منابع پایان نامه درباره سرمایه اجتماعی، اعتماد اجتماعی، نهاد خانواده، رضایت اجتماعی

کاهش یابد. از نگاه کلمن اخیراً تغییری در رسانهها در جهت کم شدن میزان اعتماد به وجود آمده است اما از طرفی تکنیکهای جدید رسانهای سبب بازسازی و بازپسگیری اعتمادها شده است. رشد و افزایش اعتماد به اخبار تلویزیون و ثبات اعتماد به مطبوعات نشان میدهد که کاهش اعتماد به بعضی نهادها، ممکن است ناشی از قدرت فزایندهی رسانهها، به عنوان منبع و تفسیرکننده اطلاعات باشد. رسانههای همگانی بهگونهای فزاینده تبدیل به واسطههایی میشوند یا شدهاند که افراد به قضاوت آنها اعتماد میکنند. (جوادییگانه و همکاران، ۱۳۸۴، ص ۱۴۴)
رسانه را نمیتوان یک ابزار ساده انتقال پیام به حساب آورد. رسانه با حضور در همه عرصههای زندگی بشر و مشارکت در بسیاری از فعالیتهای زندگی انسان، شیوه زندگی نوع بشر را تغییر داده است. مسأله اصلی در ارتباط با رسانهها صرفاً افزایش کیفیت تبادل اطلاعات و برقراری ارتباط و تأثیر آن در عرصههای اقتصادی و گذران اوقات فراغت نیست بلکه دگرگونی گسترده و دامنهدار فرهنگ و سبک و روش شکلگیری و ساخته شدن هویتهاست. رسانهها اکنون بخشی از محیط و زندگی روزمره شدهاند. وقت زیادی از زندگی روزمره را میگیرند، به زندگی ما شکل میدهند و زمان و مکان ما را تسخیر کردهاند و به گفته مک کوئیل : « نقش رسانهها در زندگی روزمره ما انکارناپذیر است .» ( مک کوئیل، ۱۳۸۰، ص ۱۵۹).
میدانیم یکی از مهمترین ابعاد توسعه در کشورهای جهان سوم، توسعه فرهنگی میباشد و عامل انسانی از مهمترین عوامل توسعه شناخته شدهاست. تهدیدات خارجی و تنگنظریهای دشمنان و دسایس فکری و فرهنگی برای تهی کردن خانوادهها از هویت و ارزشهای دینی، فرهنگی و بومی خویش همیشه وجود دارد. مهمترین رسانه در دسترس در ایران برای اکثریت خانوادههای ایرانی تلویزیون است. بودجه کلانی که امروزه در کشور ما صرف برنامهسازی، تحقیق و پژوهش، ارزیابی محتوا و عملکرد و بررسی بازخورد مخاطبین از برنامههای تلویزیونی میشود، ما را به این وا میدارد که بازنگری وسیعی در باب این رسانه جمعی و محتوای برنامههای پربیننده آن بهعمل آوریم.
تلویزیون در دوره مدرن ابزار مناسبی در انتقال اطلاعات، آموزش عمومی، ایجاد نگرش مثبت یا منفی و یا تغییر نگرش سیاسی اجتماعی و اقتصادی مردم است. به همین دلیل است که تلویزیون و رادیو از ابزارهای مورد استفاده برنامهریزان، دولتمردان و سیاستمداران در کشور برای اداره امور، در جریان تغییر دیدگاهها و رفتار افراد، بوده است. (کازنو، ۱۳۵۶، ص ۳۸) با مراجعه به آمار و ارقام موجود در مورد تماشای تلویزیون در جهان میتوان به این واقعیت پی برد که تلویزیون بیشترین سهم را در گذران اوقات فراغت افراد دارد. (آزاد ارمکی و بهار، ۱۳۷۷، ص ۱۲۷) آمار نشان میدهد که در خانه هر فرد تهرانی حداقل یک دستگاه تلویزیون وجود دارد. (روستا، ۱۳۷۵، ص۱۲) قبل از انقلاب اسلامی میزان تماشای تلویزیون بررسی شده است؛ در این بررسی حدود ۶۰ درصد از مردم تهران به تماشای تلویزیون میپرداختهاند، در حالیکه در شرایط فعلی در بعضی روزها بیش از ۹۰ درصد به طور متوسط به تماشای تلویزیون میپردازند و تا حدود ۶۰ درصد نیز به رادیو گوش میدهند. (روستا، ۱۳۷۵، ص ۱۲)
در دو دهه اخیر، میزان تماشای تلویزیون، به لحاظ زمان و حجم مخاطبان، افزوده شده است. زیرا با افزایش پوشش و علاقه مخاطبان به تلویزیون و دیگر رسانهها، امکان استفاده از تلویزیون افزوده و نقش وسایل ارتباطی در تحولات اجتماعی بیشتر شده است. به جای اینکه در دوران مدرن و بعد مدرن، روشنفکران، فلاسفه و استادان دانشگاه تعیین کننده تلقیها، جهتگیریها و نحوه زندگی افراد باشند، هنرپیشهها، تهیهکنندگان کالاهای هنری و سرمایهگذاران در عرصه هنر و رسانهها تعیین کننده ماهیت زندگی اجتماعی هستند (آزادارمکی و بهار، ۱۷۷۷، ص۷).
به طور کلی میزان سرمایه اجتماعی در هر گروه یا جامعهای نشاندهنده میزان اعتماد افراد به یکدیگر است. همچنین وجود میزان قابل قبولی از سرمایه جتماعی موجب تسهیل کنشهای اجتماعی میگردد. به طوری که در مواقع بحرانی میتوان برای حل مشکلات از سرمایه اجتماعی به عنوان اصلیترین مبع حل مشکلات و اصلاح فرآیندهای موجود سود برد.
با توجه به نقش و اهمیت سرمایه اجتماعی در پیمودن راه توسعه و تکامل فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، کارکرد صدا و سیما و تأثیر برنامههای آن بر اعتماد، مشارکت، پیوندهای اجتماعی و … از اهمیت بسزایی برخوردار است .
اهمیت و ضرورت نهاد خانواده در پژوهشهای مختلفی از نظر پاسخگویان بیان شده است. برای مثال بررسی یافتههای پیمایش در ۲۸ استان کشور با عنوان «ارزشها و نگرشهای ایرانیان» که در پاییز ۱۳۸۰ صورت گرفت، بیانگر اهمیت نهاد خانواده از دید مردم ایرا ن است. اگر نگاهی به یافتههای این پیمایش بیندازیم متوجه اهمیت نهاد خانواده در ایران میشویم. در پاسخ به این سوال که نهاد خانواده چقدر برای شما اهمیت دارد، نتایج نشان دهنده این است که در اراک ۶/۹۷ درصد، در اردبیل ۱/۹۷ درصد، در اصفهان ۲/۹۶ درصد، در ارومیه ۹۸ درصد، در اهواز ۵/۹۷ درصد، درایلام ۲/۹۸ درصد، پاسخ زیاد و خیلیزیاد دادهاند. سایر نتایج به دست آمده هم، مشابه درصدهای فوق میباشد که نشاندهنده اهمیت نهاد خانواده از دید مردم ایران است و اینکه حفظ کیان آن از هر چیزی مهمتر به نظر میرسد. (آزادارمکی و همکاران، ۱۳۸۳، ص۶۳)
ضرورت و اهمیت این پژوهش در این است که علاوه بر مشخص شدن میزان سرمایه اجتماعی خانوادههای تهرانی، نقش برنامههای تلویزیونی در شاخصهایی همچون اعتماد، مشارکت، پیوندهای اجتماعی و … تا حدی مشخص میشود. این پژوهش در جهت دستیابی به راهحلهایی برای ایجاد انسجام در خانواده تلاش میکند، زیرا هر نوع تغییری در جامعه ایرانی، ریشه در خانواده دارد.
۴-۱- اهداف تحقیق
هدف کلی:تعیین ارتباط بین میزان تماشای برنامه های سیمای جمهوری اسلامی ایران با سرمایه اجتماعی خانوادههای تهرانی
اهداف جزیی
۱-تعیین ارتباط بین تماشای برنامه های تلویزیون با اعتماد اجتماعی خانوادههای تهرانی
۲- تعیین ارتباط بین تماشای برنامه های تلویزیون با انسجام اجتماعی خانوادههای تهرانی
۳- تعیین ارتباط بین تماشای برنامه های تلویزیون با شبکه های اجتماعی خانوادههای تهرانی
۴-تعیین ارتباط بین آگاهیهای سیاسی اجتماعی خانوادههای تهرانی و تماشای برنامههای تلویزیون
۵- تعیین ارتباط بین نوع شبکه مورد استفاده تلویزیونی با سرمایه اجتماعی خانوادههای تهرانی
۶- تعیین ارتباط بین اعتماد به برنامههای تلویزیون و سرمایه اجتماعی خانوادههای تهرانی
۷- تعیین ارتباط بین رضایت اجتماعی خانوادههای تهرانی و تماشای برنامههای تلویزیون
۸- تعیین ارتباط بین نوع برنامههای تلویزیونی مورد استفاده (سیاسی، ورزشی و…) با سرمایه اجتماعی خانوادههای تهرانی
۹- تعیین ارتباط بین متغیرهای زمینهای (جنس، قومیت، تحصیلات و وضعیت اشتغال) و سرمایه اجتماعی خانوادههای تهرانی
۵-۱- فرضیات تحقیق
فرضیه اصلی: خانوادههایی که از برنامههای سیمای جمهوری اسلامی ایران بیشتر استفاده میکنند، سرمایه اجتماعی بیشتری دارند.
فرضیات فرعی
۱- خانوادههایی که از برنامههای سیمای جمهوری اسلامی ایران بیشتر استفاده میکنند، اعتماد اجتماعی بیشتری دارند.
۲- خانوادههایی که از برنامههای سیمای جمهوری اسلامی ایران بیشتر استفاده میکنند،انسجام اجتماعی بیشتری دارند.
۳- خانوادههایی که از برنامههای سیمای جمهوری اسلامی ایران بیشتر استفاده میکنند،از شبکههای اجتماعی بهتری برخوردارند.
۴- خانوادههایی که بیشتر تلویزیون نگاه میکنند، دارای آگاهی سیاسی اجتماعی بیشتری هستند
۵- خانوادههایی که به برنامههای تلویزیون اعتماد دارند، سرمایه اجتماعی بیشتری دارند.
۶- خانوادههایی که بیشتر تلویزیون نگاه میکنند رضایت اجتماعی بیشتری دارند.
۷- خانوادههایی که به تلویزیون اعتماد دارند، رضایت اجتماعی بیشتری دارند.
۸- خانوادههایی که برنامههای تلویزیون سیاسی را تماشا میکنند دارای سرمایه اجتماعی بیشتری هستند.
۹- خانوادههایی که شبکه یک تلویزیون (شبکه ملی) را بیشتر نگاه میکنند دارای سرمایه اجتماعی بیشتری هستند.
۱۰- خانوادههایی که تحصیلات بالاتری دارند از سرمایه اجتماعی بیشتری برخوردار هستند.
۱۱- قومیتهای مختلف نسبت به یکدیگر دارای سرمایههای اجتماعی متفاوتی هستند.
۱۲- بین وضعیت اشتغال و سرمایه اجتماعی رابطه وجود دارد.
۱۳- مردان و زنان سرمایههای اجتماعی متفاوتی دارند.
۶-۱- تعریف مفاهیم
۱-۶-۱- سرمایه اجتماعی۳
مجموع منابع بالقوه و بالفعلی است که نتیجه مالکیت شبکه بادوامی از روابط نهادی شده بین افراد و عضویت در گروه است . سرمایه اجتماعی دارای دو جزء اساسی است: کمیت روابط اجتماعی که در واقع میزان روابط بین فردی و گروهی افراد و گروههاست و کیفیت روابط اجتماعی که مربوط به هنجارهایی است که باید در رابطه متقابل رعایت شود و بیشتر اعتماد اجتماعی و هنجار عمل متقابل را در بر میگیرد ( شارعپور، ۱۳۸۰، ص۱۰۳ )
سرمایه اجتماعی از سه مؤلفه اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی و شبکههای اجتماعی تشکیل میشود.
۲-۶-۱- اعتماد اجتماعی۴
اعتماد در لغت به معنای تکیه کردن، واگذاشتن کاری به کسی، اطمینان، وثوق، باور و اعتماد است. (معین، ۱۳۷۵، ص۳۰۲) اعتماد عبارت است از واگذاری منابع به دیگران با این انتظار که آنها به گونهای عمل خواهند کرد که نتایج منفی به حداقل ممکن کاهش یابد و دستیابی به اهداف میسر گردد. (جواهری و بالاخانی، ۱۳۸۵، ص ۳)
اعتماد اجتماعی دلالت بر انتظارات و تعهدات اکتسابی و تأیید شده به لحاظ اجتماعی دارد که افراد نسبت به یکدیگر و نسبت به سازمانها و نهادهای مربوط به زندگی اجتماعیشان دارند. اعتماد اجتماعی به چهاربخش تقسیم میشود: ۱) اعتماد بنیادی ۲)اعتماد فردی ۳) اعتماد عمومی(تعمیمیافته) ۴) اعتماد نهادی ( غفاری، ۱۳۸۰، ص۹۹ )
۱-۲-۶-۱- اعتماد بنیادی۵
اعتماد بنیادین نگرش نسبت به خود و دنیای اطراف است که بر رفتار و اعمال ما اثر میگذارد و این فکر را تقویت میکند که افراد و امور جهان قابل اعتمادند. (اوجاقلو به نقل از شارعپور و دیگران، ۱۳۸۹،ص۶۵) میتوان گفت که این نوع اعتماد پایهای برای انواع دیگر اعتماد بوده و در صورت عدم وجود این نوع، انواع دیگر نیز وجود نخواهد داشت.
۲-۲-۶-۱- اعتماد فردی (بینشخصی)۶
انتظارات و تعهدات فرد از آشنایان خود (اعضای خانواده، بستگان و اقوام، دوستان نزدیک و همسایگان صمیمی) در مواقعی که نیاز به مساعدت کردن و مساعدت شدن وجود دارد. این نوع اعتماد معمولاً در شبکههای اجتماعی و روابط پایدار دیده میشود. (جاوید و ایزدیجیران، ۱۳۸۹، ص۱۵۹)
۳-۲-۶-۱- اعتماد عمومی

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تحقیق با موضوعسرمایه اجتماعی، اعتماد اجتماعی، رادیو و تلویزیون، استفاده از اینترنت

دیدگاهتان را بنویسید