بررسی SOAR و کاربرد اون در تصمیم گیری دور و بر راه حل 

 

«باید طرف احتیاط رو رعایت کرد» و «خیلی هیجان زده نشید». اینا جملاتی هستن که شاید در جلسات زیاد شنیدین و اگه بعد از برنامه ای که واسه پیشرفت ی بخش خود در سازمان ارائه دادین؛ این جملات به گوش تون بخورد، ممکنه ناامید و افسرده شید.

البته، وقتی می خواید در مورد راه حل ای تصمیم گیری کنین باید حرفه ای و منطقی عمل کنین و به هر خطری که ممکنه بر سر راه شما بگیره تسلط کامل داشته باشین. ولی باید واسه افراد دیگر هم الهام بخش باشین. این الهامات به اونا انگیزه و انرژی میدن و روز به روز اونا رو متعهدتر می کنن. بی اون، ممکنه بلند پروازی، نوآوری و خلاقیت اونا از بین برن.

به همین دلیله که در این مقاله، ما به ابزارهایی آسون ولی مؤثر نگاهی میندازیم که وقتی به آینده سازمان تون فکر می کنین، می تونن در ایجاد تعادل بین سختگیری و خوش بین بودن نقش اساسی بازی کنن.

SOAR چیه؟

بررسی نقاط قوت (Strengths)، فرصتا (Opportunities)، خواستها و آرزوها (Aspirations)، و نتایج مورد انتظار (Results) ابزاری استراتژیکه. این وسیله داده های مربوط به موقعیت فعلی سازمان رو با ایدها و رویاهایی که افراد واسه آینده دارن، ترکیب می کنه تا بتونین به چشم اندازی پر انرژی دست پیدا کنین و به طرف اون پیش برید.

مطمئنا تا به حال در مورد بررسی SWOT (نقاط قدرت و ضعف، فرصتا و تهدیدها) شنیدین و متوجه شدین که شباهتایی با بررسی SOAR داره. اما SOAR در دو موردِ خیلی مهم با SWOT فرق داره.

مورد اول اینکه SOAR بر تجربیات همه کارکنان سازمان در سطوح و بخشای کاربردی مختلف تکیه می کنه، در حالی که SWOT معمولا هدفی مدیریتیه. دومین فرق اونا اینه که SOAR طبق ی تحقیق ارج گزار ساخته شده؛ پس بر مواردی تمرکز می کنه که سازمان خوب از عهده ی انجام اونا بر میاد و سعی داره نقاط ضعف و تهدیدها رو به فرصت تبدیل کنه.

چه جوری از بررسی SOAR استفاده کنیم؟

واسه شروعِ بررسی باید تیمی از افرادی تشکیل بدین که بر بیرونِ سازمان تمرکز دارن و جایگاه سازمان شما رو در بازار خوب می شناسن. اونا نقش مهمی در پیشرفت ی بررسی دارن و به شما کمک می کنن تا در هر کدوم از مراحل مراحل تصمیمات مناسبی انجام کنین.

همیشه به یاد داشته باشین که SOAR ابزاری مشارکتیه، یعنی باید با همه افراد در همه بخشا و سطوح مختلف سازمان مشورت کنین و تجارب و امیدهای اونا رو هم به مراحل اضافه کنین. حالا، از آدما درون سازمان تون درباره هر کدوم از چار مورد SOAR سؤال کنین:

۱. نقاط قوت

با استفاده از طوفان فکری با افرادی که در قسمتای مختلف سازمان کار می کنن و تیم مدیریت بررسی، نقاط قوت سازمان رو بررسی کنین. نقاط قوت مواردی هستن که سازمان الان خوب انجام می بده، ی قسمتای ریشه ای سازمان که از این موارد پشتیبانی می کنن.

نقاط قوت سازمان شامل داراییای انسانی و مادی، تواناییای فنی و نوآورانه، علم، مهارت ها و تخصصا و موفقیتای سازمان می شه. بعد از اینکه این موارد رو شناسایی کردین، بهتر می تونین از اونا محافظت کنین و با تکیه بر اونا به فرصتای جدید دست پیدا کنین.

نقاط قوت خود رو با نقاط قوت رقیبان تون مقایسه کنین تا مطمئن شید اونا از ارزش واقعی بهره مند هستن. مثلا، شاید شما شبکه پخش خوبی داشته باشین، اما اگه همه سازمانایی که در صنعت شما فعالیت می کنن هم از شبکه پخش خوبی بهره مند باشن، این دیگر جزو نقاط قوت شاخص شما تلقی نمی شه.

این سؤالات رو مورد توجه داشته باشین:

  • سازمان شما چه امتیازات نهادینه شده ای بر رقیبان خود داره؟
  • شما چه کارایی رو بهتر از بقیه انجام میدید؟
  • چه منابع یا داراییای اختصاصی ای دارین که رقیبان تون از اونا بهره مند نیستن؟
  • افرادی که خارج از سازمان قرار دارن، مثل مشتریان و رقیبان، چه چیزایی رو به عنوان نقاط قوت شما می شناسن؟
  • پیشنهاد فروش منحصر به فرد سازمان شما چیه؟

شاید لیستی بلندبالا از نقاط قوت سازمان تون به دست میاد! اونا رو اولویت بندی کنین تا بتونین تمرکز خود رو بر ۶ تا ۱۰ موردی که در رتبه های بالاتر قرار دارن بذارین. (ممکنه تیم مدیریتی شما بخوان خودشون تصمیم بگیرن یا فقط به شما مشاوره دن، حتما قبل از شروع این موضوع رو روشن کنین). حالا فهرست تون رو که کوچیک تر شده به مرحله بعدی ببرین تا به شما در شناسایی فرصتای جدید کمک کنه.

نکته:

SOAR بر نقاط مثبت سازمان تأکید داره، اما باید با دقت و با منطقی که مناسب تجارته استفاده کرده شه. حقایق اثبات شده رو در نظر داشته باشین و نه احساسات رو، وگرنه نتیجه به دست اومده مبهم هستش و فایده ای واسه تون نداره.

۲. فرصتا

با استفاده از طوفان فکری با افرادی که در کسب وکار شما فعالیت دارن، به آینده سازمان و به اینکه چه جوری می تونین بهترین استفاده رو از این ۶ تا ۱۰ نقطه قوت ببرین، فکر کنین. بعد این طوفان فکری رو گسترده تر کنین و هر فرصت دیگری که به ذهن خطور می کنه رو هم به اون اضافه کنین. مثلا، به این فکر کنین که وارد بازارهای جدید میشید، نیازای مشتریان رو بهتر درک می کنین و لیاقت سازمان تون رو افزایش میدید.

البته، موقعیتا همیشه هم مثبت نیستن، اما می تونین اونا رو در جهت منافع خود تغییر بدین. مثلا، می تونین از نقاط ضعف و قدرت بزرگ ترین حریف تون بر ضدش استفاده کنین؟ شاید بتونین یکی از خدماتی که سازمان حریف ارائه نمی ده رو به فهرست خدمات شرکت تون اضافه کنین. همینطوری، افراد به مشکلاتی فکر می کنن که ممکنه سدِّ راه فرصتایی شن که شما مشخص کردین. حتما همه این رقابتا رو به شکلی تغییر بدین تا بتونین به جای خودداری از موارد منفی بر رسیدن به نتایج مثبت تمرکز کنین. این تغییر شکل دادن در هسته ی مرکزی بررسی SOAR قرار داره و به افراد کمک می کنه تا خلاقیت خود رو به کار بگیرن و مثبت اندیش باقی بمونن.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تحمل شرایط سخت با ۱۴ راه حل هوشمندانه 

از تخصص تیم مدیریتی واسه بررسیِ مسائلی که بیرون از کسب وکار شما در حال جریان هستن استفاده کنین و با کمک بررسی PEST فرصتایی رو که از موارد زیر به دست بین شناسایی کنین:

  • شناسایی روندهای جدید در صنعت شما
  • شناسایی تغییرات در بازارهای کلیدی
  • درک تغییراتی که در قوانین و سیاستایی مربوط به کسب وکار شما پیش بین
  • استفاده از تغییرات در رفتار و سبک زندگی مشتریان.

در آخر، لیست فرصتا رو هم اولویت بندی کنین تا در آخر به ۶ تا ۱۰ فرصت جالب و پُرسود برسین و اونا رو به مرحله بعد ببرین.

نکته:

دنبال فرصتایی نباشید که واسه رقیبان تون هم جالب هستن. عوضش، به فرصتایی که سازمان تون می تونه بهترین استفاده رو از اونا ببره؛ نگاه بندازین.

۳. آرزوها

حالا زمان انجام طوفان فکری واسه آرزوهاست. این یعنی باید تصور کنین سازمان تون چه جوری می تونست باشه. در این مرحله باید بالاتر از انتظارات و نتایج عادی و روزمره فکر کنین. حالا زمان رؤیا پردازیه!

دوست دارین شرکت شما رو با چه چیزی بشناسن؟ دوست دارین کارکنان، مشتریان و رقیبان در مورد سازمان شما چه نظری داشته باشن؟ برگردید و به ۶ تا ۱۰ فرصت و نقاط قوت تون دوباره نگاه کنین. کدوم یک از اونا واسه شما هیجان انگیز و الهام بخش هستن؟ چه جوری می تونین از اونا بیشتر از این استفاده کنین؟ مورد دیگری هست که تا کنون در بررسی شما دیده نشده اما دوست دارین اونو به دست بیارین؟

از افرادی که در قسمتای مختلف سازمان تون کار می کنن سؤالاتی که با «چه می شد اگه…؟» شروع می شن بپرسید تا کنجکاوی و ابتکار اونا رو تحریک کنین. آرزوها و خواستهای سازمان باید خیلی به ارزشای کلیدی اون در رابطه باشه، پس سؤالاتی که در زیر اومدند هم می تونن مفید باشن:

  • چه چیزی عمیقا واسه ما مهمه؟
  • دوست داریم چه فرقی واسه ذی نفعان کلیدی مون بسازیم؟
  • کدوم پروژه ها، برنامه ها و فرایندها طبق تحقق خواستها و آرزوهای ماست؟

بار دیگر باید فهرست تون رو اولویت بندی کنین و ۶ تا ۱۰ اولویت برتر رو واسه رفتن به مرحله بعد انتخاب کنین.

۴. نتایج

در آخر، زمان اون رسیده با استفاده از طوفان فکری و طبق ی بررسیایی که تا کنون انجام دادین، از آدما سؤال کنین می خوان به چه تغییراتِ عملی دست پیدا کنن. بعد از اینکه ۶ تا ۱۰ فرصت و آرزوی برتر تون به اجرا درآمدند، تجارت تون چه شکلی به خود خواهد گرفت و از کجا خواهید دونست که به جایگاهی که انتظارش رو داشتین نزدیک شدین یا نه؟

ما پیشنهاد نمی کنیم که در این مرحله اهداف خاصی رو با جزئیات کامل مشخص کنین. با این حال، داشتن نتایج مشخص به شما نشون می ده در راه درست قرار دارین یا نه. این سؤالات رو از خودتون بپرسید:

  • وقتی به اون جایگاه برسین چه مواردی فرق می کنن؟
  • کدوم جنبه از سازمان و فرایندهای اون تغییر می کنن؟ چیجوری؟
  • می خواید سازمان تون رو با کدوم نتایج بشناسن؟

اینجا هم یک بار دیگر، یافتهای خود رو اولویت بندی کنین و لیستی کوتاه از نتایجی تهیه کنین که سازمان باید اول به اونا برسه. بدین شکل احتیاجی نیس که با همه چیز به شکل هم زمان روبرو شه. تیم مدیریت بررسی اینجا نقش مهمی بر عهده داره. این تیم باید از منطقی و دقیق بودن نتایج اطمینان حاصل کنن.

بعد از اینکه بررسی SOAR رو تموم کردین، می تونین به مراحل بعدیِ پیشرفت ی راه حل مثل بررسی خطر، آزمایش ایدها و پیشنهادها، ایجاد چشم انداز و رسالتی قابل توجه و پایه ریزی اهداف برید. نگاهی به دیگر وسایل برنامه ریزی و راه حل ما بندازین تا درک بهترین از این مراحل پیدا کنین.

مثال

شرکت کوچیکی که در مورد ی پیشرفت ی نرم افزار فعالیت داره به بررسی SOAR زیر رسیده:

نقاط قوت

  • اندازه کوچیک شرکت معنیش اینه که می تونیم به شکل انعطاف پذیر با مشتریان مون کار کنیم.
  • می تونیم موارد جدید رو بی اینکه نگران بروکراسیِ دست و پاگیر باشیم، به سرعت امتحان کنیم.
  • می تونیم بر انجام چند کار، عالی تمرکز کنیم.

فرصتا

  • می تونیم پروژه های کوچیک رو خیلی بهبود ببخشیم و به سرعت نمونه های راحت از اجناس پایانی رو بسازیم.
  • فعالیتای زیادی در بخش حاشیه ای ولی در حال رشد بازار انجام دادیم. می تونیم در این بخش بازار تخصص کسب کنیم و از فایدهایی که در اختیارمون قرار می ده بیشترین استفاده رو ببریم.
  • می تونیم از روشای نوآورانه در تأمین پولی واسه گسترش شرکت استفاده کنیم.
  • رقیبان مون شاید به سرعت ما نتونن از قسمتای خالی بازار استفاده کنن. ما باید بر بازارهای کوچیکی که در بخش حاشیه ای قرار دارن تمرکز کنیم.

آرزوها

  • می خواهیم سریع و انعطاف پذیر باشیم، در حالی که در مورد ای که اونو عالی می شناسیم به فعالیت مون ادامه دهیم و به اون ارزش افزوده کنیم.
  • می خواهیم مشتریان به خاطر روحیه ی ما در نوآوری و حساس بودن به نیازای اونا واسه ما ارزش قائل شن.
  • دلمون نمی خواد دنباله روی بازار باشیم، بلکه می خواهیم به اون جهت دهی کنیم و بازار رو به طرف خلاقانه تر شدن هدایت کنیم.

نتایج

  • رشد مثبت، بی اینکه مجبور باشیم در تله ی انجام پروژه های بزرگ با تشریفات اداری زیاد بیفتیم.
  • گرفتن پروژه ها و مشتریان جدید که واسه روش کاریِ ما ارزش قائل باشن.
  • گرفتن زمان بیشتر واسه پیشرفت دهندگان در جهت تجربه و آزمایش و گرفتن مهارتای نوین واسه کمک به ما در رسیدن به اهداف موردنظرمان.

دیدگاهتان را بنویسید