بررسی SWOT چیه و چه زمانی از اون استفاده می کنیم 

 

وقتی با یک تصمیم تجاری بزرگ روبرو میشید، یکی از هوشمندانه ترین کارایی که می تونین در طول فرآیند برنامه ریزی انجام بدین، اجرای بررسی SWOTه.

SWOT کلمه ایه که طبق حروف آسون کلمات نقاط قوت (strengths)، نقاط ضعف (weaknesses)، فرصتا (opportunities)، و تهدیدها (threats) ساخته شده و چارچوبی تحلیلیه که به شرکت شما کمک می کنه تا بتونه با بزرگ ترین رقابتا روبه رو شده و بهترین و جدیدترین بازارها رو پیدا کنه. این روش در ده ۱۹۶۰ میلادی و به وسیله افراد بانفوذی در علم اقتصاد، مثل ادموند پی. لِرند (Edmund P. Learned)، رونالد کریستِنسون (Roland Christensen)، کنِت اندرو (Kenneth Andrews) و ویلیام دی. بوک ( William D. Book) در کتابی به نام «سیاست گذاری کار و کاسبی، متن و موارد مطالعاتی» (Business Policy, Text and Cases) به چاپ رسید. این مقاله رو بخونین تا با بررسی SWOT بیشتر آشنا شید.

 

بررسی SWOT سازمانا رو قادر می سازه عوامل مؤثر داخلی و خارجی رو شناسایی کنن. طبق گفته بانی تیلور (Bonnie Taylor)، استراتژیست بازاریابی در شرکت CCS Innovations، اصلی ترین هدف SWOT کمک به سازمانا در رسیدن به آگاهی کامل از همه عواملیه که در تصمیم گیری مؤثر هستن.

اگه کسب وکاری رو از همه زوایا بررسی نکنیم، نمی تونیم به طور دقیق واسه آینده اون برنامه ریزی کنیم. این بررسی شامل نگاهی کامل به همه منابع داخلی و خارجی و تهدیدها می شه. بررسی SWOT این کار رو در چار مرحله آسون که حتی واسه تازه کارترین صاحبان مشاغل هم قابل درکه، انجام می ده.

چه زمانی می تونیم از بررسی SWOT استفاده کنیم

بررسی SWOT معمولا در طول برنامه ریزی هدفمند انجام می شه و پیش درآمدیه واسه همه اقدامات شرکت، مثل کشف نوآوریای تازه، تصمیم گیری درباره سیاستای جدید، شناسایی بخشایی که به تغییر نیاز دارن یا اصلاح و تغییر اقدامات و برنامه ها.

به قول اندرو شرِیگ (Andrew Schrage)، مدیر عامل شرکت Money Crashers، انجام بررسی SWOT راه خیلی خوبی واسه بهبود اقدامات تجاریه. اون می گه: «این بررسی به من اجازه داد بخشای کلیدی ای که شرکت در اونا کارکرد خیلی خوبی داشت و مناطقی که باید بیشتر روی اونا کار می شد رو مشخص کنم. بعضی از صاحبان مشاغل کوچیک، این نوع بررسیا رو به شکل غیر رسمی انجام میدن و با این کار انجام دهنده اشتباه بزرگی می شن. بهتره زمان کافی گذاشته و بررسی SWOT رو به شکل رسمی و دقیق انجام بدین تا بتونین راه هایی واسه سرمایه گذاری روی نقاط قوت شرکت خود و بهبود نقاط ضعف یا حذف اونا پیدا کنین.»

با اینکه مطمئنا صاحب کار و کاسبی باید به شخصه درگیر اجرای بررسی SWOT باشه، اما اضافه کردن دیگر اعضای تیم به این کار هم می تونه خیلی مفید باشه. شون والش (Shawn Walsh)، رئیس و مدیر عامل شرکت مشاوره ی کامپیوتری پارادایم می گه اعضای تیم مدیریتی اش با هم بررسی SWOT رو انجام میدن. اون می گه: «خِرَد گروهی باعث از بین رفتن نقاط ضعفی می شن که اگه کشف نشده باقی بمونن، موجب نابودی تجارت ما و روابط مون با مشتریان می شن.»

عناصر بررسی SWOT

بررسی SWOT بر چار موردی که در اسمش مشخص شده، تمرکز می کنه و شرکتا رو قادر می سازه نیروها، اقدامات یا نوآوریایی که بر راه حل اثر می ذارن رو شناسایی کنن. شناخت این عوامل مثبت و منفی به شرکتا کمک می کنن تا رابطه مؤثرتری با بخشایی از برنامه که نیازمند بررسی هستن داشته باشن.

افراد معمولا زمانی که بررسی SWOT انجام میدن، جدولی با چار ستون رسم می کنن تا عوامل مؤثر رو نوشته و با هم مقایسه کنن. معمولا نقاط قوت و ضعف با لیستی که از فرصتا و تهدیدا تشکیل شده هماهنگی ندارن، گرچه باید به روشی با هم رابطه پیدا کنن چون به هر حال به یه جور به هم گره خورده ان. بیلی بوئر (Billy Bauer)، مدیر شرکت Royce Leather، باور داره که پیدا کردن ارتباطی بین تهدیدات بیرونی و نقاط ضعف داخلی، جدی ترین مشکلاتی که شرکت با اونا رو به روه رو واسه مدیران مشخص می کنه.

بعد از اینکه خطرات رو مشخص کردین، می تونین تصمیم بگیرین بهترین کار حذف نقاط ضعف داخلی، از راه افزایش منابع شرکت واسه اصلاح مشکله یا کاهش تهدیدات خارجی با کنار گذاشتن مناطق تهدیدآمیز واسه فعالیت تجاری.

عوامل داخلی

دو حرف اولی که در این نام اختصاری دیده می شن نقاط قوت (S) و نقاط ضعف (W) هستن که به عوامل داخلی مربوط می شن و به معنی منابع و تجربیاتی هستن که در دسترس شما قرار دارن. مثالایی از بخشایی که معمولا این دو مورد رو در برمی گیرند شامل موارد زیر هستن:

  • منابع پولی، مثل بودجه، منبع درآمد و فرصتای سرمایه گذاری
  • منابع فیزیکی، مثل جای شرکت، امکانات و لوازم
  • منابع انسانی، مثل کارکنان، داوطلبان و مخاطبان هدف
  • دسترسی به منابع طبیعی، علائم تجاری، گواهی نامها و حق تألیفا
  • فرآیندهای جاری، مثل برنامه های مربوط به کارمندان، مجموعه مراتب بخشا و سیستمای نرم افزاری

به قول میچل وِیس (ٰMitchell Weiss)، استاد دانشگاه هاتفورد، «تا زمانی که عوامل داخلی خوب آزمایش نشده باشن، شرکتا نمی تونن از منابع خارجی بیشترین استفاده رو ببرن.»

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تخم مرغ رنگی سفره هفت سین رو چیجوری درست کنیم؟ 

عوامل بیرونی

نیروهای بیرونی بر همه شرکت ، افراد و بخشا اثر می ذارن. این عوامل به شکل مستقیم یا غیرمستقیم بر فرصتا و تهدیدا اثر دارن و باید به شکل کامل نوشته و بررسی شن. عوامل بیرونی، معمولا چیزایی هستن که از کنترل شما و شرکت تون خارج هستن، مثل:

  • گرایشات بازار، مثل اجناس و تکنولوژیای جدید یا تغییر نیاز مخاطبان
  • گرایشات اقتصادی، مثل گرایشات پولیِ محلی، ملی یا بین المللی
  • بودجهایی که از موقوفات، مجلس و منابع دیگر بین
  • عوامل جمعیتی، مثل سن، نژاد، جنسیت و فرهنگ مخاطبان هدف
  • رابطه با شرکا و تأمین کنندگان
  • قوانین سیاسی، محیطی و اقتصادی

بعد از اینکه ستونای مربوط به ۴ عامل رو پر کردین، باید طبق نتیجه، به راه حلای جدید فکر کنین. لیندا پوفال (Linda Pophal)، مدیرعامل شرکت مشاوره ی Strategic Communications، می گه این راه حلا باید از نقاط قوت و فرصتا به عنوان اهرمی واسه شکست دادن نقاط ضعف و تهدیدها استفاده کنن. «این در اصل بخش ای از پیشرفت ی استراتژیکه، جایی که سازمانا این فرصت رو دارن تا بیشترین خلاقیت رو داشته باشن و همین جاه که ایده های جدید ظهور پیدا می کنن. اما واسه رسیدن به این مرحله، بررسی باید با دقت آماده شده باشه.»

الگوی بررسی SWOT

برایان ویوِر (Bryan Weaver)، یکی از شرکای شرکت حقوقی ساخت وساز Scholefield، مسئول تهیه ی بررسی SWOT واسه شرکتش بود. اون الگویی رو که واسه بررسی SWOT در شرکتش استفاده کرده بود در اختیار Business News Daily قرار داد.

نقاط قوت

این شرکت حقوقی از کارکنانی تشکیل شده که هم در مورد ی حقوق آموزش دیده ان و هم مهندسین یا پیمانکاران ساختمانی حرفه ای هستن. تجربیات اونا تجارب منحصر به فردی در اختیار شرکت قرار می ده.

نقاط ضعف

هیچکی تا به حال واسطه حقوقی (mediator) (در ایران مثل به وظیفه ایه که اعضای شوراهای حل اختلاف بر عهده دارن) نبوده و هیچکی آموزش حرفه ای در مورد ی واسطه گری ندیدهه. البته یکی از کارکنان در بخش واسطه گری فعالیت داشته ولی فقط به عنوان یک فرد بی طرف.

فرصتا

بیشتر قراردادهای ساخت و ساز نیاز به دلیل دارن. با اینکه صدها واسطه در بازار هست، فقط تعداد کمی از اونا در این مورد باتجربه هستن. واسه اختلافات جزئی، واسطها به شکل تیمی کار نمی کنن و فقط انفرادی کار می کنن. کارکنان Scholefield می تونن گروهی از آدما بی طرف رو واسه رفع اختلاف در اختیار شرکتای دیگر بذارن.

تهدیدها

هر کسی می تونه واسطه شه، پس دیگر شرکتای حقوقی ساخت و ساز هم می تونن خدمات واسطه گری ارائه دن. بیشتر مشتریان بی القوه، نگاه منفی ای نسبت به دلیل گری دارن، چون فکر می کنن واسطها مشکلات اونا رو درک نمی کنن یا به اونا اهمیت نمی دن و فقط می خوان به سرعت مشکلات رو حل کنن.

راه حل نتیجه: واسه از بین بردن نقطه ضعف باید دوره های واسطه گری ترتیب داده شن و شرکت واسطه گری Scholefield هم راه اندازی شه تا ثابت کنه که خدمات و تجارب سازمان ما در مورد ی حقوق و قوانین ساخت وساز منحصر به فرد هستن.

ویور می گه: «بررسی SWOT، ما رو مجبور کرد تا نگاه بی طرفانه و قانون مندی به قسمتایی که باید روی اونا بیشتر کار کنیم و فرصتایی که بازار در اختیارمون قرار می ده، بندازیم. بعد، طرح کار و کاسبی خود رو طوری تغییر دادیم تا بر امتیازات نقاط قوت خود تکیه کنیم، و از فرصتایی که نقاط ضعف بازار در اختیارمون قرار میدن استفاده کنیم.»

مکملا و جانشینای بررسی SWOT

بررسی ٰSWOT، یک راه حل آسون و قابل فهم واسه شناسایی نقاط ضعف و تهدیدها در کنار نقاط قوت و فرصت هاس. ولی بررسی SWOT فقط یکی از وسیله مورد استفاده در جعبه ی وسیله استراتژیه. وقتی SWOT در کنار مدلای تحلیلی دیگر مورد استفاده قرار بگیره، مطمئن باشین که ارزش وقتی که بر اون می ذارین رو داره و می تونه روند تصمیم گیری شما رو هدایت کنه.

وسایل تحلیلی دیگری که می تونین استفاده کنین، شامل PEST (عوامل سیاسی (political)، اقتصادی (economic)، اجتماعی (social)، و تکنولوژیک (technological)) بررسی MOST (ماموریت (mission) هدف (objective)، راه حلا (strategies) و تصمیمات (tactics)) و بررسی SCRS (راه حل، وضعیت الان (current state)، نیازها (requirements) و راه حل (solution)) هستن.

بررسی SWOT می تونه باعث شه کار و کاسبی ما به روش متعادل تر و عمیق تری راه حلا رو بررسی و اجرا کنه. بررسی SWOT در حل مشکلاتی که در بین پیشرفت ی طرح کار و کاسبی با اونا روبرو میشیم مفیده، اما بالاتر از این نمی ره. استفاده از بررسی SWOT به تنهایی ارزشایی اصلی کار و کاسبی شما رو مشخص نمی کنه، برنامه ریزی بی شناخت هدف و بی معیارهایی که پیشرفت شما رو در راه رسیدن به اون اهداف اندازه گیری کنن، بی فایده و به درد نخور هستش.

برگرفته از: businessnewsdaily.com


دیدگاهتان را بنویسید