بررسی بنیادی سهام چیه؟ 

 

در سالای گذشته علاقه سرمایه گذاران به بازار سهام رشد چشم گیری داشته؛ مثلا فقط در سال ۲۰۱۴، شرکت ملی سپرده گذاری اوراق بهادار هند (NSDL) و خدمات سپرده گذاری مرکزی محدود (CDSL)، یعنی دو شرکت سپرده گذاری ملی، حساب ۱۳۰۰,۰۰۰ سرمایه گذار جدید رو اضافه کردن. با اینکه پتانسیل بالای بازدهی بازارهای سهام موجب جذب سرمایه گذاران خیلی شده ولی تعداد کمی از این سرمایه گذاران آمادگی رویارویی با زیانای بزرگ به دلیل سرمایه گذاری در سهام نامناسب رو دارن. پس خیلی مهمه که پیش از سرمایه گذاری، شرکتایی رو که می خوایم در اونا سرمایه گذاری کنیم خوب بشناسیم. در این مقاله یکی از روشای عادی بررسی سهام یعنی روش بررسی بنیادی سهام رو معرفی می کنیم.

بررسی بنیادی سهام

بررسی بنیادی یعنی سرمایه گذار سوددهی آینده یک شرکت رو طبق محیط کار و کاسبی و کارکرد پولی اون جدا سازی و بررسی می کنه. در بررسی بنیادی، هم جنبه های کیفی و هم جنبه های کمّی شرکت مورد توجه قرار میگیره و طبق این جنبها، شما (یعنی سرمایه گذار) در مورد سرمایه گذاری در سهام اون شرکت تصمیم گیری می کنین. مسئله اصلی اینجا آزمایش استفاده کلی عملیاتا، رشد آینده و پتانسیل سودآوری اون شرکته.

بررسی بنیادی با شاخه دیگر بررسی سهام که بررسی فنی (technical analysis) نامیده می شه، فرق داره. در بررسی فنی به کارکرد پولی شرکت خیلی توجه نمی شه و تصمیمای مربوط به سرمایه گذاری طبق الگوهای سوابق قیمت سهام شرکت گرفته می شه.

شکلای مختلف بررسی بنیادی کدامه

دو نوع بررسی بنیادی هست: بررسی بنیادی کمّی و بررسی بنیادی کیفی. در بررسی بنیادی کمّی سعی می کنین تا جنبه های کلیدی و قابل امتحان کارکرد شرکت رو آزمایش کنین، در حالی که در بررسی بنیادی کیفی شما به دنبال رسیدن به درک درستی از جنبه های مهمی هستین که با اعداد قابل توضیح نیستن. به خاطر این به طور غیررسمی به بررسی کیفی، بررسی بهداشتی (hygiene check) هم گفته می شه. در زیر نگاهی به این دو معنی میندازیم:

بررسی کمّی چیه

بررسی کمّی جنبه ای از بررسی بنیادیه که به شما امکان می ده تا کارکرد پولی شرکت رو از راه مقادیر عددی درک کنین و بعد این مقادیر عددی رو با داده های کارکرد بقیه شرکتای مثل و سابقه کارکرد همون شرکت مقایسه کنین. از این راه می تونین فهمیده باشین که کارکرد اون شرکت در مقایسه با شرکتای مثل خود و نسبت به کارکرد خود در سالای گذشته چیجوریه.

بررسی کمّی به طورکلی با استفاده از نسبتای پولی یا برآوردهای درآمد انجام می شه. داده های موردنیاز واسه این آزمایش، از صورت درآمد و ترازنامه (یعنی دو صورت پولی اصلی شرکت) به دست میاد. صورت پولی مهم سوم یعنی صورت جریان صورتا نقد هم در نظر گرفته می شه.

ترازنامه صورتی از داراییای شرکت یعنی هر چیزی که شرکت مالک اینه و هم بدهیای اون در مقطع خاصی از زمونه. صورت درآمد در مورد درآمدها، هزینه های متحمل شده و سود یا زیان ایجادشده در طول دوره ای مشخص، اطلاعاتی به دست می ده که به سرمایه گذار کمک می کنه تا با استفاده از منابع جورواجور، شناختی از درآمد شرکت به دست بیاره و فهمیده باشه که شرکت واسه تولید درآمد خود، باید چه هزینه هایی رو متقبل شه و به اندازه ای درآمد داره که بتونه تعهدات پولی خود رو بکنه. صورت جریان صورتا نقد به طور ویژه بر جابجایی صورتا نقد به داخل و خارج از اون کار و کاسبی تمرکز داره. البته شرکتا در بیشتر موارد پول رو بی معطلی قبل یا بعد از فروش، دریافت یا پرداخت نمی کنن. پس ممکنه جریان پول با درآمدها و هزینه های واقعی شرکت فرق داشته باشه.

بررسی کمّی دارای دو جنبه ی کلیدیه:

بررسی کمّی شامل چه مواردیه

بررسی نسبت (Ratio analysis)

این راه و روش لازمه محاسبه نسبتای اساسی مشخصی واسه اعلام نظر در مورد کارکرد شرکت در طول یک دوره و قیمت سهام اون در مقایسه با بقیه شرکت هاست. واسه هر شرکت ۵ مجموعه از تقریبا محاسبه می شه که شاملِ نسبتای فعالیت یا استفاده (activity or efficiency ratios)، نسبت نقدینگی (liquidity ratio)، نسبت توانایی پرداخت بدهی (solvency ratio)، نسبت سودآوری (profitability ratio) و تقسیم عددی بر مضرب بازار (market multiples) است.

درآمدهای پیش بینی شده

ارزش یک سهم واسه شما (یعنی خریدار)، مثل هر چیز قابل خریداری دیگری برابره با سود و منافعی که توقع دارین در آینده از اون به دست بیارین. منفعتی که از سرمایه گذاری در سهام به دست میارید، شامل افزایش ارزش پولی اون سهام و سود سهام دوره ایه که شرکت واسه اون سهام می پردازه. سود سهام بخشی از درآمد سالیانه ی شرکته که شرکت اونو به شکل نقدی بین سهام داران پخش می کنه. پس میزان سود سهامی که در آینده دریافت می کنین، مستقیما با درآمد آینده شرکت در رابطه هستش. به خاطر این لازمه سود سهامی رو که می تونین در آینده توقع داشته باشی، پیش بینی و محاسبه کنین.

ضمنا ارزش سهام شرکت زمانی افزایش پیدا می کنه که بتونین توقع داشته باشی که درآمدهای اون شرکت در آینده افزایش پیدا کنه. پس اگه به نحوی بتونین درآمدهای آینده شرکت رو پیش بینی کنین، می تونین قیمتی رو که دوست دارین واسه خرید سهام اون شرکت بدین، محاسبه کنین. این فرآیند پیش بینی درآمد (earnings projection) نامیده می شه. به خاطر محاسبه درآمدهای آینده باید فروش آینده، درآمد به دست اومده از بقیه منابع و هزینه های شرکت رو هم محاسبه کنین. فروش تنها زمانی زیاد می شه که شرکت واسه تولید اجناس بیشتر در آینده داراییای بیشتری داشته باشه؛ واسه این منظور شرکت به بودجه ی بیشتری نیاز داره که می تونه اونو از راه وام و ارسال سهام بیشتر تأمین کنه. پس شما باید تموم صورتای پولی شرکت رو پیش بینی و محاسبه کنین. واسه انجام این کار باید از سابقه کارکرد شرکت و برآوردهای خاصی استفاده کنین. همه این مسائل مواردی هستن که در بخش ی ارزش گذاری سهام (equity valuation) قرار می گیرن.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تحمل شرایط سخت با ۱۴ راه حل هوشمندانه 

بررسی کیفی چیه

بررسی کمّی یک امتیاز روشن داره و اون آسون کردن کل بررسی به چند عدده، ولی محدود کردنایی هم داره مثلا اینکه نمیشه با استفاده از اون جنبه های کیفی مهم کار و کاسبی رو بررسی کرد. مثلا اصلا نمیشه کیفیت مدیریت شرکت رو که واسه سرمایه گذاران اهمیت زیادی داره، با اعداد و ارقام اندازه گیری کرد و آزمایش اون نیازمند استفاده از بررسی کیفیه.

بررسی کیفی فرمول محور نیس. کیفیت چیزی ذهنی و فردیه که باید به شکل انفرادی و به وسیله هر کدوم از سرمایه گذاران مورد قضاوت قرار بگیره. بعضی از جوابایی که سرمایه گذاران در زمان انجام بررسی کیفی به دنبال اون هستن به ساختار صنعتی، کیفیت مدیریت، درآمدها و هزینه ها، حاکمیت شرکتی (corporate governance)، داراییا و بدهیای اون شرکت مرتبطه. بعضی از این موارد در زیر فهرست شده و به طور کوتاه توضیح داده شده.

وجود کار و کاسبی:

  • میزان سودآوری و میزان رشد مورد انتظار صنعتی که شرکت در اون فعالیت می کنه چقدره؟
  • واسه شرکتای جدید، وارد شدن به اون صنعت و گرفتن سهم بازار از شرکتای موجود چقدر آسونه؟
  • چه گروهی بر بازار مسلطه؟ شرکتای فعال در این صنعت، مشتریان یا تأمین کنندگان؟
  • گروه مسلط بر بازار چقدر قدرت چانه زنی داره؟

حاکمیت شرکتی:

حاکمیت شرکتی به مجموعه روشای تعیین شده به وسیله شرکت اشاره داره که تضمین می کنه منافع سهام داران در معاملات اون شرکت در درجه اول اهمیت قرار میگیره. دو مورد از مهم ترین چیزای مهم قانونی که در این رابطه شرکتا باید به اون پایبند باشن، تشکیل هیئت مدیره ای واسه جلو بردن منافع سهام داران و انجام حسابرسیای دوره ایه که نشون بده در حسابای شرکت هیچ اشکالی وجود نداره.

بعضی از سوالای سرمایه گذاران در مورد حاکمیت شرکتی یعنی:

  • هیئت مدیره از چند نفر تشکیل شده؟
  • در هیئت مدیره چند مدیر جداگونه هست؟
  • این مدیران جداگونه واقعا جداگونه ان یا به نحوی با مدیریت در رابطه هستن (مثلا نسبت خانوادگی دارن، از کارکنان سابق ان و …) و منافع مدیریت رو به منافع سهام داران ترجیح میدن؟
  • حسابرسی حسابای شرکت چند وقت یک بار انجام می شه و حسابرسان تا چه حد جداگونه ان؟

کیفیت درآمدها:

  • منبع اصلی درآمدهای شرکت عملیاتای اصلی شرکته یا منابع دیگری که ممکنه در دوره های آینده ادامه پیدا نکنه؟
  • چه نسبتی از درآمد شرکت و مطالبات آینده نقده؟
  • چه نسبتی از درآمد شرکت غیرنقدیه (مثلا سود حاصل از افزایش ارزش داراییا)؟
  • هزینه های اصلی کدامند؟ انتظار میره که تکرار شن؟
  • چه نسبتی از هزینه ها غیرنقدیه (مثلا هزینه های استهلاک)؟

وجود داراییا و بدهیا:

  • شرکت روی چه داراییایی سرمایه گذاری کرده و این داراییا چقدر قدیمی ان؟
  • شرکت چقدر روی جایگزینی و نگهداری داراییای قدیمی سرمایه گذاری کرده؟
  • شرکت روی چه داراییای جدیدی سرمایه گذاری می کنه؟ این سرمایه گذاری موجب افزایش درآمدهای آینده میشه؟ سرمایه گذاری بر این داراییا به معنی ورود به صنعتی دیگر یا تولید محصولی متفاوته؟
  • بودجه ی این داراییا چیجوری تأمین می شه؟ از راه وام، منابع پولی شرکت یا ارسال سهام جدید؟ این داراییا درآمد کافی واسه برگرداندن واما ایجاد می کنن؟
  • بدهی شرکت چقدره؟
  • این شرکت از وامای خود واسه چه هدفی استفاده می کنه؟

چه رابطه ای بین بررسی کمّی و بررسی کیفی هست

بررسی کمّی و بررسی کیفی همدیگه رو تکمیل می کنن و هریک جنبهایی داره که دیگری بی اینه. پس معمولا سرمایه گذاران از هر دو بررسی با هم استفاده می کنن. بررسی کمّی بیشتر تحلیلی در مورد «چیستی» است و به دنبال توضیح این مسئله که امروز صورتای پولی شرکت به چه صورت ان و در آینده به چه صورت هستن. ولی بررسی کیفی، تحلیلی در مورد «چگونگی» است. بررسی کیفی به دنبال یافتن دلایلی در درون شرکته که به شرکت کمک می کنه تا در آینده به موفقیت دست پیدا کنه. بررسی کیفی دلیل به دست اومدن ارقام محاسبه شده با استفاده از بررسی کمّی رو روشن می کنه.

هدفی که این دو نوع بررسی رو به هم پیوند می ده، چارچوب اقتصاد- صنعت- شرکت (EIC) یا بالا به پایین نام داره. این راه و روش با دیدگاهی گسترده از کل اقتصاد شروع می شه و به شناسایی بخشای خاصی از صنعت (مثل فناوری اطلاعات، بانکداری و داروسازی) می پردازه که با توجه به پیشرفتای گذشته می تونن کارکرد خوبی داشته باشن. این راه و روش بعد به شرکتای خاصی در درون این بخشا محدود می شه که ارزش سرمایه گذاری کردن رو دارن. با اینکه اولین مرحله این جدا سازی و بررسی بیشتر کیفیه، در دو مرحله آخر جنبه ای کمّی هم در بررسی وارد می شه.

برگرفته از: kotaksecurities.com

دیدگاهتان را بنویسید