امر به معروف و نهی از منکر، قانون مجازات اسلامی

2-1-3-4- قوانین مجلس
1-2-1-3-4- قانون بازسازی نیروی انسانی وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت
سال 1360 آغاز قانونگذاری درباره پوشش و حجاب بود. همانطور که نخستین دستورالعمل‌های مربوط به پوشش برای زنان کارمند صادر شد، نخستین قانونگذاری‌ها در باب پوشش نیز مربوط به حجاب زنان کارمند بود. در 5 مهر ماه سال 1360 مجلس شورای اسلامی «قانون بازسازی نیروی انسانی وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت» را تصویب کرد. ماده 18 این قانون که ضوابط سازماندهی و نحوه اجرای آن را مشخص کرده در شش بند «اعمال خلاف اخلاق عمومی» را بر می‌شمرد. بند پنجم این ماده «عدم رعایت حجاب اسلامی» را از جمله مصادیق اعمال خلاف اخلاق عمومی تلقی کرده و در ماده 20 انواع درجات مجازات برای مشمولان ماده 18 و نیز مشمولان ماده 19 ذکر می‌شود.(پیوست شماره 2)
2-2-1-3-4- لایحه امر به معروف و نهی از منکر
در آبان ماه سال 1360 «کمیسیون قضایی لایحه مربوط به امر به معروف و نهی از منکر را تصویب کرد» (کیهان، 28/8/1360: 3، شماره 11437) و روابط عمومی دادگاه مبارزه با منکرات چند ماه بعد ضمن اطلاعیه‌ای این بار به زنان شاغل در شرکت‌های خصوصی در خصوص «رعایت حجاب اسلامی هشدار داد» (کیهان، ، 9/10/1360: 14، شماره 11431) دادگاه مبارزه با منکرات در این اطلاعیه مشخصات لباسی را که زنان موظف به پوشیدن آن شده بودند مشخص کرد. متن اطلاعیه چنین است: «پیرو اطلاعیه‌ای که در روزنامه های عصر پنجشنبه 28/8/60 درج شده، صاحبان و یا مدیران شرکت‌های خصوصی موظفند حجاب اسلامی را به مرحله اجرا بگذارند، در غیر اینصورت مسئولان شرکت‌ها و یا افراد خاطی تحت تعقیب قانونی قرار خواهد گرفت. (کیهان، ، 9/10/1360: 14)
3-2-1-3-4- قوانین رسیدگی به تخلفات اداری(مصوب 1362، 1365، 1371، 1372)
دو سال بعد (نهم اسفند ماه 1362) «قانون هیأت‌های رسیدگی به تخلفات اداری» به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. این قانون که جایگزین «قانون بازسازی نیروی انسانی وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت» شده بود در فصل دوم به تخلفات اداری پرداخته است. ماده 9 این قانون بیست و یک مورد از تخلفات اداری را نام می‌برد که «عدم رعایت حجاب اسلامی» (بند سیزدهم) به عنوان یکی از تخلفات اداری ذکر کرده و در بند 10 به ذکر مجازات‌های مشمولان بند 9 پرداخته است. (پیوست شماره 3)
بند 13 ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب سال 1362 در قوانین رسیدگی به تخلفات اداری سال‌های 1365 و 1371 با اضافه شدن یک کلمه به «عدم رعایت حجاب و شعائر اسلامی» تغییر کرد و در قانون سال 1372 با حذف کلمه شعائر به وضعیت اولیه باز گشت و ذیل بند 20 ماده 8 مورد تذکر قرار گرفت.
4-2-1-3-4- ماده 102 قانون مجازات اسلامی
در تاریخ 18 مرداد 1362 در نخستین مصوبه قانونی در مورد پوشش به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. بنا بر ماده 102 «قانون مجازات اسلامی» «هر کس علناً در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی نماید علاوه بر کیفر عمل تا 74 ضربه شلاق محکوم می‌گردد و در ‌صورتی که مرتکب عملی شود که نفس عمل دارای کیفر نمی‌باشد ولی عفت عمومی را جریحه‌دار نماید، فقط تا 74 ضربه شلاق محکوم می‌گردد.» تبصره ذیل این ماده قانونی تصریح می‌کند که «زنانی که بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ظاهر شوند، به تعزیر تا 74 ضربه شلاق محکوم خواهند شد.»
5-2-1-3-4- قانون مقررات انتظامی هیأت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی کشور
قانون «‌مقررات انتظامی هیأت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی کشور» مصوب 22 اسفند 1364 مجلس شورای اسلامی نیز در فصل دوم خود به مسئله پوشش و حجاب پرداخته است. فصل دوم این قانون به «تخلفات انتظامی و جرائم» می‌پردازد. این فصل در یک ماده (ماده 7) «تخلفات انتظامی و جرائم شامل تخلفات انضباطی و اعمال خلاف شرع و اخلاق عمومی» را در قالب 16 بند بر می‌شمرد. بند 12 این ماده «ارتکاب اعمال خلاف شرع و عدم رعایت حجاب اسلامی» را از جمله موارد تخلفات انتظامی و جرائم شامل تخلفات انضباطی و اعمال خلاف شرع و اخلاق عمومی ذکر می‌کند و در فصل سوم (مجازات‌های انتظامی) و ذیل ماده 8، مجازات‌های مشمولین بندهای مربوط به ماده پیشین را ذکر می‌کند.(پیوست شماره 4)
‌6-2-1-3-4- قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و مجازات فروشندگان لباسهایی که استفاده از آنها در ملاء عام خلاف شرع است و یا‌عفت عمومی را جریحه‌دار می‌کند.
‌این قانون که مشتمل بر هشت ماده و شش تبصره در تاریخ 28 اسفند ماه 1365 به تصویب مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای نگهبان رسید. مواد یک تا 3 و تبصره‌های مربوط به آن مربوط به جرم‌انگاری تولید، توزیع و وارد کردن لباس‌ها و نشانه‌هایی که علامت مشخصه گروه‌های ضد اسلام یا انقلاب است پرداخته و مجازات‌های آن را تشریح کرده است. ماده 4 این قانون به وضع لباس افراد در انظار عمومی پرداخته و تصریح می‌کند «کسانی که در انظار عمومی وضع پوشیدن لباس و آرایش آنان خلاف شرع و یا موجب ترویج فساد و یا هتک عفت عمومی باشد، توقیف و‌ خارج از نوبت در دادگاه صالح محاکمه و حسب مورد به یکی از مجازات‌های مذکور در ماده 2 محکوم می‌گردند.»
مجازات‌های مذکور در بند 2 این قانون نیز شامل مواردی چون تذکر و ارشاد، توبیخ و سرزنش، تهدید، تعطیل محل کسب، لغو پروانه، جریمه نقدی یا شلاق بوده و در مورد کارکنان دولت علاوه بر موارد مذکور یکی از محکومیت‌های انفصال موقت تا دو سال، اخراج و انفصال از خدمات دولتی، ‌محرومیت استخدام به مدت پنج سال در کلیه وزارتخانه‌ها و شرکت‌ها و نهادها و ارگان‌های دولتی و عمومی ذکر شده است.
3-1-3-4- مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی
شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 1359 و در پی فرمان امام خمینی مبنی بر انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌ها ایجاد شد. این شورا یکی از نهادهای اصلی سیاستگذاری فرهنگی کلان‌نگر در جمهوری اسلامی است که وظیفه تدوین اصول سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی و تعیین اهداف و جهت برنامه‌های آموزشی و پرورشی را بر عهده دارد. در ادامه به سیاستگذاری‌ها و مداخلات شورای عالی انقلاب فرهنگی در حوزه پوشش اشاره خواهیم کرد.
‌1-3-1-3-4- آیین‌نامه انضباطی دانشجویان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی
‌این آیین‌نامه مشتمل بر 6 ماده و 9 تبصره در جلسه مورخ 1/5/1364 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. در ماده 4 این آیین‌نامه به حدود اختیارات و وظایف کمیته انضباطی پرداخته شده است. بخش ج این ماده مربوط به رسیدگی به «تخلفات سیاسی و اخلاقی» است که بند سوم آن «عدم رعایت پوشش اسلامی» را از مصادیق این دسته تخلفات معرفی کرده و ماده 5 این آیین‌نامه به تنبیهات مشمولان ماده 4 اشاره می‌کند.(پیوست شماره 5)
2-3-1-3-4- آئین‌نامه‌ حفظ‌ حدود و آداب‌ اسلامی‌ در دانشگاه‌ها و مؤسسات‌ آموزش‌ عالی‌
فصل اول این آیین‌نامه پس از جلسات روزهای 5/3/66، 26/3/66 و 2/4/66 در تاریخ 6/5/1366 به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. بند 13 این آیین‌نامه در مورد پوشش زنان و مردان تصریح می‌کند «زنان‌ در محیط‌ کار و تحصیل‌ باید از پوشش‌ اسلامی‌ استفاده‌ کنند و از پوشیدن‌ لباس‌های‌ تنگ‌ و زننده‌ و آرایش‌ و تبرج‌ پرهیز کنند و مردان‌ نیز نباید از لباس‌های‌ زننده‌ استفاده‌ کنند.»

                                                    .