بازده مورد انتظار سهامدار، محاسبه نرخ هزینه سرمایه

2-29- مدلهای محاسبه هزینه سرمایه سهام عادی
برای محاسبه هزینه حقوق صاحبان سهام، مدلهای مختلفی مطرح و در بازارهای مالی مورد استفاده قرار گرفته است. هرکدام از این مدلها در مقطعی از زمان و در یک یا چند بازار مشخص داری کارایی لازم بودهاند؛ اما به مرور کارایی آن‌ها کاهش یافته است و جایگزین یکدیگر شدهاند. این مدلها عبارتند از:
2-29-1- روش سودآوری
یکی از سادهترین روشها جهت محاسبه نرخ هزینه سهام عادی استفاده از نسبت است. از آنجا که نرخ هزینه سهام عادی، نرخ هزینه فرصت به شمار میرود برای محاسبه نرخ هزینه سرمایه از سود پیش‌بینی‌شده استفاده میکنیم.
(2-6)
این تخمین بر این فرض ضمنی مبتنی است که همه سودهای شرکت بین سهامداران توزیع خواهد شد (DPS=EPS) که البته غیر واقعی است. به علاوه این معیار عامل رشد آتی که ناشی از سرمایهگذاریهای سود تقسیم نشده در شرکت است را نادیده گرفته است (منصوری،1387)
2-29-2- روش بازده اوراق قرضه به علاوه صرف ریسک
در این روش نرخ بازده مورد انتظار سرمایهگذاران هر شرکت از طریق رابطه زیر محاسبه میشود:
Ke=صرف ریسک + بازده اوراق قرضه بلندمدت شرکت (2-7)
در این روش فرض بر این است که سرمایهگذاران در سهام عادی شرکت ریسک بالاتری در مقایسه با سرمایهگذاران اوراق قرضه بلندمدت شرکت میپذیرند که ریسک مازاد را صرف ریسک مینامیم. صرف ریسک مقداری تخمینی است و هیچ مبنای نظری برای محاسبه آن وجود ندارد. این مقدار به طور قضاوتی بین 2 تا 6 درصد تخمین زده میشود (سراجی،1383).
2-29-3- نرخ بازده متوسط تحقق یافته
طبق این مدل، سرمایهگذاران در سهام عادی، انتظاری که از سرمایهگذاری خود دارند معادل همان بازدهی است که در دوره یا دورههای گذشته عاید آن‌ها شده است. بازده سهامدار عادی به دو شکل سود نقدی تقسیم شده و تغییر قیمت سهام نسبت به ابتدای دوره به دست میآید.
در این مدل نرخ بازده مورد انتظار با فرمول زیر محاسبه میشود:
(2-8)
نرخ بازده مورد انتظار
بازده حاصله طی سال اول برای هر سهم
قیمت هر سهم در ابتدای سال اول
بدیهی است که نرخهای بازده در حالت تغییر سرمایه نیاز به تعدیل خواهد داشت. محاسبه هزینه سرمایه از طریق این مدل هر چند در مقاطعی از زمان موجب اعتراض قرار گرفت اما به نحو گستردهای به عنوان روشی جهت تخمین هزینه سرمایه به کار میرود (فاما و فرنچ،1999). این مدل اساساً گذشته‌نگر است و رویدادهای گذشته را به عنوان مبنا در نظر میگیرد. آنچه بیش از هر چیز، کاربرد این مدل را محدود میسازد نبود همبستگی معنیدار آن با ضریب بتا میباشد. زیرا روش عمومی برای اعتبار سنجی مدلهای هزینه سرمایه به ویژه در بازارهای سرمایه غیرکاراهمین روش است (جلالی،1385).
2-29-4- مدل قیمتگذاری داراییهای سرمایهای (CAPM)
در مدل قیمتگذاری داراییهای سرمایهای، بازده مورد انتظار اوراق بهادار برابر با بازده یک قلم دارای بدون ریسک به‌اضافه ریسک اوراق بهادار مربوط (که آن را بتا مینامند) ضرب در بازده مورد انتظار پرتفوی بازار نسبت به بازده دارایی بدون ریسک است؛ که این رابطه با معادله زیر نشان داده میشود:
(2-9)
نرخ بازده مورد انتظار سهامداران
نرخ بازده دارایی بدون ریسک
ریسک نسبی اوراق بهادار

                                                    .