ab06/37

ab04/38

a78/41

b03/34

ab90/36

۰۱/۲

۲

a36/34

c93/22

bc82/23

bc08/28

b29

۹/۱

۴

a79/33

c62/24

ab09/30

cb28/26

cb59/26

۷۲/۱

۶

a24/33

b19/26

b43/24

ab62/27

a04/33

۸۷/۱

تیمار یک (شاهد)، تیمار ۲ ( جیره حاوی ۲/۴ درصد تانن)، تیمار ۳ (جیره حاوی ۲/۴ درصد تانن و ۳۰ میلی گرم PEG)، تیمار ۴ (جیره حاوی ۲/۴ درصد تانن و ۲/۰ درصد متیونین) و تیمار ۵ (جیره حاوی ۲/۴ درصد تانن و ۴/۰ درصد متیونین); SEMخطای استاندارد میانگین‏ها; در هرردیف اعداد دارای حروف غیر مشابه از نظر آماری اختلاف معنی‏داری دارند (۰۵/۰>p).
با توجه به آنجه در جدول ۱۷-۴ آورده شده است غلظت نیتروژن آمونیاکی در تیمار شاهد پیش از خوراکدهی بالا سپس در ساعت ۲، ۴ و ۶ کاهش معنیداری داشت. تیمار شماره ۲( حاوی جیره ۲/۴ درصد تانن) پیش از خوراکدهی غلظت نیتروژن آمونیاکی بالا، دو ساعت بعد خوراکدهی کاهش و در ساعت ۴ و۶ افزایش معنیداری از خود نشان داده است. غلظت نیتروژن آمونیاکی در تیمار ۳ (حاوی ۲/۴ درصد تانن و پلیاتیلنگلیکول) پیش خوراکدهی بالا، ۲و ۴ ساعت بعد از خوراکدهی افزایش و ۶ ساعت بعد خوراکدهی کاهش معنیداری یافت. تیمارهای حاوی مکمل متیونین غلظت نیتروژن آمونیاکی پیش از خوراکدهی بالا، در ۲ و ۴ ساعت بعد خوراکدهی کاهش و در ساعت ۶ افزایش معنیداری نسبت به تیمار شاهد از خود نشان دادند (۰۵/۰>p). پایین بودن غلظت نیتروژن آمونیاکی در جیره بدونه متیونین نسبت به جیره دارای متیونین احتمالا به این دلیل است که در جیره بدونه متیونین پروتئین خام کمتری بوده و با توجه به خنثی بودن منابع اسید آمینه توسط تانن مورد استفاده در شکمبه این یافته مورد انتظار است. کاهش غلظت نیتروژن آمونیاکی شکمبه در اثر کاهش درصد پروتئین خام جیره غذایی توسط بسیاری از مقالات گزارش شده است (داویدسون[۱۵۶] و همکاران، ۲۰۰۳; برودریک[۱۵۷] و همکاران، ۲۰۰۸).
۳-۶-۴ غلظت فراسنجههای خونی
۳-۶-۱-۴ غلظت گلوکز خون
همانگونه که در جدول ۱۸-۴ مشاهده میشود بین تیمارهای آزمایشی از نظر گلوکز خون در روز ۴۰ آزمایش در دو ساعت قبل مصرف خوراک وعده صبحگاهی تفاوت معنیداری وجود داشت (۰۵/۰<p). غلظت گلوکز خون در روز ۷۵ در زمان های مختلف در جدول ۱۹-۴ آورده شده است. غلظت گلوکز خون در تمام زمانهای اندازهگیری شده بین تیمارها تفاوت معنیداری را نشان داد(۰۵/۰>p). غلظت گلوکز خون تیمار شاهد دو ساعت پیش از خوراکدهی پایین و سپس در زمانهای بعدی یک روند افزایشی از خود نشان داد. تیمار ۲ (جیره حاوی تانن) غلظت گلوکز خون ابتدا بالا و سپس در زمانهای ۲ و ۴ ساعت پس از مصرف خوراک کاهش و در ۶ ساعت پس از مصرف خوراک افزایش یافت. میزان گلوکز خون گوسفندان تغذیه شده با تانن و پلیاتیلنگلیکول قبل خوراکدهی بالا، در دو ساعت بعد مصرف خوراک کاهش و در زمانهای ۴ و ۶ روند به صورت افزایشی بود. تیمار ۴ (حاوی ۲/۰ درصد متیونین) میزان گلوکز خون ابتدا افزایش و سپس در ساعت ۲ کاهش، در زمان ۴ و ۶ دوباره افزایش یافت. غلظت گلوکز خون در تیمار ۵ (حاوی ۴/۰ درصد متیونین) ابتدا بالا، در زمانهای ۲ و ۴ کاهش و در ۶ ساعت پس از مصرف خوراک افزایش یافت. بالاترین میزان گلوکز خون پیش از خوراکدهی مربوط به تیمار ۵ (۹۸/۸۱) و پاینترین را تیمار شاهد (۴۲/۵۷) به خود اختصاص دادند. در زمانهای ۲، ۴ و۶ ساعت بعد خوراکدهی بالاترین غلظت گلوکز خون را تیمار ۵ ( حاوی ۴٫۰ درصد متیونین) و پاینترین را تیمار ۳ (حاوی پلیاتیلنگلیکول( به خود اختصاص دادند. کربوهیدرات‌های جیره در شکمبه نشخوارکنندگان تخمیر شده و به اسیدهای چرب فرار تبدیل می‌شوند. ۸۵ درصد گلوکز خون نشخوارکنندگان در طی عمل گلوکونئوژنز (تبدیل اسیدهای چرب فرار به گلوکز) در کبد و ۱۵ درصد آن در کلیه‌ها تولید می‌گردد (دوکس، ۱۹۹۶). یکی از علل افزایش گلوکز خون در دام نشخوارکننده می‌تواند ناشی از افزایش تولید پروپیونات در شکمبه باشد (ون‌سوست ، ۱۹۹۴). تا کنون مطالعهای مشابهی که استفاده از متیونین در جیرههای حاوی تانن را مورد بررسی قرار داده باشد در دسترس نیست. ماکار و همکاران (۱۹۹۵) گزارش کردند که تانن موجود در جیره باعث افزایش نسبت مولی پروپیونات در شکمبه شده و از این طریق گلوکز خون را افزایش می‌دهد. سینکلر[۱۵۸] و همکاران (۲۰۰۹) گزارش کردند که با افزایش سطوح بالای تانن در جیره میزان گلوکز خون تغییر نکرد ولی در سطوح پائین‌تر میزان گلوکز افزایش یافت به خصوص زمانی که سطح پروتئین جیره پایین بود. شارما و همکاران (۲۰۰۸) با افزایش برگ بلوط به جیره گوساله تأثیر معنی‌داری بر گلوکز خون مشاهده نکردند. . نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که گلوکز خون در جیره‌های حاوی سطوح متیونین تیمار ۴ و ۵ نسبت به شاهد افزایش یافته است. که ممکن است نتیجهای از صرفه جویی در مصرف انرژی به دلیل فراهمی اسید آمینه و یا بهبود رویه گلوکونئوژنز باشد. با این حال مرکل[۱۵۹] و همکاران (۲۰۰۱) نیز گزارش کردند که مصرف جیره حاوی تانن اثری بر گلوکز خون ندارد. کاروناناندار[۱۶۰] و همکاران، (۱۹۹۴) گزارش نمودند افزودن مکمل اسید آمینه متیونین به جیره گاوهای شیری تاثیری بر غلظت گلوکز پلاسما نداشت که با نتایج به دست آمده در آزمایش حاضر در تضاد است.
۳-۶-۲-۴ غلظت نیتروژن اورهای خون