برنامه ریزی استراتژیک، برنامه ریزی استراتژی

دانلود پایان نامه

یک روش اساسی برای دست یابی به توسعه پایدار برنامه ریزی زیست محیطی است. این شیوه مستلزم آن است که کلیه عناصر محیط زیست با دقت مورد بررسی و تجزیه و تحلیل واقع شده و در تعیین مناسب ترین نوع و محل توسعه فعالیت های توریستی مد نظر قرار گیرند.
مفهوم کیفیت گردشگری نیز به توسعه پایدار مرتبط است. این شیوه به طور فزاینده ای به دو دلیل مورد پذیرش واقع می شود ( این شیوه از بعد بازاریابی به توفیق گردشگری می انجامد و منافعی را برای ساکنین بومی و محیط زیست فرآهم می آورد). سطح بالای کیفیت گردشگری، ضرورتا به معنای گردشگری پر هزینه نیست. بلکه به آن قسم از جاذبه ها، تسهیلات و خدمات توریستی اشاره دارد که در قبال پول هزینه شده به منافع ارزشمندی بیانجامد، از منابع گردشگری حمایت کند و موجب جلب آن دسته از گردشگرانی شود که نسبت به محیط زیست و جامعه بومی احترام قائل هستند (سازمان جهانی گردشگری، 1379: 24-23).
3-3-3-2 رویکرد برنامه ریزی جامع
برنامه ریزی جامع بلند مدت متضمن تعیین اهداف و مقاصد و الگوهای ترجیحی آینده است. سیاست های برنامه ریزی توسعه گردشگری باید برای دوره های نسبتا بلند مدت ( معمولا بین 10 تا 15 ساله) و بر مبنای قابلیت های پیش بینی رویداد های آتی در منطقه و کشور تهیه گردد. این دوره های زمانی ممکن است طولانی به نظر رسند اما اجرای سیاست های اساسی و طرح های ساختاری معمولا به زمانی این چنین نیازمند است. حتی توسعه و گسترش طرح های خاص نظیر گردشگاه های عمده و پارک های ملی برای مقاصد توریستی می توان مستلزم صرف زمانی طولانی باشد ( سازمان جهانی گردشگری، 1379: 24).
4-3-3-2 رویکرد راهبردی
یک رویکرد به برنامه ریزی جهانگردی که در سال های اخیر توجه خبرگان برنامه ریزی جهانگردی را جلب کرده برنامه ریزی راهبردی است. در حالیکه نتایج کار یک برنامه راهبردی و یک برنامه فراگیر بلند مدت ممکن است بسیار مشابه باشد، اما برنامه راهبردی به جهت انطباق با شرایط بحرانی کمی متفاوت است. برنامه ریزی راهبردی نوعا بیشتر جنبه عملیاتی دارد و رویدادهای خلاف انتظار را مورد نظر قرار می دهد ( ضرغام، 1374: 31).
رویکرد راهبردی به رویکردی در برنامه ریزی و مدیریت اشاره می نماید که در پی تحقق اهداف میان مدت و بلند مدت بوده و عملیات روزمره مدیریت را به سمت این اهداف سوق داده و از پیروی از اهداف موقت و کوتاه مدت باز می دارد. هر چند که منشا پیدایش این رویکرد به بخش خصوصی و به دهه 1960 باز می گردد، اما امروزه بخش عمومی نیز به طور فزاینده ای از آن استفاده می نماید (ویل، 2003: 88).
امروزه طرح های استراتژیک در حوزه فراغت وگردشگری رو به افزایش است. در حالی که برنامه ریزی استراتژیک از لحاظ شکل و محتوا تغییر می یابد اما یک فعالیت اجتناب ناپذیر برای سازمان های گردشگری بخش عمومی محسوب می شود و پیش بینی می شود این روند هم چنان ادامه یابد ( همان، 89).
توسعه مقاصد گردشگری باید همانند هر صنعت خدماتی و خرده فروشی از یک طرح یا استراتژی پیروی نماید. استراتژی توسعه گردشگری با بررسی عرضه و تقاضای محلی این امکان را به وجود می آورد که بتوان برای بهبود محصولات موجود و کشف فرصت های نفوذ در بازارهای جدید و تعیین اولویت های بلند مدت برای صنعت محلی برنامه ریزی نمود. استراتژی گردشگری یک چارچوب برنامه ریزی می باشد که راهنمایی برای همه فعالیت های توسعه به حساب می آید. برنامه ریزی راهبردی نقاط قوت و نقاط ضعف محصول محلی را شناسایی نموده، یک سری اهداف غایی و اجرایی را با توجه به این مسائل طرح کرده و سپس یک طرح عملیاتی را برای دستیابی به این اهداف برنامه ریزی می نماید. علاوه بر این موارد از آن جا که توسعه گردشگری یک فرایند پویا و رو به جلو می باشد، ارزیابی و بازبینی اقدامات مورد نظر را نیز انجام می دهد تا شاخصی برای موفقیت طرح در آینده ایجاد گردد (گادفری، 2002: 9).
اگر برنامه ریزی راهبردی در چارچوب سیاست و برنامه ریزی منسجم بلند مدت به کار برده شود می تواند شیوه بسیار مناسبی برای برنامه ریزی گردشگری باشد ( سازمان جهانی گردشگری، 1379: 26).
5-3-3-2 رویکرد جامعه محور
از آن جا که گردشگری برای منفعت مردم انجام می گیرد باید آن را در فرایند برنامه ریزی مشارکت داد. یکی از روش های مشارکت مردم تشکیل کمیته راهبردی می باشد. این کمیته راهبردهایی را به تیم برنامه ریزی ارائه می دهد و گزارشات، سیاست ها و برنامه های پیش نهادی آن ها را بررسی می کند. این کمیته عموما متشکل از سازمان های دولتی مرتبط با گردشگری، بخش خصوصی و سازمان های محلی، مذهبی و سایر سازمان های مرتبط می باشند. شیوه مرسوم دیگر برگزاری همایش پس از تکمیل برنامه می باشد. این گردهمایی موجب افزایش آگاهی عموم مردم درباره اهمیت توسعه کنترل شده گردشگری و سیاست ها می شود ( سازمان جهانی گردشگری، 1379: 27).
4-2 برنامه ریزی راهبردی
1-4-2 تعاریف
در این بخش تعاریفی از اجزا اصلی برنامه ریزی راهبردی ارائه می شود.
1-1-4-2 راهبرد
راهبرد ابزار دست یابی به هدف ها ( اثر بخشی ) با حداکثر کارایی ( افزایش مستمر بهره وری) می باشد (ابراهیمی، جزوه کلاسی).
تدابیر، طرح و نقشه هایی جهت تهیه و تخصیص و بکارگیری بهینه منابع درونی برای استفاده از فرصت های محیطی و پرهیز از تهدیدات یا تقویت نقاط قوت و کاهش نقاط ضعف درونی جهت پاسخگویی به انتظارات ذی نفعان سازمان (ابراهیمی، جزوه کلاسی)
2-1-4-2 مدیریت راهبردی
مدیریت راهبردی هنر و علم تدوین، اجرا و ارزیابی تصمیمات وظیفه ای چندگانه است که سازمان را قادر می سازد به مقاصد خود دست یابد. مدیریت استراتژیک یا راهبردی از سه بخش تشکیل شده است:
تدوین استراتژی
اجرای استراتژی
نظارت و کنترل (دیوید، 1382: 24)