Hadith history of Bahrain
Supervisor
Dr. Mahdi Mehrizi
Advisor
Qasim Jawdi
By
Mahdi solaymani-e Ashtiani
June 2009

 

 

    1. . ر.ک: «مراکز حدیثی شیعه، فعالیتها و بایستهها»، مهدی مهریزی، علوم حدیث، ش ۳۳٫ ↑

 

    1. الوجیزه، ص ۴؛ نهایه الدرایه، ص ۸۰؛ مقباس الدرایه، ج ۱، ص ۵۷٫ ↑

 

    1. کتاب العین، ج ۳، ص ۲۲۰؛ البلدان، ابن فقیه، ص ۸۹٫ ↑

 

    1. وقعه صفین، ص ۵۵۷ ـ ۵۵۸٫ ↑

 

    1. تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۵۲۶٫ ↑

 

    1. معجم البلدان، ج ۲، ص ۴۳۳٫ ↑

 

    1. الصحاح، ج ۵، ص ۲۱۰۱، معجم مقاییس اللغه، ج ۱، ص ۲۰۳؛ معجم ما استعجم، ج ۳، ص ۸۵۵، معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۴۷٫ ↑

 

    1. شرح الرضی علی الکافیه، ج ۳، ص ۲۶۷٫ ↑

 

    1. معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۴۶٫ ↑

 

    1. شرح الرضی علی الکافیه، ج ۳، ص ۲۶۷٫ البته این مطلب را در تهذیب اللغهنیافتیم. ↑

 

    1. معجم ما استعجم من اسماء البلاد والمواضع، ج ۱، ص ۲۲۸٫ ↑

 

    1. معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۲۲۸؛ المواعظ والإعتبار بذکر الخط والآثار، ج ۱، ص ۲۵٫ استعمال لغت «بَحران» برای منطقۀ بحرین نباید، باعث اشتباه آن با سرزمین بُحران یا بَحران واقع در فُزُع در چهار فرسخی مدینه طیّبه گردد. محل اخیر به جهت غزوه‌ای که در ربیع‌الاول سال سوم هجری اتفاق افتاد، شهرت پیدا کرد.
جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت jemo.ir مراجعه نمایید.

 

 

در جریان این غزوه پیامبر اکرمˆ به همراه ۳۰۰ تن از یاران، برای مقابله با بنی سُلیم ـ که در بحران جمع شده بودند و گویا قصد توطئه داشتند ـ از مدینه خارج شد و به منطقۀ فُزُع رفت. چون جنگی پیش نیامد، رسول گرامی در جمادی الاول به مدینه بازگشت. این غزوه گاهی با عنوان غزوۀ بنی سُلیم، گاهی به غزوه الفُرُغ و گاهی نیز با عنوان غزوه بحران، شهرت دارد.
ر.ک: معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۴۱؛ سیره إبن إسحاق، ص ۲۹۴؛ کتاب المغازی، واقدی، ج ۱، ص ۱۹۶٫ ↑

 

 

    1. تهذیب اللغه، ج ۵، ص ۴۰؛ شرح الرضی علی الکافیه، ج ۳، ص ۲۶۷٫ ↑

 

    1. معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۴۷٫ ↑

 

    1. صفه جزیره العرب، ص ۲۵۱٫ ↑

 

    1. تهذیب اللغه، ج ۵، ص ۴۰٫ چنانچه آمد از کلام ازهری فهمیده می‌شود که بین بحیره و بحر اخضر، ده فرسنگ فاصله است. با این وصف آنچه در دانشنامۀ جهان اسلامآمده مبنی بر اینکه، بین قریه‌هایِ بحرین تا بحر اخضر، ده فرسنگ فاصله است، صحیح نیست. کلام ازهری را یاقوت آورده است و ترجمۀ استاد پروین گنابادی در برگزیدۀ مشترک یاقوت حموی، مؤیدِ برداشتِ ما، از بیان ازهری است. ر.ک: دانشنامۀ جهان اسلام، مدخل بحرین (۲)؛ معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۴۷؛ برگزیدۀ مشترک یاقوت حموی، ص ۳۰٫ ↑

 

    1. معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۴۷٫ ↑

 

    1. آکام المرجان فی ذکر المدائن المشهوره فی کل مکان، ص ۵۵٫ ↑

 

    1. معجم الامکنه الوارد ذکرها فی صحیح البخاری، ص ۶۲٫ ↑

 

    1. نزهه المشقاق فی إختراع الآفاق، ج ۱، ص ۳۸۶٫ ↑

 

    1. . المسالک والممالک، بکری، ج ۱، ص ۱۹۰٫ ↑

 

    1. دایره المعارف بزرگ اسلامی، مدخل بحرین. ↑

 

    1. جغرافیای تاریخی کشورهای اسلامی، ج ۱، ص ۲۳۱٫ ↑

 

    1. القاموس المحیط، ج ۲، ص ۱۵۸؛ صبح الاعشی، ج ۵، ص ۵۴ ـ ۵۵؛ معجم البلدان، ج ۵، ص ۳۹۳؛ مراصد الاطلاع علی اسماء الأمکنه والبقاع، ج ۳، ص ۱۴۵۲؛ نخبه الدهر، ص ۲۲۰ (نقل از: البحرین فی صدر الإسلام، ص ۷۵)؛ تقویم البلدان، ص ۹۹ (نقل از: دایره المعارف بزرگ اسلامی، مدخل بحرین)؛ احسن التقاسیم فی معرفه الأقالیم، ص ۹۳؛ کتاب المشترک وضعاً والمعترق صقعاً، ج ۱، ص ۵۰۶ (نقل از: دانشنامه جهان اسلام، مدخل بحرین (۲). ↑

 

    1. کتاب العین، ج ۳، ص ۲۲۰؛ تهذیب اللغه، ج ۵، ص ۴۰؛ صحاح اللغه، ج ۲، ص ۵۸۵؛ آکام المرجان فی ذکر المدائن المشهوره فی کل مکان، ص ۵۵؛ البلدان، ابن فقیه، ص ۸۹؛ الجبال والأمکنه والمیاه، ص ۲۰؛ معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۴۷؛ آثار البلاد واخبار العباد، ص ۷۷ ـ ۷۸؛ مراصد الاطلاع علی أسماء الأمکنه والبقاع، ج ۱، ص ۱۶۷؛ المسالک والممالک، بکری، ج ۱، ص ۳۷۰؛ الروض المعطار فی خبر الاقطار، ص ۸۲؛ جغرافیای حافظ ابرو، ج ۱، ص ۲۲۸٫ ↑

 

    1. الاعلاق النفیسه، ص ۲۱۳ (نقل از: جغرافیای تاریخی کشورهای اسلامی، ج ۱، ص ۲۳۳)؛ معجم البلدان، ج ۱، ص ۵۰۷٫ ↑

 

    1. الروض المعطار فی خبر الاقطار، ص ۸۲؛ المسالک والممالک، بکری، ج ۱، ص ۳۷۰٫ ↑

 

  1. . لغت‌دانان و جغرافیدانان نام این منطقه را به فتح اول و دوم نوشته‌اند و نباید با هَجْر که به سکون دوم و نام منطقۀ دیگری است، اشتباه کرد. ر.ک: معجم البلدان، ج ۵، ص ۳۹۳؛ مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنه والبقاع، ج ۳، ص ۱۴۵۳؛ معجم ما استعجم من أسماء البلاد والمواضع، ج ۴، ص ۱۳۴۶، اوضح المسالک إلی معرفه البلدان والممالک، ص ۶۴۲٫

 

هجر بدون الف و لام استعمال شده است و نسبت به این شهر نیز بر اساس قیاس هَجَری گفته‌اند و بر خلاف قیاس هاجری نیز گفته‌ می‌شود. ↑

 

 

    1. فتوح البلدان، ص ۸۵٫ ↑

 

    1. معجم البلدان، ج ۵، ص ۳۹۳؛ آثار البلاد واخبار العباد، ص ۳۳۷؛ مراصد الاطلاع علی اسماء الأمکنه والبقاع، ج ۳، ص ۱۴۵۲٫ ↑

 

    1. معجم البلدان، ج ۵، ص ۳۹۳؛ مراصد الإطلاع علی اسماء الامکنه والبقاع، ج ۳، ص ۱۴۵۲، احسن التقاسیم فی معرفه الأقالیم، ص ۷۱؛ الصحاح، ج ۲، ص ۸۵۲٫ مؤلف کتاب البحرین فی صدر الإسلاماین قول را به برخی منابع کهن نیز نسبت داده است، که آن را نیافتیم. ↑

 

    1. صوره الأرض، ج ۱، ص ۳۱٫ ↑

 

    1. صفه جزیره العرب، ص ۱۷۹ ـ ۱۸۰؛ صبح الاعشی، ج ۱، ص ۴۱۰ ـ ۴۱۱٫ ↑

 

    1. المستدرک علی الصحیحین، ج ۴، ص ۱۹۲؛ السنن، ابن ماجه، ج ۲، ص ۷۴۸٫ ↑

 

    1. المجموع، نووی، ج ۱، ص ۱۱۵؛ مشرق الشمسین، ص ۳۸۳٫ ↑

 

  1. معجم مقاییس اللغه، ج ۱، ص ۲۵۶٫ در سخن شعرای پارسی‌گوی نیز این مثل آمده است، چنانچه سنایی می‌گوید:

 

شعر ما پیشت چنان باشد که در شهر حجاز
با یکی خرما کسی هجرت کند سوی هجر
ر.ک: دهخدا، ج ۱۴، ص ۲۰۷۰۲، «هجر». ↑

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *