دانلود پایان نامه ارشد با موضوع ادبیات تطبیقی، ترکی و فارسی

دانلود پایان نامه

همانطور که مشاهده میشود مباحث یاد شده همگی در زمینهی مقایسهی اشعار حافظ با دیگر شاعران و بررسی ساختار و محتوای غزلیّات وی بوده اما مأذون و شعرهایش ناشناخته باقی مانده بود و تمامی اطلاعاتی که در مورد وی وجود داشت در حدّ معرفی اجمالی از زندگی این شاعر بود تا اینکه در سال 1379 مجموعهی گزیده اشعار وی با عنوان “سیری در بوستان قشقایی” (1) توسط “محمد نادری دره شوری” به چاپ رسید که علاوه بر شرح و توضیحات برخی ابیات ترکی به بعضی از موارد الهام و اقتباس وی از برخی شاعران پارسیسرا همچون حافظ اشاره نموده بود که البته نمیتوان نام پژوهش علمی بر این اثر هر چند ارزشمند نهاد. بهترین و جدیدترین تحقیقی که دربارهی مأذون، اشعار وی و برخی تأثیرپذیریهای وی از حافظ صورت گرفته، مربوط به پایاننامهای است که در سال 1388 توسط “رضا ریحان پور” ارایه گردیده که تحقیقی علمی به شمار میرود و در آن علاوه بر زندگینامهی شاعر به سبک ادبی دوران شاعری وی، قالبهای شعری دیوان وی، وزن، قافیه و ردیف، بیان و بدیع در سروده‌های وی پرداخته و در بخش تأثیرپذیری وی از حافظ، به تأثیرپذیری واژگانی (واژههای مشترک به کار رفته در دیوان وی و حافظ) همچنین همسانیهای محتوایی در مفاهیمی همچون عشق، عرفان، جهانبینی، آیات و احادیث پرداخته که پژوهش جامع و کاملی است و به عنوان منبع در این پایاننامه نیز مورد استفاده قرار گرفته است. البته وی در زمینهی مقایسهای فقط به مقایسهی محتوایی سروده‌های دو شاعر پرداختهاند و در باقی فصلها، تنها توضیحاتی راجع به مأذون و سروده‌هایش وی داشتهاند و مقایسهای ساختاری میان سروده‌های دو شاعر انجام نداده است.
نکتهی پایانی: از آنجا که در مقایسهی بین سروده‌های حافظ و مأذون، مقایسه میان دو زبان مختلف صورت میگیرد (ترکی و فارسی) با تعریف ادبیات تطبیقی سازگار است و کاری نو به شمار میرود.
1-4- روش تحقیق
در این پژوهش، روش و نحوهی تحقیق عمدتاً از طریق مطالعات کتابخانهای و مراجعه به کتابها و منابع مربوط به موضوع تحقیق بوده است. به این صورت که ابتدا تمام موضوعاتی که باید بررسی میشد در قالب تیترها و عناوین نوشته شد و سپس مطالب مربوط به آنها با مراجعه به منابع، گردآوری و در قالب فیشهایی تهیّه گردید و سرانجام مطالب، دستهبندی و در چند فصل مرتّب شد .
فصل دوّم:
نگاهی کوتاه به تاریخچه ی ادبیات تطبیقی
2-1- ادبیات تطبیقی، تعریف، اهمیّت و حوزه های آن
«ادبیات تطبیقی سبکی نوین از سبکهای پژوهش ادبی است که در برخی از دانشگاههای غرب در آغاز دوران جدید گام به عرصهی وجود نهاده است. [البته] این سخن بدان معنا نیست که این فن کاملاً نوظهور است بلکه از گذشتههای دور، ادبا در سرزمینهای مختلف به انواع پژوهشهای تطبیقی [به هنگام نیاز و ضرورت] میپرداختند. لیکن گسترش شیوههای پژوهشهای ادبیات تطبیقی و کوشش در تحکیم مبانی آن ره آورد دوران جدید است. [البته] مفهوم واحدی برای ادبیات تطبیقی وجود ندارد، بلکه این مفهوم حتّی میان پژوهشگران یک کشور متفاوت است و در میان پژوهشگران کشورهای مختلف، تفاوت آن بسیار آشکار مینماید.» (کفافی، 1382، ص 9)
امّا اگر بخواهیم در این جا تعریفی منطبق بر اصول درست برای ادبیات تطبیقی ارایه دهیم، میتوان کفت: «ادبیات تطبیقی به بررسی تلاقی ادبیات در زبانهای مختلف و روابط پیچیدهی آن در گذشته و حال و روابط تاریخی آن از حیث تأثیر و تأثر در حوزههای هنری، مکاتب ادبی، جریانهای فکری، موضوعها، افراد و … میپردازد. اهمیت ادبیات تطبیقی بدان جهت است که از سرچشمههای جریانهای فکری و هنری ادبیات ملّی، پرده بر میدارد زیرا هر جریان ادبی در آغاز با ادبیات جهانی برخورد دارد و در جهتدهی آگاهی انسانی یا قومی، مساعدت میورزد. البته این اهمیت تنها به بررسی جریانهای فکری و گونههای ادبی و مسایل انسانی در هنر محدود نمیشود بلکه از تأثیرپذیری شاعران و نویسندگان از ادبیات جهانی نیز سخن میگوید.
ادبیات تطبیقی را باید از دیگر شاخههای معرفت ادبی به ویژه تاریخ ادبیات ملّی، ادبیات عمومی، ادبیات جهانی، نظریهی ادبیات و نقد، تفکیک نمود. از طرفی باید حوزهی آن را نیز مشخص کرد یعنی از کجا آغاز و به کجا ختم میشود؟ آیا تنها باید به بررسی شواهد و نمونههای تأثیر و تأثر ادبی بسنده کرد؟» (همان، ص 7، مقدمهی مترجم)
بنابراین میتوان این گونه استنباط نمود که پژوهش در ادبیات تطبیقی معمولاً در حوزههای زیر صورت میپذیرد:
«1- عوامل انتقال تأثیرات مختلف از ادبیات ملّتی به ملّت دیگر. عامل این انتقال، نویسندگان و کتابها هستند.
2- بررسی گونههای ادبی مثل حماسه، نمایشنامه، قصّه به زبان حیوانات، تاریخ و…
3- بررسی موضوعهای ادبی.
4- بررسی منابع نویسنده.
5- بررسی جریانهای فکری.
6- تأثیر و تأثر.» (همان، ص 8)
لازم به ذکر است که بیشترین تحقیقات ادبیات تطبیقی در ایران در حوزهی تأثیر و تأثر و مقایسهی محتوایی صورت میگیرد.
فصل سوم: