دانلود پایان نامه ارشد با موضوع کهگیلویه و بویراحمد، زبان و فرهنگ

این تیرهی سلحشور روزگارانی دراز در آذربایجان و سویهای آن اسکان داشتند و در اواخر عهد صفویان به کوهپایهها و ییلاقات کهگیلویه و بویراحمد، اصفهان، خوزستان و فارس کوچانده شدند.» (یوسفی، نادری درهشوری، 1390، صص13و 12)
3-2-2- معرفی زبان ترکی (زبان مردم ایل قشقایی)
« ترکی، زبان مردمانی است که در قسمتهای وسیعی از این کرهی خاکی از شرق آسیا تا شرق اروپا و از شمال سیبری تا جنوب ایران در قالب ادیان، مذاهب و ملیّتهای مختلف زندگی میکنند و ردپای زبان و فرهنگ آنان از هزارههای دور در تمدنّهای کهن بشری نظیر سومر و ایلام دیده میشود. اهمیت این زبان وقتی آشکارتر میشود که بدانیم این اقوام در قالب بزرگترین دولتهای معاصر خود در قرون مختلف بودهاند و بزرگترین امپراطوریهای تاریخ بشر را به وجود آوردهاند و یقیناً یکی از ابزار شناسایی و تحقیق در تمدّن گذشتهی اقوام ترک و همچنین تأثیر آنها بر ملل و تمدّنهای همسایه، زبان ترکی است.
زبان ترکی مهمترین مشخصهی یک ترک و همچنین از اصلیترین اشتراکات اقوام ترک میباشد. این اقوام در یک تقسیمبندی به سه دستهی شرقی (اویغور) شمالی و غربی (اوغوز) تقسیم میشوند. ترکهای غربی یا اوغوزها شامل ترکهای ترکیه، آذربایجان، ترکمنستان، قشقایی و گاگاووز(ترکهای رومانی) میشوند. گفتنی است در این تقسیمبندی مرز کاملاً متمایزی وجود ندارد، مثلاً قشقایی، علاوه بر اوغوز شامل اویغورها (طایفهی گله زن نمدی و …) و ترکهای شمالی (قبچاق و …) نیز میباشد.
زبان ترکی به لحاظ تباری جزء زبانهای اورال آلتائیک15 و به لحاظ ساختار یکی از زبانهای التصاقی (Agglutinantes) به شمار میرود.
زبان امروزین قشقاییها در واقع ادامهی گویشی آهنگین از زبان توانمند و فراگیر ترکی آذری- ایرانی به حساب میآید که در مناطق مرکزی و جنوب غرب ایران با گویشهای بازمانده از ترکی سومر(Sumer) در هم آمیخته و به شیوهای بدیع و خوش آهنگ تبدیل شده است. سابقهی ترکی سومری در بینالنهرین و جنوب غربی سرزمین ما ایران به هفت هزار سال پیش میرسد که تأثیر عمیق و نهادین بر شکلپذیری آوایی ترکی قبچاقی و قشقایی داشته است.» (هیأت، 1384، ص11)
3-2-2-1- کاربرد ریشهها و پسوندها در زبان ترکی
«در زبانهای التصاقی به ویژه ترکی،کلمات از نظر مورفولوژی16 به دو قسمت ریشه و پسوند تقسیم میشوند. التصاق پسوند به ریشه را در زبان ترکی اکلنمک(aklanmak) میگویند و با توجه به افعال غنی و پسوندهای فراوان،کلمات پسوندی باعث ایجاد غنای لغوی زبان ترکی شدهاند.
پسوندها در زبان ترکی تابع آهنگ ریشه هستند یعنی آخرین حرف صدادار (مصوّت) در ریشه، ضخیم یا نازک بودن پسوند را مشخص میکند و مصوّت هر هجا از هجای حرف پیش از خود پیروی میکندکه به آن قانون هماهنگی اصوات میگویند.
در زبان ترکی درحدود بیست وچهار هزار فعل وجود دارد که همگی با قاعدهاند و از دلایل عدم وجود فعل بیقاعده در این زبان میتوان به پسوندی بودن صرف افعال اشاره کرد.
پسوندهای گسترده و فراوان به زبان ترکی این امکان را میدهد که کلمات به وجود آمده از یک ریشه نیز دارای تعدّد وفراوانی باشند.» (همان، صص 14و 13)
در این بخش به تعدادی از ریشههای مورد استفاده در زبان ترکی میپردازیم که در واژههای موجود در اشعار مأذون نیز به کار رفتهاند:
1- قون/qon:قونماک qonmäg (نشستن، اتراق کردن)، قوناقلیک qonäqlig (مهمانی)
«غم کویلومه قونان گوندن کوچمدی
ذلیل ادب، پــرّوبــــالوم آچمادی»
(مأذون، 1367، ص87)
Zalel edeb, parröbälüm äčmäde
Qam keaylema qonän qündan küčmade
ترجمه: غم از روزی که بر دلم اتراق کرد، بار سفر نبست (ماندگار شد)، مرا ذلیل نمود و نگذاشت بال و پر بگشایم، (خانه نشین وساکنم کرد).

                                                    .