دانلود پایان نامه درباره ارزش های اجتماعی، آموزه های اسلامی

دانلود پایان نامه

بر اساس موازین و ارزش های اسلامی
در خلال درس،حکومت لیبرال دموکراسی این گونه معرفی می شود،حکومتی که انسان ها درآن دارای آزادی مطلق هستند و خواست آن ها مرجع نهایی ارزش ها و آرمان های جامعه است. حکومت دموکراسی ادعا می کند با اراده اکثریت مردم سازمان می یابد و حقیقتی جز خواست مردم نمی شناسد. حکومتی دنیوی که با فرهنگ دنیوی غرب سازگاری دارد و این نوع حکومت بنابر گفته دانشمندان علوم سیاسی در موارد متعدد دچار پارادکس شده است. مثل تناقضی که از نارضایتی مردم نسبت به این نظام سیاسی (که ادعا می کند نماینده اکثریت است)وجود دارد.
نظام سیاسی دیگر جمهوری اسلامی می باشد. جمهوری یعنی به رسمیت شناختن حضور موثر مردم و اسلام یعنی فعالیت مردم بر مبنای ارزشهای اجتماعی اسلام سازمان می یابد،این ارزش ها توسط مشیت خداوند مشخص و به وسیله ی عقل و وحی شناخته می شوند به بیانی دیگرانسان مسئول شناخت آن است. این ارزش ها گرچه ناظر بر مسائل دنیو ی است اما سیرتی الهی دارد.این ارزش ها عبارت اند از :عدالت، آزادی، استقلال، نفی وابستگی، نفی تسلط بیگانگان بر امت اسلامی، امنیت، معرفت و آگاهی به اسرار الهی، نفی پذیرش طاغوت، پذیرش امت و ولایت الهی.
ب. ارزش رابطه ای :
متن ضمن بر شمردن ویژگی های این دونظام تا جایی که توانسته از کلمات و عباراتی استفاده کرده است که در دانش آموزان یک نوع ارزش یابی منفی نسبت به نظام(لیبرال –دموکرات) ایجاد کند و از طرف دیگر حس اعتماد و همبستگی آن ها را برانگیزاند تا صورت بندی نخست(نظام لیبرال –دموکرات) را به نفع صورت بندی بعدی(نظام جمهوری اسلامی) کنار بگذارد. متن تا جای ممکن ازحسن تعبیربرای معرفی نظام جمهوری اسلامی سودجسته است وعکس این حالت رابرای معرفی نظام لیبرال –دموکرات اعمال می کند. برای نمونه به این جمله دقت کنید: «هنگامی که عبارات بعد اجتماعی پیدا می کنند، ارزش بیشتری می یابند».در اینجا و جملات بعدی این عبارت چنین معنایی به ذهن متبادر می شود که ارزش های فردی در مقابل ارزش های جمع گرایانه فاقد اهمیت است و رنگ می بازد اما برای بیان منظور خود از استراتژی اجتناب استفاده می کند.نکته ی دیگری که از مطالعه ی متن مشخص می شود سعی نویسنده برای استفاده از کلمات رسمی است. به گونه ای که به طور یک دست از انتخاب های رسمی تر در عوض گزینه ی کمتر رسمی استفاده شده است. (امت اسلامی به جای مردم اسلام، سازمان پیدا می کند به جای صورت می گیرد ، تعیین نمی شوند به جای به وجود نمی آیند، موظفند به جای باید، مستضعفان و مظلومان به جای نیازمندان). نکته ی حائز اهمیت این است که در هیچ جای متن کلمه ی کمتر رسمی دیده نمی شود. بدین گونه نویسنده خواسته با احترام به خواننده حس همدلی او رابر انگیزاند.
پ.ارزش های بیانی :
نویسنده متن به بیان ارزش های خود از طریق طرح های طبقه بندی پرداخته است که نظام های ارزش یابی به حساب می آیند و همچنین طرح های متضادی را با ارزش های بیانی منفی به گفتمان غیر خود که در اینجا نظام لیبرال-دموکرات است نسبت می دهد.ارزش هایی چون عدالت، آزادی، استقلال، نفی وابستگی، نفی تسلط بیگانگان، امنیت، تامین اجتماعی و تکامل عمومی، تلاش برای عمران وآبادانی، عقلانیت، مشورت و مشارکت در امورعمومی، توسعه معرفت و آگاهی نسبت به اسرار و حقایق آفرینش، یاری مستضعفان و مظلومان را به گفتمان خود نسبت می دهد. در حالیکه نظام لیبرال دموکراسی را اینگونه معرفی می کند: «این نظام سیاسی ،حقیقت وفضیلتی را که مستقل از خواست مردم باشد به رسمیت نمی شناسدو حکومتی دنیوی واین جهانی است».«وقتی با مردمی مواجه می شود که ارزش های دیگر، نظیر عدالت را مهمتر از ارزش آزادی می دانند یا حقیقت را به اراده الهی باز می گردانند و از مسئولیت انسان در برابر این حقیقت سخن می گویند، دچار تناقضی می شود که از حل نظری آن عاجز است. برخی از نظریه پردازان لیبرال دموکرات، فردی را که از حدود این نظام سیاسی خارج شود، شایسته ی رای دادن نمی دانند. دانشمندان علوم سیاسی از تناقضی که از نارضایتی مردم نسبت به نظام سیاسی دموکراسی به وجود می آید، با عنوان پارادوکس(تناقض) دموکراسی یاد می کنند».نویسنده با نسبت دادن ارزش ها به گفتمان خود واز طرف دیگر نسبت دادن ضد ارزشها (البته از دیدگاه خود)به گفتمان غیرهدف اقناعی دارد یعنی خواسته به دانش آموزان بقبولاند که نظام لیبرال دموکرات دچار تناقض و پارادوکس است و به بن بست رسیده است و باید کنار گذاشته شود و به جای آن استیلای گفتمان خود را بر جامعه مورد تایید و تاکیدقرار میدهد.
آیا در متن از استعاره استفاده شده است؟
استعاره ای که در این درس وجود دارد در قالب تصویری است که در متن درس دیده می شود تصویر تظاهرات وال استریت مردمی که علیه نظام حاکم بر غرب دست به تظاهرات زده اند و چیزی که بیشتر از همه جلب توجه می کند نوشته ی به نسبت بزرگی است که در دست تظاهر کنندگان است که بر روی آن 99% نوشته شده و به صورت نمادین و استعاری دال مرکزی گفتمان غرب را به چالش می کشد . به بیانی دیگر این ادعای گفتمان غرب که نماینده اکثریت جامعه هستند را به گونه ای به تمسخر می گیرد.
ویژگی های دستوری واجد کدام ارزش های تجربی،رابطه ای وبیانی هستند؟
الف.ارزش های تجربی:
در تمامی جملات به کار رفته در این متن یا کنشگر بسیار کلی و مبهم و یا کنشگر غیر جاندار است و در عین حال در برخی جملات اسم سازی صورت گرفته است که در آن قید زمان و مکان حذف شده است. یعنی نویسنده خواسته از این فرایند ها استفاده ایدئولوژیک کند.«امت اسلامی باید از پذیرش طاغوت و قدرت های غیر الهی خود داری کند و در شکل گیری امامت و ولایت الهی بر اساس موازین و ارزش های اسلامی هوشمند و فعال باشد».«جمهوری اسلامی نوعی نظام سیاسی است که در جهان اسلام مورد توجه امت اسلامی قرار گرفته است. عنوان «جمهوری» در این ترکیب به معنای به رسمیت شناختن حضور موثر مردم در نظام سیاسی است و کلمه «اسلامی» نشان دهنده این است که فعالیت مردم بر مبنای عقاید و ارزش های اجتماعی اسلام سازمان پیدا می کند».در این پاراگراف نویسنده گفتمان و ویژگی خاص گفتمانی خود را نماینده ای از تمامی گروه های اسلامی «نه یک گروه خاص» معرفی کند.علاوه برآن در این جملات نویسنده خواسته با عبارات کلی و انتزاعی از باز کردن موضوع ودادن توضیح خودداری کندوبدین ترتیب مخاطب را تحت تاثیر قرار دهد و آن ها را به سمت گفتمان خود ترغیب کند.
ب.ارزش های رابطه ای :
جملات چه به صورت امری و چه به صورت خبری و ارائه دهنده اطلاعات و یا پرسشی باشند می توانند از موضع اقتدار باشند در این متن، نویسنده در جاهای مختلف از ارزش های رابطه ای استفاده کرده است به بیانی دیگر او از جایگاه اقتدار به عنوان ارائه دهنده اطلاعات خود را در مقابل گیرنده اطلاعات ِرام و مطیع می پندارد. به عنوان نمونه :«در عقاید اسلامی احکام و مقررات با خواست مردم، انبیا و اولیای الهی تعیین نمی شوند بلکه با اراده و مشیت خداوند شکل می گیرند. در این دیدگاه عقل و وحی دو وسیله شناخت ارزش های الهی و احکام و مقررات اجتماعی هستند و انسان ها مسئولیت شناخت و اجرای آن ها را بر عهده دارند».نویسنده در جاهای مختلف متن به طور انبوه از وجهیت رابطه ای استفاده کرده است. نکته قابل توجه این است که زمانی به توضیح ویژگی گفتمان خود می پردازد به هیچ عنوان از افعال کمکی احتمال داشتن، ممکن بودن و یا محدود کردن با قید زمان و مکان استفاده نمی کند در عوض در جا های مختلف از فعل کمکی بایستن و غیره استفاده کرده است: «مسلمانان موظفند همه مستضعفان و مظلومان را یاری کنند».«امت اسلامی باید از پذیرش طاغوت و قدرت های غیر الهی خودداری کند و در شکل گیری امامت و ولایت الهی بر اساس موازین و ارزش های اسلامی هوشمند و فعال باشد».این دقیقا ادعا های اقتدار ضمنی و شبکه های قدرت ضمنی است که وجهیت رابطه ای را به کانون مبارزه گفتمانی تبدیل می کند.اما از طرف دیگر عکس این حالت را در معرفی ویژگی های گفتمان غیر خود به کار می برد:«لیبرال دموکراسی نوعی نظام سیاسی است که ادعا می کند با خواست واراده اکثریت مردم سازمان می یابد».در پاراگراف بعدی آن را با قید مکان غرب محدود می کند.«این نظام سیاسی با فرهنگ جهان غرب که رویکردی دنیوی به عالم هستی دارد و شناخت علمی ارزش های اجتماعی را انکار می کند سازگار است».
پ. ارزش های بیانی :
با دقت در عبارت متن می توان فهمید که تمامی افعال به کار رفته در آن زمان حال هستند: حال غیر وجهی(می داند، می یابد، می کند، مواجه می شود، می دانند، می گردانند، می گویند، می شود، یاد می کنند، پیدا می کند و می گیرند) و یا حال کامل(گرفته است، یاد شده است).استفاده از این افعال انتهای وجهیت بیانی است که تعهد مطلق تولید کننده متن را به صدق گزاره نشان می دهد، عقاید ایدئولوژیک یک گفتمان در ادعا های مبنی بر دانش نهفته است، که به وسیله صورت های وجهی نشان داده می شوند. عمومیت صورت های وجهی مطلق در این متن از وجود دیدگاه های شفاف نسبت به جهان حکایت می کند. گویی نویسنده می خواهد معنای مورد نظر خود را به خوانندگان منتقل سازد بدون اینکه نیاز به تفسیرو باز نمایی باشد و فرایند های پیچیده و در هم ریخته ی گرد آوری اطلاعات و تفسیر دخیل در تولید متن را پنهان کند و نقش ایدئولوژی های نهفته در رویه ها و پیش فرض های مفسران را مخفی می کند، رویه هایی که مفسران در فرایند تفسیر از آن ها بهره می گیرند.
تفسیروتبیین:
در قسمت اول تفسیر ما در صدد پاسخ گویی به چهار سوال هستیم.ماجرا چیست؟ماجرا در رخداد ارتباطی انتخاب شده معرفی ویژگی های نظام لیبرال-دموکرات و نظام جمهوری اسلامی ایران می باشد.چه کسانی در گیر ماجرا هستند؟در متن این درس، قسمتی که تحلیل شده دو مشارکت کننده عمده وجود دارند. در یک طرف نویسنده از گفتمان اسلام سیاسی و در طرف دیگر غیر این گفتمان که گفتما ن غرب (با نظام لیبرال-دموکرات) است.روابط آن ها چیست؟در این مرحله، روابط و مناسبات قدرت و فاصله اجتماعی که در موقعیت تعیین و تثبیت شده اند قرار دارند. نویسنده از گفتمان اسلام سیاسی در پی تثبیت موقعیت خود از طریق برجسته کردن دال های گفتمان خود از یک طرف و به حاشیه راندن دال های گفتمان غیر از طرف دیگر است تا از این طریق دانش آموزان را قانع کند تا استیلای گفتمان خود را تایید کنند.نقش زبان چیست؟فرکلاف معتقد است که از زبان به صورت ابزاری در جهت تحقق بخشی یک هدف گفتمانی یا نهادی می توان سود جست. در این جا از زبان در قالب یک درس برای حاشیه راندن دال هایی که در گفتمان غرب مفصل بندی شده اند استفاده می شود و همچنین تا جایی امکان سعی در برجسته سازی دال های مفصل بندی شده در گفتمان خود را داشته است.
بنابرآنچه که درقسمت توصیف مشخص شد گفتمان حاکم بر درس،گفتمان اسلام سیاسی است که از نظام جمهوری دفاع می کند و در پی بر جسته سازی دال های اصلی گفتمان خود است. از طرف دیگرگفتمان غرب و نظام لیبرال-دموکرات به عنوان غیریت این گفتمان در نظر گرفته شده است .با حاشیه راندن دال های آن ، گفتمان حاکم بر درس می خواهد موقعیت خود را تثبیت کند وبه صورت سلبی آزادی درگفتمان خودراتعریف کند.در این حاشیه رانی و برجسته سازی همانطوری که در قسمت ارزش های رابطه ای و بیانی واژگان گفته شده است، نویسنده به بیان ارزش های خود از طریق طرح های طبقه بندی پرداخته است که نظام ارزش یابی به حساب می آیند و همچنین طرح های متضادی را به گفتمان غیرخود نسبت داده است.به این عبارت دقت کنید: «عدالت، آزادی، استقلال ، نفی وابستگی، نفی تسلط بیگانگان بر امت اسلامی، امنیت، تامین اجتماعی و تکافل عمومی ، تلاش برای عمران آبادی، عقلانیت، مشورت و مشارکت در امور عمومی، توسعه ی معرفت و آگاهی نسبت به اسرار و حقایق آفرینش از جمله ارزش های اجتماعی اسلامی است».نویسنده ادعا می کند که با برپایی نظام مورد نظر این ارزش ها حاکم می شوند ارزش هایی که مورد پذیرش همه جوامع بشری هستند. اگر چه مقصود و هدف نهایی آن ها دنیوی نیست بلکه قرب الهی اما این ارزش ها هم تامین خواهد شد و بدین ترتیب به برجسته سازی گفتمان دال های خود می پردازند. در این درس نیز تقرب الهی ،که دال مرکزی و رهایی واقعی است، به طور ضمنی به عنوان اوج کمال و سعادت معرفی می شود. در متن درس علاوه بر آن بر سایر دال ها که به گرد تقرب مفصل بندی می شوند ، تاکید می کند.
نویسنده عنوان می کند که با برقراری نظام جمهوری اسلامی ارزش هایی در جامعه چون «عدالت، امنیت و…» حاکم می شود که هم تامین کننده زندگی دنیوی است و هم تقرب و خشنودی الهی تامین خواهد شدو برای رسیدن به چنین جامعه ای که چنین ارزش هایی حاکم است باید افراد به ارزش های جمعی، مسئولیت پذیری، امامت، خودداری از پذیرش طاغوت و قدرت های غیر الهی به ولایت و موازین الهی ارزش های اسلامی مقید باشند.گفتمان حاکم بردرس در کنار برجسته سازی دال های مربوط به گفتمان خود به حاشیه رانی گفتمان غیر می پردازد. در متن ضمن برشمردن ویژگی ها یا دال هایی چون اباحیت و مباح دانستن همه امور برای انسان ها، آزادی و خواست انسان ها به عنوان مرجع نهایی، حاکمیت مردم، حکومت دنیوی،تاکید بر شناخت علمی ارزش های اجتماعی، برتری دهنده آزادی بر عدالت و حقیقت معرفی می کند. و در قسمت آخر با تاکید بر نارضایتی مردم و تناقض و پارادوکسی که این نظام با آن در گیر است، ادعا می کند که این نظام و تعبیری که از آزادی دارد دچار شکست شده است و اصول و دال هایش نیز غیر معتبر است و بدین ترتیب به شدت گفتمان غیرخود و دال هایش را به حاشیه می راند.
یکی از دال هایی که در گفتمان غرب با آزادی همراه است ارزش های فردی است. در جمله «در آموزه های اسلامی آن هنگام که عبادت بعد اجتماعی به خود می گیرد، ارزش بیشتری پیدا می کند»به طور ضمنی این دال به حاشیه رانده می شود و همچنین زندگی دنیوی دال دیگرهمراه شده باآزادی درگفتمان غرب است درعبارت بعدی در مقابل زندگی آن جهانی رنگ می بازد:«بر اساس هستی شناسی توحیدی، اغلب این ارزش ها با آن که ناظر به مسائل اجتماعی دنیوی هستند، تفسیری دنیوی و سکولار ندارند بلکه سیرتی الهی و دینی دارند؛ و به همین دلیل عمل به آن ها رفتاری صرفا دنیوی یا اجتماعی نیست بلکه یک وظیفه الهی است و مانند عبادت فردی سبب تقرب انسان به خداوند می شود».
ساختار شکنی:در این متن انسان محوری و تاکید بر رای و نظر اکثریت مردم دال مرکزی گفتمان غرب معرفی می شود. در تصویر متن، تظاهرات مردمی نشان داده می شود که در آن روی پرچمی کلمه 99% نوشته شده است.99%به صورت استعاری همانطوری که در قسمت توصیف بیان شد، نشان دهنده از دست دادن تایید اکثریت مردم درنظام لیبرال –دموکرات است. بدین ترتیب متن خواسته با ساختار شکنی دال مرکزی گفتمان لیبرال-دموکرات سبب فروپاشی کل مفصل بندی آن شود یادر عبارت زیر نیز باز ساختار شکنی گفتمان غیر دیده می شود:«دانشمندان علوم سیاسی از تناقضی که از نارضایتی مردم نسبت به نظام سیاسی لیبرال دموکراسی به وجود می آید، با عنوان پارادوکس(تناقض) دموکراسی یاد می کنند».
تصور اجتماعی یا اسطوره
در متن نویسنده با استفاده از افعال زمان حال ،می خواهد گفته هایش را به عنوان یک حقیقت مسلم به خواننده بقبولاند .باچنین رویکردی ویژگی های گفتمانی غیرراتنها با جهان غرب سازگار می داند.در حالیکه معتقد است این گفتمان در غرب هم دچار پارادوکس شده است .پس تنها راه رهایی از این تناقضات و رسیدن به جامعه ای ایده آل که در آن ارزش های انسانی حاکم است، پیروی از نظامی است که گفتمان خود در آن جاری است. بدین ترتیب گفتمان خود را تا حد یک تصور اجتماعی بالا می برد.
آن آزادی که در این درس به آن اشاره شده همان تقرب الهی ، اوج رهایی و کمال و سعادت در دیدگاه اسلام سیاسی یا همان آزادی درونی است.در متن درس به آزادی اجتماعی اشاراتی شده است. این آزادی با ارزش های دیگر چون عدالت، استقلال و… همراه است ، در حد ارزش های جمعی دیگر است که توسط احکام و قوانین مختلف محدود می شود .به بیانی دیگرتا جایی پذیرفته می شود که منافاتی با ارزش های جمعی دیگر نداشته باشد. ولی به آزادی فردی نه تنها پرداخته نشده بلکه تا جای ممکن به حاشیه رانده شده است و از آن جایی که آزادی فردی در گفتمان غرب مورد تاکید است ،بدین ترتیب گفتمان غیربه شدت به حاشیه رانده می شود.بنابراین آزادی مورد تاکید دراین درس بنابرنظریه برلین آزادی مثبت ازنوع درونی واخلاقی است.درکنارآن آزادی منفی به شدت به حاشیه رانده می شود.
تحلیل متن 3