دانلود پایان نامه درباره مسئولیت اجتماعی، مشکلات اجتماعی

دانلود پایان نامه

الف.ارزش های تجربی:
اکثرجملات متن درس یا بسیار کلی و انتزاعی هستند یا کنشگر غیر جاندار دارند. نویسنده با چنین نگارشی می خواهد اولا از دادن توضیح و روشن کردن موضوع خودداری کند و به طور سر بسته از مسائل و موضوعات بحث عبور کند و از طرف دیگر خواننده را به گفتمان خود ترغیب کند.
«برای روشن کردن اصول آدمیت و اخلاقی که در این روزگار باید راهنمای کوشش تربیتی ما باشند، لزومی ندارد به کمک خارجیان متوسل شویم». در این جمله مشخص نمی کند که خارجیان چه کسانی هستند و یا اصول و ارزش های آن ها کدام است اما در عوض در جملات بعدی به خوبی در باره ی اصول و ارزش های خود به تفصیل سخن می راند.
در جمله :«با آنکه بیش از 700 سال از حمله مغول می گذرد هنوز صفات اخلاقی قومی که مغول بر او حکومت می کرد در آداب و اخلاق برخی افراد دیده می شود». در اینجا نیز کنشگر مبهم است. برخی چه کسانی هستند؟ و حدودا چه مقداری از جامعه را شامل می شوند؟ و یا مربوط به کدام قشر از جامعه هستند؟
ب. ارزش های رابطه ای :
جملات چه به صورت امری و چه به صورت خبری و یا پرسشی می توانند از موضع اقتدار باشند .در این متن، نویسنده در جاهای مختلف از ارزش های رابطه ای استفاده کرده است .به بیانی دیگر او از جایگاه اقتدار به عنوان ارائه دهنده اطلاعات خود را در مقابل گیرنده اطلاعات رام و مطیع می پندارد :«اگر ایرانی خدمتی به جهان کرده باشد، بیش از همه چیز در روشن کردن اصول آدمیت و اخلاق است. در باره ی رابطه ی انسان با خدا انسان با انسان، در تعلیمات دینی و اخلاقی بزرگان ما لطیفه ای نیست که فروگذار شده باشد. مثنوی مولوی در عمق در لطافت فکر دینی نه تنها از کتب مقدس فرنگیان کمتر نیست ، بلکه از همه آن ها با ذهن انسان قرن بیستم سازگارتر است». نویسنده در جاهای مختلف متن به طور انبوه از وجهیت رابطه ای استفاده کرده است. نکته قابل توجه این است که زمانی به توضیح ویژگی گفتمان خود می پردازد به هیچ عنوان از افعال کمکی احتمال داشتن، ممکن بودن و یا محدود کردن با قید زمان و مکان استفاده نمی کند در عوض در جا های مختلف از فعل کمکی بایستن و غیره استفاده کرده است.«…اگر بخواهیم جامعه ی بهتری بسازیم، باید مثل آبله و مالاریا باآن ها مبارزه کنیم».«از اهداف اساسی تربیت باید آن باشد که درافراد حس احترام به حقوق خود و دیگران،را برانگیزد…».نکته حائز اهمیت این است که عکس این حالت را برای گفتمان غرب به کار می برد:«برای روشن کردن اصول آدمیت و اخلاق که در روزگار ما باید راهنمای کوشش تربیتی ما باشد، لزومی ندارد به کمک خارجیان متوسل شویم».
استفاده از ضمیر «ما»:نویسنده بارها از ضمیر ما استفاده می کند و از طرف خوانندگان سخن می گوید به بیانی دیگر برای خود اقتدار ضمنی قائل است که از طرف خوانندگان حرف بزند.«در آموختن تاریخ ساسانیان به کودکان خود، باید تاکید کنیم آنچه موجب سقوط امپراتوری ایران شد انحطاط اجتماعی و دینی و اخلاقی دستگاه حکومت ایران در آن زمان بود».
پ. ارزش های بیانی :
زمانی که نویسنده در متن درباره اصول و ارزش هایی که در گفتمان خود صحبت می کند تمام افعال بکار رفته حال ساده یا حال غیر وجهی یا حال کامل هستند:(نشویم، شده است، دیده می شود، در نظر بگیرید، یافته است، می دهد، می گوید، کرده است، می کنند، می گذرد، می نماید، می توانیم، می توان یافت و…) همه این افعال نشان از اوج وجهیت بیانی است که تعهد مطلق تولید کننده متن به صدق گزاره را نشان می دهد عمومیت استفاده از صورت ها وجهی مطلق نشان دهنده وجود دیدگاهی شفاف نسبت به جهان است. نقطه انتهایی مقابل زمان حال ساده منفی خواهد بود که تعهد نویسنده را نسبت به صدق گزاره منفی شده می رساند :«برای روشن کردن اصول آدمیت و اخلاق که در روزگار ما باید راهنمای کوشش تربیتی ما باشد، لزومی ندارد به کمک خارجیان متوسل شویم».این عبارت نشان از عدم اطمینان نویسنده به گفتمان غرب است.
تفسیروتبیین : فرکلاف در مرحله تفسیر به دنبال بیان این مطلب است که مفسرین چگونه بافت موقعیتی را تفسیر می کنند وچگونه این تفسیر نوع گفتمان را مشخص می کند(فرکلاف،1379 ،222 )ودرصدد پاسخ گویی به چهار سوال اصلی است که عبارتند از:ماجرا چیست؟ماجرای اصلی در رخداد ارتباطی مذکور آموزش اصول آدمیت به دانش آموزان است که یکی از این مفاهیم و ارزش ها آزادی است .چه کسانی درگیر ماجرا هستند؟در این ماجرا گفتمان اصالت و اسلام سیاسی (گفتمان خودیت یا حاکم بر درس) و سه گفتمان غیریت (گفتمان غرب، گفتمان ساسانی و گفتمان مغول) قرار دارد.روابط میان آن ها چیست؟در رخداد ارتباطی مذکور گفتمان حاکم بر درس (اصالت و اسلام سیاسی) با حاشیه رانی دال ها ی گفتمان های غیرخود و بر جسته سازی دال های گفتمان خود در پی تثبیت موقعیت خود در جامعه و اقناع دانش آموزان برای پذیرش این استیلا است.نقش زبان چیست؟ از زبان در قالب یک درس برای آشنا کردن دانش آموزان با اصول و ارزش های اصیل اسلامی-ایرانی که یکی از مهمترین آن ها آزادی است، استفاده می شود.
در این متن گفتمان حاکم گفتمان اسلام سیاسی و گفتمان های غیر این گفتمان ، گفتمان غرب، گفتمان مغول، گفتمان ساسانی هستند که گفتمان حاکم برای معرفی خود از این گفتمانهابه عنوان غیر استفاده می کند.در ابتدای متن نویسنده برای معرفی اصول و ارزش های گفتمان خود به سراغ گفتمان غرب می رود و تقریبا تمامی اصول و ارزش های فردی که به گرد آزادی در گفتمان غرب مفصل بندی شده اند با ساختار شکنی آن ها به گفتمان خود نسبت می دهد. بدین ترتیب استیلای گفتمان غرب را در جهان کنونی از بین برده و باعث هژمونی گفتمان خود شود( به این دال ها در قسمت تجربی واژگان اشاره شده است).
درقسمت اول متن درس دال های گفتمان خود شامل :حس شرافتمنی، مناعت، اعتماد به نفس، اطاعت نکردن از زور و طغیان در برابر آن، ترجیح دادن مرگ بر ننگ، اهمیت دلیری و رادمردی و آزادی می باشد.بیشتر این دال ها ، دال هایی هستند مبتنی به ارزش های فرد گرایانه است،که در گفتمان غرب با آزادی مفصل بندی می شوند._برای یادآوری در گفتمان غرب دالهای زیر به گرد آزادی مفصل بندی می شوند:«پاسداری از ارزش های فردی، عقل باوری و خرد ورزی، خلاقیت، ارزش مندی زندگی این جهانی»-. بدین ترتیب گفتمان حاکم بردرس می خواهد دال های خالی گفتمان اسلامی را پوشش دهد. همانطور که تاکنون بیان شد در گفتمان اسلام سیاسی کمتر به ارزش های فردی پرداخته می شود(این متن تنها متنی است که به آزادی فردی می پردازد اما نه در همه قسمت ها بلکه تنها در قسمت اول به آن می پردازد).
در قسمت بعدی گفتمان غیر گفتمان مغول است که برای تاکید و برجسته سازی گفتمان خود از حاشیه رانی گفتمان غیراستفاده می کند. به بیانی دیگر با نسبت دادن صفات مذمومی که در جامعه رواج دارد به گفتمان غیر خود سعی در مبرا کردن خود دارد، همانطور که درقسمت ارزش های بیانی واژگان مشخص شد، همه صفات و ارزش های مثبت را به گفتمان خود نسبت می دهد و از طرف دیگر با حاشیه رانی گفتمان غیرسعی در هژمونی کردن گفتمان خود کرده است:«با آن که بیش از 700 سال از حمله مغول می گذرد، چنین می نماید که هنوز صفات اخلاقی قومی که مغول بر او حکومت می کرد، در آداب و اخلاق برخی از افراد دیده می شود. ستم کشیدن و تحمل کردن، چاپلوسی و تملق گفتن، خدعه و دروغ و تزویر … اگر بخواهیم جامعه ی بهتری بسازیم، باید مثل آبله و مالاریا با آن ها مبارزه کنیم».اما دلایلی که برای برجسته سازی گفتمان خود وسعی ای که برای اقناع دانش آموزان به کارمی برد با اصول عقل سلیم هم خوانی ندارد.همانطوری که در قسمت استعاره عنوان شد، این صفات زمانی در یک جامعه شیوع پیدا می کنند که شرایط مساعدی برای بسط آن وجود داشته باشد. نویسنده خواسته با نسبت دادن این مشکلات اجتماعی به گفتمان غیرخود از زیربارمسئولیت شانه خالی کند و از بی قراری گفتمان خود جلوگیری کند اما موفقیت او برای استیلای هژمونی خود حداقل در این مورد جای بحث دارد.
در قسمت بعد بر آزادی بیرونی(اجتماعی) وفردی اشاره می کند و آن را از ویژگی های گفتمان خود می دادند. آزادی فردی ای که به آن اشاره می شود، احترام به حقوق و آزادی خود است که بلافاصله در کنار آن از ارزش های جمعی چون احترام به دیگران، مسئولیت اجتماعی، همکاری و وظیفه شناسی استفاده کرده است. با همراه کردن آزادی با این ارزش های جمعی خواسته آن را محدود کند. در قسمت بعد گفتمان حاکم بر متن گفتمان اسلام سیاسی است و گفتمان غیرآن گفتمان ساسانی است که نویسنده دال هایی چون انحطاط دینی، اجتماعی و اخلاقی ، اختلافات شدید طبقاتی جامعه ،رواج تجمل پرستی، فساد و نبودن عدالت اجتماعی را به گرد گفتمان ساسانیان مفصل بندی می کند یعنی با نسبت دادن مفاهیمی که بر ضد نظام ارزش یابی هستند به حاشیه رانی گفتمان غیرخود می پردازد و از طرف دیگر به مفصل بندی مفاهیمی چون مساوات، برادری، عدالت خواهی و آزادی در گفتمان خود می پردازد یعنی از ارزش بیانی واژگان سود جسته و به بیان ارزش های خود از طریق طبقه بندی می پردازد که جزء نظام ارزشی محسوب می شوند و بدین ترتیب تا جایی که می تواند گفتمان خود را برجسته می کند.آزادی که در این متن از آن یاد می شودهمانطوری که در این آیه (ان اکرمکم عز الله تقیکم) برآن تاکید می شود آزادی درونی است علاوه برآن در کنار آن به آزادی بیرونی (اجتماعی) هم اشاره می شود اما چهارچوب آن توسط دین و ارزش های جمعی دیگر مشخص ومحدود می شود.آنچه این متن را از سایر متون جدا می کند اشاره به آزادی فردی در آن است اما با نگاه دقیق تر به این نکته می توان رسید پرداختن بر این نوع آزادی در حقیقت بیش ازآنکه اهمیت این جنبه از آزادی برای گفتمان حاکم برمتن را نشان دهد برای به چالش کشیدن و حاشیه رانی وساختار شکنی گفتمان غرب انجام می شود.
بنابرنظریه برلین به هردو جنبه مثبت ومنفی آزادی درمتن این درس اشاره شده است.
تحلیل متن 4
کتاب زبان وادبیات فارسی عمومی (پیش دانشگاهی):شب کویر درس بیستم
توصیف:
کلمات واجد کدام ارزش های تجربی،رابطه ای وبیانی هستند؟
الف.ارزش های تجربی :
استفاده از کلماتی چون : صبور، ستایش، جهنم، سرنوشت مقدر، آفریدگارش، ماوراء الطبیعه، مذهب، پیامبران، شهادت، آیات وحی، فرشتگان معصوم، باران های غیبی، امام راستین، شیعه گمنام، شاهراه علی، راه مکه، کهکشان،نگاه لوکس مردم آسفالت نشین شهر، راه کعبه، فرشتگان نگهبان، ملکوت خدا، پلیدی، عصمت، پرده داران، دانایان شهر، قدس، ابدیت، این علم عدد بین و مصلحت اندیش، بارش وحی و تقوا ،در متن درس نشان از تعلق آن به گفتمان اسلام سیاسی(شیعه 12 امامی) است در حالیکه گفتمان غیر این گفتمان ، گفتمان غرب است. طرح دیگری که استفاده از آن می تواند معنای ایدئولوژیک داشته باشد روابط معنایی است که شامل هم معنایی ،شمول معنایی وتضاد معنایی است .تضا د معنایی همان ناسازگاری معنایی است به بیانی دیگر معنای یک کلمه با معنای کلمه دیگر ناسازگار است (فرکلاف 1379):
جدول4-1-5: تضاد معنایی دردرس:کویر
تنها و غریب
نوازش و ستایش
سوختن و خشکیدن
شور جوانه زدن و شکفتن