درمان شناختی رفتاری-دانلود کامل پایان نامه

ناشایسته بودن می‌شود. بعضی‌ها هم عکس این کار را می‌کنند و سایرین و یا شرایط را علت مسائل خود تلقی می‌کنند و توجه ندارند که ممکن است خود در ایجاد گرفتاری سهمی داشته باشند علت زندگی زناشویی بد من این است که همسرم منطقی نیست. سرزنش به خاطر ایجاد رنجش اغلب مؤثر واقع نمی‌شود. (برنز،1980).
۲-۴۶- ویژگی‌های کلی درمان شناختی رفتاری
1. این روش مداخله، مبتنی بر همکاری مشترک درمانگر و مراجع است و مراجع، به عنوان یک فرد در این تیم نقش برابری با درمانگر دارد (آیرز، و همکاران، 2007)
2. آشنا کردن مراجع با روش درمانگری، تدوین برنامه‌های رفتاری، تبیین افکار خودکار و چگونگی مواجهه با آنها، شناسایی و تغییر فرضهای زیر بنایی و فراهم ساختن چهارچوب‌های تجربی برای پی بردن به نارسا کنش وری‌های شناختی اصولی هستند که در درمان شناختی رفتاری بکار‌ می‌روند (شرک، 1988، به نقل از دادستان، 1378).
3. تمام برنامه‌های CBT از نظر مدت و تعداد جلسات محدود است (آیرز، و همکاران، 2007).
4. هرجلسه درمانی دارای ساختاری از پیش تعیین شده است در بیشتر برنامه‌های CBT موضوعات مقدماتی با اهداف درمانی، محتوای جلسات فعالیت‌های پیشنهادی و تکنیک مشخص‌ می‌گردد.
5. در مداخلات CBT تأکید سر اینجا و اکنون است.
6. CBT مبتنی بر روش‌های استقرایی است. به طوریکه مراجع، افکار و برداشت‌های خود را به عنوان فرضیه هایی که باید اعتبارشان آزموده شود،‌ می‌نگرد (آیرز، و همکاران، 2007).
7. CBT یک روش آموزشی است، یعنی درمانگر باید تکنیک‌های درمانی را به مراجع بیاموزد. برای مقابله با افکار منفی، درمانگر باید از سوال‌های باز استفاده کند. یعنی از سوالاتی که با “بله” و “خیر” پاسخ داده نمی‌شود و مراجع باید درباره شان توضیح دهد.
8. در انتهای هرجلسه تکلیف هایی به مراجع داده‌ می‌شود. فایده این تکلیف‌ها این است که مراجع از میزان یادگیری خود مطلع‌ می‌گردد و در ضمن این تمرین‌ها به تداوم درمان در طول هفته و خارج از محیط درمانی کمک‌ می کند (شعبانی، 1383).
بخش دوم: مبانی تجربی پژوهش
۲-۴۷- پیشینه تجربی پژوهش
مطالعات نشان داده است که روش درمانی استرس زدایی مبتنی حضور ذهن و درمان شناختی رفتاری در تشخیص های شدید مؤثر هستند وباعث کاهش نشانه های اضطراب خود گزارشی می شوند. درمان شناختی رفتاری در کاهش برانگیختگی ناشی از اضطراب و درمان استرس زدایی مبتنی حضور ذهن در کاهش نگرانی و ناخوشی بیماری ها مؤثر است )آرچ ، آیرز ، بیکر ، آلمکلو ، دین ، کرسک ، 2013).
فنون ذهن اگاهی در افزایش آرام بخشی عضلانی و کاهش نگرانی، استرس و اضطراب مؤثر می باشد )کابات زین، 2003) به نظر می رسد مکانیسم اصلی ذهن آگاهی خود کنترلی توجه باشد چرا که متمرکز کردن مکرر توجه روی یک محرک خنثی مثل تنفس، یک محیط توجهی مناسب بوجود می آورد )سمپل، رید و میلر ، 2005).
کریستوفر، جاکوب ، نیهاوس، نیری و فیولا (2009)، اثر بخشی درمان شناختی رفتاری را در کاهش نشانه های افسردگی یک نمونه گسترده از بیماران بیمارستان که مبتلا به اختلال خلقی بودند بررسی کردند. نتایج پژوهش آنها نشان داد ،کاهش افکار خودآیند منفی و افزایش فعال سازی رفتاری به دنبال درمان شناختی رفتاری، موجب بهبود نشانه های افسردگی می شود.
چن و جوردن و تامپسون (2006) ،در پژوهشی اثر بخشی درمان شناختی رفتاری با رویکرد حل مساله را در 30 بیمار افسرده سرپایی مورد بررسی قرار دادند. نتایج پژوهش آنها نشان داد که درمان شناختی رفتاری، با رویکرد حل مساله نقش مهمی را در کاهش افسردگی بازی می کند .
شواهد محکمی وجود دارد که درمان استرس زدایی مبتنی حضور ذهن در مقایسه با گروه کنترل سلامتی روانی و فیزیکی را بهبود می بخشد و اثربخششی آن با مداخله های روانی دیگر قابل مقایسه است )بارنهوفر و همکاران، 2007 ؛ دیویدسون و همکاران، 2010 ؛ کرگ ، کالاهان ، هایز ، و گلن- لاوسون 2007، کابات زین و همکاران، 1998 ؛ ما و تیزدل ، 2004 ؛ پاردان و همکاران ، 2007 ؛ اسپیکا، کارلسون ، گودی ، آنجن ، 2000؛ به نقل از مک کون ایمل ، روسنکراز ، شفتل ، ونگ ، سالیوان ، بوناس ، استونی ،سالومون ،دیویدسون، لاتز ، 2012).
پژوهش ها نشان داده اند که درمان استرس زدایی مبتنی حضور ذهن می تواند اثرات مثبتی برمولفه های مختلف داشته باشد. شاپیرو و همکاران در مقاله ای در سال 2007 درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی را بر سلامت روان درمانگران آموزشی بررسی کردند. این مطالعه نشان داد شرکت کنندگان در برنامه درمانی استرس زدایی مبتنی حضور ذهن کاهش معنی داری را در استرس ، تأثیر منفی ، نشخوار فکری ، حالت و صفت اضطراب، و افزایش قابل توجه مثبت موثر و خود شفقتی گزارش دادند. علاوه بر این، مشارکت در درمان استرس زدایی مبتنی حضور ذهن با افزایش تمرکز حواس در ارتباط بود ، و این افزایش مربوط به اثرات مفید مشارکت در درمان استرس زدایی مبتنی حضور ذهن بود.
گل پور 1390 اثر بخشی آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن اگاهی بر بهبود ذهن آگاهی و افزایش ابراز وجود دانش آموزان که به اضطراب امتحان مبتلا بودند، انجام داد و نتیجه گرفت روش آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهبود ذهن آگاهی ، افزایش ابراز وجود و اضطراب امتحان مؤثر بود.
پژوهش ها ازین نتایج حمایت کردند که برنامه درمان استرس زدایی مبتنی حضور ذهن می تواند اثرات مثبتی برمولفه های مختلف داشته باشد. چین ، کریر و اسمیلک (2006) نشان می دهد که آگاهی متوجه و هوشیارانه و توجه آگاهانه در هنگام تکلیف به طور معکوس با خطاهای توجه همراه هستند و هرچقدر این میزان بیشتر باشد، خطای توجه نیز کاهش می یابد. هارتون-داتسچ و هارتون (2003) نشان دادند که با افزایش ذهن آگاهی در پردازش اجتماعی از جنبه های گوناگون تعارضات متقابل درون فردی، تغییراتی حاصل می شود. آن ها دریافتند که میزان آگاهی، خودتنظیمی و بازیابی تعادل نیز با افزایش ذهن آگاهی، بهبود می یابد.
دکیسر ، ریز ، لیجسن ، لیسن و دوولف (2008 ) با مطالعه ی مهارت های ذهن آگاهی و رفتار درون فردی نشان دادند که چهار مؤلفه از مؤلفه های ذهن آگاهی مشاهده گری، توصیف، عمل همراه با آگاهی و پذیرش بدون قضاوت با مهارت های ذهن آگاهی همبستگی مثبت و بالایی دارند، همچنین این مؤلفه ها با توصیف و تشخیص بهتر احساسات بدنی و اضطراب و آشفتگی کمتر همراه هستند.
میت مانسگروبر ، بک و اسچابلر در بررسی خود در مورد حمایتگر ها ی ذهن آگاهی در اجتناب عملی، فرا هیجان و تنظیم هیجانی، دریافتند که تحت شرایط استرس زا آگاهی هشیارانه بیماران در ابتدا به سرعت افزایش یافته و سپس تنزل می یابد .در بررسی تاثیر مراقبه ذهن آگاهی بر کاهش درد مزمن در سالمندان بیمار ، مورون ، لینچ ، گریکو ، تیندل و وینر دریافتند با آموزش مراقبه ذهن آگاهی در این بیماران ، درد مزمن آن ها کاهش وکیفیت خواب آن ها بهبود یافته و نیز میزان توجه فراگیر این افراد به طور معنی داری افزایش یافت. زمینه های مرتبط مانند کاهش درد ، بهبود تمرکز ، بهبود خواب، و دستیابی به رفاه حاصل از مدیتیشن با تمرکز حواس ، این درمان را به عنوان یک درمان غیر دارویی درد مزمن برای افراد مسن مشخص کرد.
کارلسون و همکاران (2005) رابطه بین استرس زدایی مبتنی بر ذهن آگاهی و خواب ، خلق ، استرس و علایم خستگی بیماران سرطانی را بررسی کردند. مشکلات خواب در بیماران سرطانی امری رایج است که درمان استرس زدایی مبتنی بر ذهن آگاهی مزایای بالینی فراوانی در آن دارد. در این پژوهش اثرات 8 جلسه درمانی استرس زدایی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کیفیت خواب در یک نمونه 65 نفری از بیماران سرطانی مورد بررسی قرار گرفت. در پایان آزمایش شرکت کنندگان گزارش کردند که اختلال خواب بطور قابل توجه ای کاهش یافته و کیفیت خواب آنها بهبود یافته است. همچنین کاهش قابل توجه استرس، اختلال خلقی و خستگی را مشاهده کردند. علاوه بر این در این پژوهش کشف شد که هرچه سطح رضایت بیماران از خوابشان بیشتر بود، سطح سلولهای T کمکی در گردش خون آنها نیز بیشتر بوده است. برنامه های استرس زدایی مبتنی بر ذهن آگاهی نتایج اجتماعی سودمندی در زمینه های مختلف نشان داده است.
بیرنی و اسپکا و کارلسون (2009) نشان دادند که درمان استرس زدایی مبتنی بر ذهن آگاهی با خود شفقتی و همدلی رابطه دارد. این تحقیق به بررسی تاثیر استرس زدایی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خود شفقتی ، همدلی ، تمرکز حواس ، نشانه های استرس ، اختلال خلقی و معنویت پرداخت و کاهش قابل توجه در علائم استرس و اختلالات خلقی و همچنین افزایش تمرکز حواس، خود شفقتی و معنویت پس از مشارکت در برنامه از نتایج آن بود اما هیچ تغییر قابل ملاحظه ای برای نگرانی همدلانه در این تحقیق مشاهده نشد.
لنگاچر و همکاران (2011) به بررسی رابطه استرس زدایی مبتنی بر ذهن آگاهی و لنفوسیت های بازیابی شده پس از درمان سرطان پستان پرداختند. شرکت کنندگان در این پژوهش 82 بیمار بودند که در مرحله ُ1 تا 3 سرطان شناسایی شده بودند. پس از6 هفته بررسی سلولهای ایمنی بدن بهبودی حاصل شد و درمان ارتباط مثبت نشان داد.
گلدین و گراس ( 2010) در دانشگاه آکسفورد اثربخشی استرس زدایی مبتنی بر ذهن آگاهی بر روی تنظیم هیجانی بیماران اضطراب اجتماعی بررسی کردند. آنها بیان کردند که درمان استرس زدایی مبتنی حضور ذهن برنامه ای است که به منظور کاهش علایم اضطراب و استرس و افسردگی بکار می رود. این درمان بر این باور است که برای تغییر پاسخ های هیجانی باید از تغییرات شناختی و فرآیندهای عاطفی استفاده کنیم. با توجه به اینکه در اضطراب اجتماعی ، هیجان و سوگیری توجه (بصورت تحریف منفی از خود) بارز است، آنها تغییرات مغز و رفتار ، هیجان (واکنش عاطفی) و باورهای منفی نسبت به خود را ، در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی بررسی کردند. این 16 بیمار در پایان درمان افزایش توجه ، کاهش تجربه احساسات منفی ، افزایش فعالیت در مناطق مغزی درگیر در استقرار توجه را در پی داشت. درمان استرس زدایی مبتنی حضور ذهن ممکن است واکنش های هیجانی را کاهش دهد این در حالی است که تنظیم هیجانی افزایش می یابد. همچنین این درمان رفتارهای اجتنابی بیماران اضطراب اجتماعی را کاهش داد.
۲-۴۸- خلاصه و جمع بندی مبانی نظری و پیشینه پژوهش
تحقیق در رابطه خستگی درد در بیمارانی همچون میگرن ام اس و سرطان، در سال‌های اخیر به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است (سرویس و همکاران، 2002). چرا که فقط شمار افراد سرطانی به بیش از 25 میلیون نفر در جهان تخمین زده میشود، و هر ساله نیز 10 میلیون مورد جدید تشخیص داده شده (کمانگار ، دارس ، آندرسون ، 2006). اگر چه تعداد باز ماندگان سرطان بسیار دلگرم کننده است اما چالش جدید بهداشتی به خاطر ارتقاء بقاء آنها پیش آورده است. خستگی مربوط به درد از شایعترین علائم ناتوان کننده در این افراد است (دبرا و همکاران، 2012؛ وود ، شندر ، لاندبرگ و کینل ، 2009). علاوه بر این، طبق گزارش بیماران، خستگی مرتبط با درد بیشترین ناراحتی برای آنها ایجاد کرده و منفی‌ترین تاثیر را بر کیفیت زندگی آنها گذاشته است (اسپاتیس ، دیلان ، بودن ، فوربس و فیف ، 2009).
از طرفی مداخلات روان شناختی بالینی در سلامت به دو منظور به کار‌ می‌روند: الف) تسهیل تغییر رفتار مناسب. ب) کمک به افراد تا با مقتضیات خاصی که آن‌ها به خصوص در نتیجه بیماری یا عوامل مربوط به درمان با آن روبه رو هستند، مقابله و سازگاری نمایند. انواعی از درمان‌های روان شناختی برای بیماران دچار بیماری‌های مزمن مورد استفاده قرار گرفته است. درمان شناختی رفتاری و استرس زدایی مبتنی حضور ذهن درمان‌های وجودی و معنا درمانی، درمان‌های انسان گرایانه، مداخلات خود یاری و گروهای حمایت و درمان روان پویشی بیانی و حمایتی مهم‌ترین این درمان‌ها بوده‌اند. در این میان، کاربرد درمان شناختی رفتاری و استرس زدایی مبتنی حضور ذهن در زمینه کار با بیماری‌های مزمن پر آوازه‌تر از سایر رویکردهای درمانی است. علت این موضوع غنای پژوهشی این رویکرد به خصوص پژوهش‌های کارآیی و اثر بخش، دارابودن دستورالعمل روشن و دردسترس، مقرون به صرفه بودن از لحاظ زمان و هزینه و مهم‌تر از همه مقبولیت بیشتر این رویکرد درمانی برای متخصصان بالینی و بیماران آنهاست. شواهدی گسترده‌ای وجود دارد که نشان‌ می‌دهند. درمان شناختی رفتاری و استرس زدایی مبتنی حضور ذهن را‌ می‌توان متناسب با نیازهای فردی بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن به منظور تسکین آشفتگی هیجانی، بهبود رفتارهای مرتبط با سلامت و ارتقای کیفیت زندگی و سلامت به کاربرد (آیرز ، و همکاران، 2007). با توجه به این مساله و اینکه در کشورمان خلاء پژوهشی در این زمینه وجود دارد لذا سوال اصلی پژوهش حاضر این بود که آیا آموزش رفتار درمانی شناختی و استرس زدایی مبتنی حضور ذهن در خستگی درد، استرس ادراک شده و عاطفه منفی بیماران مبتلا به درد مزمن را کاهش دهد؟

فصل سوم: روش پژوهش

                                                    .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *