فناوری های نوین، انعطاف پذیری

از آنچه پیش تر ذکر شد، می توان نتیجه گرفت بخش اعظم تکنولوژی های به کار رفته در طراحی فضایی و سازه ای فرودگاهها، وابسته به خصوصیات موردی هر منطقه و نیز با توجه به ویژگی های منحصر ه فرد آن ها نسبت به سایر اقسام فضاهای عملکردی، بسیاری از فناوری های بکار رفته شده غالبا برای اولین بار ارائه می شوند و با نوجه به خصوصیات ویژه هر منطقه در نوع خود بی همتا هستند. آنچه به عنوان ایده مشترک در ترمینال های فرودگاهی مطرح می شود. (وفامهر،1391: 102)
6-6-2 فرودگاه بین المللی بانکوک:
دومین فرودگاه بین المللی بانکوک با نام سواناپوم در 25 کیلومتری جنوب شرقی مرکز شهر بانکوک پایتخت تایلند در منطقه باتلاقی مرداب کبرا بنا شده است. ساخت فرودگاه در زمینی به مساحت حدود 32 کیلومتر مربع در 287 سپتامبر سال 2006 افتتاح گردید. طراحی فرودگاه توسط گروه معماری مورفی- جان به انجام رسیده است. ایده اصلی طراحی، ترکیبی از یک مرکز حمل و نقل بود که همراه با یک مرکز فروشگاهی بزرگ به شکل شهری کوچک در خارج از شهر خودنمایی می کند.
فرودگاه بانکوک ، بعد از فرودگاه بین المللی هنگ کنگ بزرگ ترین ترمینال را با مساحت 563000 متر مربع دارا می باشد. فرودگاه شامل یک ترمینال اصلی با مساحت 210 × 580 متر و پنج سالن خروجی با نمای بیضوی شکل و عرض حدودا 45 متر است . طول کلی سالن های خروجی بیش از 2300 متر می باشد. ترمینال دارای هفت طبقه است و ارتفاع آن به 50 متر میرسد. سالن های خروجی نیز دارای سه طبقه هستند. از جمله فناوری های نوین به کار گرفته شده در طراحی این فرودگاه سازه عظیم آن نوع جدیدی از ترکیب شیشه های لمینیت شده و نیز طراحی اولین پوشش پارچه ای سه لایه که هر دو آن ها بر اساس خصوصیات اقلیمی شکل گرفته اند را می توان نام برد. (وفامهر،1391: 107)
6-6-2-1 سازه ترمینال اصلی:
ترمینال اصلی در حقیقت مکعب مستطیلی با 580 مترطول، 210 متر عرض و 50 متر ارتفاع است. سقف این مکعب عظیم، توسط 8 خرپای بزرگ با طول 210 متر و با ارتفاع 8 متر در بیشترین نقطه و وزن 1600 تن حمل می گردد. هر خرپا بر روی 2 ستون عظیم قرار می گیرد.
فاصله خرپاهای بزرگ از یکدیگر 81 متر می باشد و این فاصله توسط 19 عدد خرپاهای سبک ثانویه که در میان آن ها قرار می گیرند پوشانده می شوند.
خرپاهای اولیه، خرپاهای سه عضوی با انحنایی مطابق با دیاگرام ممان یک تیر ساده با دو کنسول در دو طرف خود، طراحی شده اند. این مطابقت موجب می شود قطر اعضای کششی و فشاری اصلی خرپاها در تمام مقاطع یکسان باقی بماند.
خرپاهای ثانویه سازه سقف را که متشکل از پنجره های سقفی و سایبان های کرکره ای بر بالای آن است، نگاه می دارند. وزن سازه سقف و تکیه گاه های آن حدود 38000 تن و سازه آن از جنس فولاد می باشد. مقاطع خرپاهای پیش ساخته پس از انتقال به سایت به هم متصل و مونتاژ شده، هر خرپای بزرگ تا 30 متر بالا آورده شده و با حرکت افقی 5/13 متری بر روی ستون ها قرار می گیرد.
در طول پروژه، ابر خرپاها بر روی غلطک هایی قرار گرفته اند که توسط جک های هیدولیکی تجهیز می شوند. این غلطک ها امکان حرکت و چرخش در تمام جهات را به خرپاها داده به طوری که نهایت، دقت خرپاهای بزرگ با این روش در حد میلیمتر اندازه گیری می گردد. (وفامهر،1391: 111)
6-6-2-2 سازه سالن های خروجی:
پنج سالن خروجی فرودگاه، از 104 خرپای سه عضوی به شکل یک سازه سه مفصلی بیضوی ساخته شده اند. فاصله این خرپا از یک دیگر 27 متر است و این دهانه های 27 متری به شکل یک در میان از شیشه های لمینیت شده و پوشش پارچه ای سه لایه مخصوص پوشانیده شده اند. (وفامهر،1391: 117)
6-6-3 فرودگاه جدید باراخاس – مادرید:
فرودگاه جدید باراخاس، در سه کیلومتری شمال ترمینال های قدیمی T1، T2، T3باراخاس به طور رسمی در فوریه سال 2006 افتتاح گردید. طراحی این فرودگاه توسط شرکت معماری ریچارد راجرز و شرکا به انجام رسیده است. احداث و بهره برداری از این فرودگاه، مادرید را به یک قطب بزرگ اروپایی به عنوان اتصال کانونی میان اروپا و امریکای لاتین تبدیل کرده است.
فرودگاه مادرید شامل دو بخش ترمینال و سالن پروازهای خارجی است. ساختمان پروازهای خارجی از شش مدول تشکیل شده است که هر کدام از لحاظ عملکردی مستقل بوده با این حال به وسیله پوشش خارجی با مساحتی حدود 560000 متر مربع به شکل یک واحد دیده می شود. بنای ترمینال نیز توسط سه مدول خطی شامل بخش بازرسی، بخش پردازش و سالن ترانزیت، مشخص شده اند. هر یک از این سه مدول طبق روند گردش مسافرین عملکردهای مختلفی ارائه می دهند. از اهداف اصلی طراحی می توان به یکپارچگی با محیط اطراف، بالا بردن میزان نور طبیعی و کاهش وابستگی به نور مصنوعی، وضوع فضایی با یک مدل بارز و خوانا توسط یک دیاگرام خطی و انعطاف پذیری اشاره کرد. در ادامه به توصیف مدول سازه سقف به عنوان پایه ای ترین راهکار برای رسیدن به اهداف فوق و چگونگی کارایی سازه ای آن و عناصر به کار گرفته شده جهت استفاده بهینه از نور طبیعی پرداخته می شود. (وفامهر،1391: 118)
6-6-3-1 سازه فولادی سقف:
به جهت امکان توسعه آسان ساختمان جدید فرودگاه ، سازه به شکل مدولار و تکرارپذیر در نظر گرفته شده است و بدین منظور از یک سازه فولادی مدولار با شکلی شبیه به یک موج سینوسی با امکان نصب و ساخت آسان استفاده گردیده است. به طور کلی نحوه خمیدگی تیرها بر اساس تنش های وارد بر آن ها طراحی شده، به طوری که فرورفتگی ها و برآمدگی های فرم کلی هماهنگ با نمودار تنش خمشی تیر بر روی تکیه گاه های خود بوده و همچنین بر اساس کم و زیاد شدن خمش و برش های موجود، عمق تیر در طول آن، متغیر می باشد. هر کدام از این تیرها ، 72 متر طول داشته، که عمق آن در مناطق مرکزی 1.5 متر بوده و تا عمق 1.10 متری در قسمت فرورفتگی های اصلی و 75 سانتی متری بر روی تکیه گاه ها کاهش می یابد.
تیرهای ثانویه که در فاصله میان تیرهای اصلی سقف و عمود بر آن ها قرار می گیرند، تیرهای قوس داری می باشند که در فاصله 3.5 متر از مرکز هم قرار می گیرند. این تیرها در حقیقت تکیه گاهی برای تیرهای افقی و پوشش سقف می باشند. سقف دارای دو پوشش داخلی و خارجی است . مقاطع خارجی پوشش، مقاطع آلومینیومی با یک انحنای دو طرفه هستند که به یکدیگر متصل شده و مساحت 140000 متر مربعی ترمینال جدید و 74900 متر مربعی بخش پروازهای بین الملل را پوشش می دهد. سطح داخلی سقف توسط بامبو پوشیده شده است. چوب این گیاه مقاومت فشاری برابر با مقاومت بتن داشته و مقاومت کششی آن نسبت به وزن پایین آن با مقاومت کششی فولاد یکسان است.
هر تیر اصلی دارای چهار تکیه گاه است که دو تکیه گاه در مرکز به شکل ستون های V و شکل دو تکیه گاه در طرفین بنا به فرم Y طراحی شده اند. فاصله ستون ها از یکدیگر 18 متر است. ستون ها در واقع لوله های تو خالی با مقطع بیضوی هستند که ضخامت آن ها 14 میلیمتر است، قطر این لوله ها از پایین به بالا کاهش می یابد. به طوری که مقطع این لوله های بیضوی در پایین تر قسمت 400 × 800 میلیمتر و در بخش فوقانی 200 × 480 میلیمتر می باشد. به طور کلی 45000 تن فولاد در سازه این بنا مورد استفاده قرار گرفته است. هر جفت از ستون های مایل Y و V شکل بر روی یک تکیه گاه بتنی قرار می گیرند اتصال این ستون ها به تیرها از نوع اتصالات مفصلی است. (وفامهر،1391: 120)
6-6-3-2 نمای شیشه ای فرودگاه:
نمای شیشه ای با سازه کششی در فرودگاه جدید مادرید تا حدود 15 متر ارتفاع دارد. برای دستیابی به حداکثر شفافیت در بنا، اعضای سازه ای نما به حداقل کاهش پیدا کرده اند به این منظور عناصر سازه ای در ظریف ترین حالت طراحی شده اند و بخشی از این اعضا که به سقف مهار شده اند پیش تنیده می گردند.
این پیش تنیدگی توسط یک سیستم جکی که میان سقف و طبقات ترمینال در هنگام نصب قرار می گیرد تامین می شود. هنگامی که از وجود کشش کافی دائمی توسط خرپاهای کابلی اطمینان حاصل شد، این سیستم برداشته می شوند. این جک ها و بست های آن، تیرهای سقف و کف را تا حداکثر بارگذاری 60 تن تحت تنش قرار می دهند تا به سمت هم کشیده شوند، پس از آن خرپاهای سازه نمای شیشه ای نصب و تا بارگذاری 40 تن آزمایش می شوند. (وفامهر،1391: 124)
6-7 نتیجه گیری:

                                                    .