قانون مجازات اسلامی مصوب، کنوانسیون حقوق کودک

دانلود پایان نامه

در فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده های تحقیق با توجه به مطالب و داده های فصل دوم که مبانی نظری تحقیق را در آن بررسی کرده ایم صورت می گیرد. در فصل پنجم با توجه به مجموعه مباحثی که در طول این چهار فصل بررسی کرده یک نتیجه گیری مناسب و پیشنهادات مرتبط ارایه خواهیم داد.
1-8- تعریف مفاهیم و اصطلاحات
1-8-1- پیشگیری:
پیشگیری هرگونه فعالیت سیاست جنایی است که هدف انحصاری یا جزئی آن محدود ساختن امکان پیش‌آمد مجموعه اعمال جنایی از راه نا ممکن ساختن یا دشوار نمودن یا کاهش وقوع آن است.(منبع)
1-8-2- بزه‌دیدگی
بزه‌دیدگی وصف شخصی است که به جهت وضعیت و موقعیت خاص، متحمل پیامدهای دردآور و مشقت باری می‌شود که عواملی با ریشه‌های فیزیکی، روانی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و حتی طبیعی دارد (عباچی، 1383، ص 8).
1-8-3- اطفال
اسناد بین‌المللی جهت تعیین تابعان حقوق کیفری ویژه کودکان بزه‌کار، کودک را فرد کمتر از 18 سال تعریف می‌کند و در ماده 1 کنوانسیون حقوق کودک، تمام افراد زیر 18 سال کودک تلقی شده‌اند، مگر اینکه به موجب قوانین لازم‌الاجرا هر کشوری سن پایین‌تری در نظر گرفته شود. در حقوق ایران منظور از طفل کسی است که به حدِ بلوغ شرعی نرسیده باشد.(منبع)
سن بلوغ به استناد ماده 147 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در دختران و پسران به ترتیب نه و پانزده سال تمام قمری است.
1-8-4- سیاست جنایی
سیاست جنایی در بر دارنده مطالعه اقدام‌ها و تدبیرهای متنوعی است که دولت و جامعه مدنی مستقلاً یا با مشارکت هم برای سرکوبی پدیده مجرمانه، پیشگیری از آن، حمایت از بزه‌دیدگان مستقیم و غیر مستقیم پیش‌بینی می‌کنند و اعمال آنها را به عنوان پاسخ به وضعیت‌های پیش جنایی، جرائم و انحرافات و نیز ترمیم آثار زیانبار جرم – از جمله پیشگیری از تکرار جرم – در چارچوب مراجع رسمی یا مشارکتی (مثلاً شوراهای حل اختلاف) با آیین‌های خاص هر‌یک پیشنهاد می‌کنند (نجفی‌ابرندآبادی، بی‌تا، ص 216).
1-8-5- اسناد بین‌المللی
منظور، کنوانسیون‌ها و اعلامیه‌ها و پروتکل‌هایی است که در سازمان ملل متحد یا دیگر سازمان‌های بین‌المللی در مورد پیشگیری از بزه‌دیدگی کودکان تصویب شده‌اند. مثل کنوانسیون حقوق کودک، اعلامیه جهانی حقوق و کودک و قطعنامه رهنمودهای راجع به اجرای عدالت برای کودکان بزه‌دیده و شاهد جرم 2005.
فصل دوم: پیشینه و ادبیات تحقیق
2-1- مقدمه
بحث پیشگیری از بزه‌کاری و بزه‌دیدگی از مباحثی است که در دهه‌های اخیر وارد حوزه جرم‌شناسی شده است. همانطور که می‌دانیم نخستین وظیفه سنتی مجازات ارعاب جمعی، منصرف ساختن و یا بازداشتن از منهیات است. انریکو فری ایتالیائی نخستین کسی بود که از پیشگیری و جانشین‌های کیفری برای مهار جرم و مقابله با بزه‌کاری سخن بیان کرد. او با ارائه قوانین اشباع جنائی، نقش کیفر را در انصراف بزه‌کار از بزه‌کاری زیر سوال برد و کیفر را فاقد ارزش جمعی دانست. در ارتباط با دومین وظیفه سنتی کیفر که همان پیشگیری خاص بر اثر ارعاب فردی است، باید گفته شود که کیفر برای جرمی که به منظور رفع نیاز صورت گرفته است، کارآیی چندانی ندارد و مجازات سودجوئی را از بین نمی‌برد. این امر در بین حیوانات، کودک و حتی فرد بزرگ‌سال نیز به اثبات رسیده است. در حقیقت کیفر فرد را وادار به انتخاب نوعی خاص از رفتار با احتیاط می‌کند.
جرم‌شناسی با هدف پیشگیری از بزه‌کاری و پیشگیری از تکرار جرم به طبقه‌بندی بزه‌کاران می‌پردازد. امروزه درکنار یادگیری نهادهای کیفری و قهرآمیز با در نظر گرفتن محدودیت وکارائی این نهادها، بر پیشگیری مشارکتی تأکید می‌شود. در نتیجه اقدام‌های مفهوم و اصطلاح پیشگیری وارد متون جرم‌شناسی شده و امروزه درسیاست جنائی سازمان ملل متحد، شورای اروپا و سیاست جنائی بسیاری از کشورها پیشگیری،‌یعنی اتخاذ و اعمال اقدام‌ها و تدابیر غیر کیفری و غیر سرکوب‌گر به منظور جلو گیری از وقوع جرائم، دارای جایگاه ویژه‌ای است که خود حکایت از پذیرش رویکردی با رهیافت کلان نسبت به جرم و کنترل آن دارد. در مورد پیشگیری از بزه‌دیدگی که ارتباط تنگاتنگی با پیشگیری از بزه‌کاری در مورد اطفال و نوجوانان دارد، اتخاذ تدابیری برای جلوگیری از بزه‌دیدگی، در واقع تدابیری برای پیشگیری از بزه‌کاری است. در بحث پیشگیری از بزه‌دیدگی اطفال‌یک سری مشکلات وجود دارد که در مورد افراد بزرگ‌سال وجود ندارد و لذا نیازمند برنامه‌ای خاص و کنترل شده‌ای برای اعمال اتخاذ و تدابیر پیشگیری است. مثلاً آزارهایی که توسط نزدیکان یا والدین بر روی کودک انجام می‌شود، در بسیاری از موارد به علت عدم کشف و پیگیری دارای ضمانت اجرا نمی‌باشد. به همین دلیل، حمایت‌های غیر کیفری و کنشی در رابطه با بزه‌دیدگی و حمایت از حقوق کودک از جایگاه خاصی برخوردار است. بزه‌دیدگی که‌یک پدیده زیستی، اجتماعی و روانی است، اتخاذ تدابیر همه‌جانبه از سوی جامعه ضروری است به‌ویژه، در مورد اطفال که به لحاظ موقعیت خاص روحی و جسمی نیاز به تدابیر پیشگیرانه افتراقی نسبت به بزرگ‌سالان دارند. وجود‌یک طفل بزه‌دیده تا حد بسیار زیادی موید عدم توجه جامعه نسبت به وی بوده و نیاز به اهمیت ویژه و خاص در مورد پیشگیری از بزه‌دیدگی اطفال دارد.
دانش نوین بزه‌دیده‌شناسی اطفال می‌کوشد تا علاوه بر تأکید بر وظیفه جامعه به منظور تلاش برای حفظ امنیت اطفال جامعه، بویژه اطفال آسیب‌پذیری، اطفال کارگر، پناهنده، روستایی و معلول و.. . خود آنان را نیز تشویق نماید تا به کارگیری فنون و راهبردهای پیشگیری از بزه‌دیدگی اطفال در مقابل بزه‌کاران بزرگ‌سال بالقوه از بزه‌دیدگی مصون بمانند. حمایت از اطفال در مقابل بزه‌کار تنها به اطفال بزه‌دیده منتهی نمی‌شود، بلکه اطفال بزه‌کار را شامل می‌شود. زیرا بزه‌کاری طفل می‌تواند به بزه‌دیدگی او بیانجامد و تمایز مرز این دو مشکل است. بطور کلی سیاست جنائی ایران در این زمینه بایستی مبتنی بر مبارزه با بزه‌دیدگی و حمایت از طفل بزه‌کار باشد به این معنی که با هرگونه بزه‌دیدگی طفل مبارزه نمود(حتی با اعزام به نهادها و مؤسسه‌ها) و برای اطفالی که اعمال رفتار او موجب نقض قانون کیفری است با اتخاذ تدابیر اصلاحی و درمانی روش حمایتی را در پی گرفت. البته این نوع سیاست به خاطر آسیب‌پذیریی آنان به لحاظ وضعیت روحی و جسمی آنان است.
1-6-پیشینه تحقیق