مقاله تعاملات اجتماعی، کودک و نوجوان

مصادیق و نمونه ها
6-1 . محک (موسسه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان)
ایده اولیه تاسیس محک توسط سعیده قدس(بنیانگذارمحک) با آگاهی از مشکلات کودکان مبتلا به سرطان به واسطه بیماری فرزندش صورت گرفت. از همان ابتدا با گردهم آمدن گروهی از خیران داوطلب فعالیت محک در بیمارستان های دولتی دانشگاهی انجام می گرفت. همزمان با فعالیت های مددکاری در بیمارستان های دولتی و دانشگاهی مقدمات ثبت محک از سال 68 آغاز شد.بنیانگذاران اولیه براین باور بودند که یک موسسه نمی تواند تنها با اتکا به شخص ویا گروه محدودی از یاواران این راه را طی کند بنابراین در سال 1370 محک به ثبت رسید تا از امکانات خیرخواهانه گروه وسیع تری برای حمایت همه جانبه از کودکان مبتلا به سرطان بهره گیرد و دامنه حمایت های خود را در سطح ایران گسترش دهد.
نام اختصاری محک برگرفته از نوع فعالیت این موسسه می باشد (موسسه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان) و لوگوی محک طرح برگ است که نماد حیات و زندگی است و برروی آن کودک و خانواده اش امیدوارانه ایستاده اند.
محک از همان ابتدا با جلب کمک های مردمی و نیت خیرخواهانه مردم و فعالیت های داوطلبانه اداره می گردید .برگزاری بازارها، توزیع قلک و عضویت درجمع یاوران محک از روش های جلب کمک های مردمی در محک بوده است. موسسه “محک” توانست ظرف کمتر از یک دهه با بهره گیری از اعتماد و حمایت های آحاد مردم و سخت کوشی اعضاء داوطلب و اعمال روشهای علمی و تخصصی در مراقبت های ویژه از بیماران و خانواده های آنان در کنار پیشرفتهای علم پزشکی آمار بهبود را تحت تاثیر قرار دهد. محک همواره با هدف حفظ منزلت انسانی کودکان مبتلا به سرطان و خانواده ها در تلاش است که آنان شادمانه و امیدوارانه مراحل درمان را طی کنند و خانواده تنها به سلامت کودک خود بیاندیشد.
بیمارستان محک که در فضایی متجاوز از18000 متر مربع ساخته شد، شامل بخش های: اورژانس،آنکولوژی، هماتولوژی، ICU، شیمی درمانی و رادیوتراپی، کلینیک های دندانپزشکی، روانشناسی، قلب، کودکان، هماتولوژی و انکولوژی و بخش های پاراکلینیکی، همچون خدمات تشخیصی از جمله CT Scan، رادیولوژی، MRI و همچنین آزمایشگاه های بیوشیمی، میکروبیولوژی و هماتولوژی، فیزیوتراپی، آب درمانی و . . . است. همچنین این مجموعه دارای فضاهای رفاهی و تفریحی همچون اتاق بازی کودکان، کتابخانه و سالن آمفی تأتر است.
واحد روانشناسی موسسه محک توسط بخش روانشناسی خدمات روانشناختی به کودکان مبتلا به سرطان ارائه می دهد که به شرح ذیل است:
بازی درمانی
والدین عزیز شما گاه بازی را نوعی اتلاف وقت برای کودک به حساب می‌آورید و تمایل دارید کودکانتان هر چه زودتر از بازی دست کشیده و به کارهای جدی تر و مهم تری بپردازد. شما کودکان را بزرگسالانی می‌پندارید که فقط از حیث جثه کوچک هستند و ممکن است توجه نکنید که بازی یکی از عوامل مهم در سلامت و رشد جسمی، روانی و عاطفی کودک و وسیله ای برای آموزش اصول و قواعد زندگی است. کودک پربار و سرشار از انرژی است و نیاز دارد که این انرژی را به شکلی تخلیه کند. وقتی در اطراف کودک زمینه‌های مثبت و منطقی برای تخلیه انرژی وجود نداشته باشد این انرژی باعث بیقراری و پرکاری ناسالم کودک می‌گردد. استفاده مثبت از این انرژی موجب افزایش اعتماد به نفس و تقویت اراده کودک می‌گردد.
بازی درمانی در محک:
اتاق بازی هر روز از ساعت 9 الی 12 و بعد ظهر ها از ساعت 14 الی 16 در بخش ها و اقامتگاه ها فعال می‌باشد و بخش کوچکی از آن برای کنترل بحران اضطراب جهت تزریق و ویزیت پزشک در کیلینک و شیمی درمانی و رادیوتراپی دایر می‌باشد. هدف از بازی درمانی در بیمارستان محک تقویت قوه تخیل و حس قدرت و کنترل، کاهش استرس، افزایش تعاملات اجتماعی، افزایش مهارت و ورزیدگی دست های کودک و افزایش مهارت دیدن، ‌صحبت کردن و گوش دادن از طریق ورزیدگی چشم ها، گوش ها و زبان است. همچنین مشار کت در بازی‌های گروهی موجب رعایت مقررات وافزایش روحیه مشارکت و همکاری در کودک است.
بطور مثال در تمرین نشان دادن احساسات مثل خشم، خوشحالی و ناراحتی به کودک گفته می‌شود که اگر قرار بود خشم، یک حیوان باشد تو کدام حیوان را انتخاب می کردی؟یا اگر خوشحالی یک حیوان بود تو کدام را انتخاب می کردی؟سپس به تجزیه وتحلیل احساسات کودک می پردازیم و این بازی ها و تحلیل آن ها با فرآیندهای متنوع ادامه می‌یابد.
هنر درمانی
یکی از برنامه های ما در این بخش هنر درمانی است که برای آشنایی بیشتر شما تعریف مختصری از آن ارائه می‌شود. در هنر درمانی از هنر به عنوان ابزاری برای اظهار وجود به منظور انتقال احساسات استفاده می‌شود و هدف از آن قضاوت در مورد زیبایی هنری نیست. در این راه امکان اظهار وجود برای همه میسر است و چیزی نیست که فقط در اختیار افرادی باشد که از موهبت هنر برخوردارند.
هنر درمانی عبارت است از بکارگیری ابزار هنری مختلف که کودک بتواند از طریق آن اظهار وجود کند تا با مسائل و نگرانی هایی که او را به محیط درمانی کشانده کنار بیاید و این فرآیند بین درمانگر (روانشناس) و مراجع ( کودک و نوجوان) مشترک است. هنر درمانی شامل رشته های مختلف هنری مانند نقاشی درمانی و موسیقی درمانی، روایت درمانی، حرکت درمانی و کاردستی است.
موسیقی درمانی
گوش دادن به موسیقی های شاد و خاص بدون کلام به تعادل روحی و عاطفی کودکان کمک می‌کند. در ضمن لذت بردن از موسیقی باعث افزایش روحیه و سرحال شدن کودکان و افزایش کوتاه مدت توانایی های آنها می‌شود. موسیقی می‌تواند رفتار و احساسات کودکان ما را تغییر دهد و انواع ترس‌های مرضی را از بین ببرد . موسیقی باعث آرامش کودکان می‌شود و هیجانات منفی را کاهش می‌دهد و همچنین میزان تحمل درد در کودکان را به هنگام بیماری یا موقعیت هایی مثل استرس افزایش می‌دهد.
موسیقی درمانی در محک:
موسیقی درمانی در اتاق های باز انجام می‌شود که اتاق بازی هر روز از ساعت 9 الی 12 و بعد ظهرها از ساعت 14 الی 16 در بخش‌ها و اقامتگاه ها فعال می‌باشد و بخش کوچکی از آن برای کنترل بحران اضطراب جهت تزریق و ویزیت پزشک در کلینیک و شیمی درمانی و رادیوتراپی دایر می‌باشد. هدف از موسیقی درمانی در بیمارستان محک تسهیل گسترش ارتباطات کودکان، احساسات اجتماعی، افزایش هوش،اجتماعی تر شدن کودکان و افزایش برقراری ارتباط با دیگران، کاهش درد و اضطر اب (بعنوان مثال قبل و هنگام IT )است. بطور مثال موسیقی ملایمی پخش می کنیم و با کودک به یک سفر خیالی به خاطرات شاد دوران کودکی می‌رویم.یا با استفاده از موسیقی فضای دلنشینی ایجاد می کنیم.
نقاشی درمانی
بسیاری از بیماری ها را با استفاده از هنر می‌توان درمان کرد همه ما در دوران کودکی نقاشی هایی کشیده ایم. نقاشی خیلی وقتها ما را به یاد اولین تجربه های قلم در دست گرفتنمان می‌اندازد. بجز عده محدودی که نقاشی را به صورت حرفه ای در سنین بزرگسالی دنبال می‌کنند، تقریبا نقاشی کشیدن برای ما به خاطره‌ای دور تبدیل می‌شود. نقاشی در تشکیل شخصیت و روان کودک اهمیت بسزایی دارد و نه تنها امکان شناسایی محیط و شرکت در آن محیط را برایش فراهم می‌کند و یا سوالاتی برایش مطرح می‌سازد بلکه به او امکان می‌دهد تا مسائلی را که بصورت نامنظم از همه طرف برایش مطرح می‌شود را منظم کند.
نقاشی درمانی در محک:
اتاق بازی هر روز از ساعت 9 الی 12 و بعد ظهرها از ساعت 14 الی 16 در بخش ها و اقامتگاه‌ها فعال می‌باشد و بخش کوچکی از آن نیز برای کنترل بحران اضطراب جهت تزریق و ویزیت پزشک در کلینیک و شیمی درمانی و رادیوتراپی دایر می‌باشد. هدف از نقاشی درمانی در بیمارستان محک ایجاد ارتباط موثر و شاد همراه با کاهش اضطراب و بالا بردن اعتماد به نفس و کاهش خشم و ایجاد امید با استفاده از ابزار نقاشی (کاغذ – مداد رنگی – قلم مو ها و غیره) تحت نظارت و حمایت روانشناس مسئول و متخصص انجام می‌گیرد.به عنوان مثال تمرین برای مشکلات کودک به او می‌گوییم یکی از مشکلات سخت خود را با کشیدن نقاشی نشان بدهد یا در نقاشی دیگر با کلاژ فایده ای را که از روبرو شدن با چنین مشکلی به دست آورده است تعریف کند. در آخر خود را که بر آن مشکل پیروز شده ای بکش.
روایت درمانی

                                                    .