مقاله جوامع روستایی، محدوده زمانی

دانلود پایان نامه

َ28- o49
معدل تعداد روزهای یخ بندان
11
معدل آمار 25 ساله (1951-1975)
بندر انزلی
7-1-3 . ویژگی های کلی معماری
بادهای باران آور که از شمال و شمال غرب می وزد ساله نزولات جوی خود را تماماً در دامنه¬های شمالی رشته کوه البرز فرو می ریزند، بدین لحاظ این منطقه پر باران ترین منطقه ایران است.
وضعیت سقفهایی که به علت شدت و تداوم بارندگی همیشه به صورت دو یا چهار شیبه ساخته می-شوند. در بعضی از نقاط گیلان که امکان تولید سفال موجود است پوششی از سفال بر روی زیر سازی از نی و توفال، وظیفه جمع آوری آب باران از بام و هدایت آن به آبروها و ناودان ها را به عهده دارد. استفاده از تخته های پهن نیز در مناطق جنگلی گیلان برای انبار نمودن و نگهداری مواد غذایی سالانه خانوارها می باشد. این فضا همیشه به گونه ای ساخته می شود که امکان جریان هوا و تهویه در آن وجود داشته باشد.
سقف شیبدار بر روی سازه ای چوبی قرار می گیرد. این سازه مرکب از تیر و ستون های چوبی می-باشد که توسط الیاف گیاهی به یکدیگر متصل شده اند. فاصله کم ستونها از یکدیگر و استفاده از سازه چوبی به صورت تیر و ستون، تناسبات ویژه ای به این معماری می بخشد که در نما و پلان به خوبی خود را آشکار می کند.
فرم ساده بنا مخصوصاً در سقف شیبدار آن نه تنها سهولت اجرا را ممکن می سازد، بلکه جمع آوری و دفع آب باران را نیز سهل می کند. اشکال ساده سقفهای شیبدار از به وجود آمدن کنج های برفگیر جلوگیری می کند.
نفوذ رطوبت از طریق زمین به کف بنا به اندازه آب از طریق باران مشکل ساز می باشد. برای حل آن لازم است که ساختمان از کف زمین ارتفاع گرفته تا جریان هوا ما بین کف و سطح زمین برقرار شود راه حل دیگری که در برخی از خانه های شهری دیده می¬شود کف سازی دوجداره برای اتاق¬ها است تا جریان هوا از جداره کف، سبب تبخیر رطوبت و تهویه آن می شود.
برای بهره بیشتر از جریان هوا و نور آفتاب در داخل اتاق ها آنها را به صورت خطی و در امتداد شرقی- غربی می سازند.
7-1-4 . بررسی شرایط محیطی حاکم بر معماری بومی گیلان
ترکیب فضاهای معماری در اینجا از نظم هندسی قابل رویت پیروی نمی کنند و تجمع ها و فعالیتها به صورت ارگانیک در همزیستی کامل با طبیعت، درخت، دریا و پستی و بلندی های زمین شکل گرفته اند.
مطالعه فضاهای معماری در خانه های سنتی گیلان
سه نوع فضای معماری در اینجا قابل تشخیص است:
الف- فضای بسته
ب- فضای نیم باز
ج-فضای باز
الف- فضای بسته: اتاق ها می باشند. تناسب این اتاقها که معمولا نزدیک به مربع می باشند که از سازه چوبی آن نشات گرفته و ابعادی در حدود 3 × 5/3 دارند. هر اتاق در نوع خود کامل و دارای رفها و طاقچه هایی به تعداد مورد نیاز می باشد. معمولاً این اتاقها فاقد پستو بوده و به صورت تو در تو و در امتداد با یکدیگر با هم در ارتباط می باشند. و هر اتاق از دو جبهه مقابل هم امکان ورود هوا و تهویه را داشته باشد. در برخی از خانه های اعیانی اتاق اصلی که دارای ارسی های چوبی با شیشه های رنگین می باشد، در جهت جنوب یا شرق بنا قرار می گیرند. شکل مطتطیلی اتاق با تناسب 1 به 3 و یا حتی 1 به 4 و استقرار آن در طبقه دوم، برای بهره گیری از چشم انداز وسیع تر از وجوه تمیز آن با انواع مشابه خود در نواحی کویری ایران می باشد.
در خانه های شهری، پله های ارتباطی طبقات معمولا در داخل محدوده بسته قرار داشته است و خود به شکل یک المان معماری طراحی شده و هیچگاه مانند بناهای منطقه کویری ایران در درون جرزها مخفی نمی گردد.
ب-فضای نیمه باز: به علت تغییرات اندک دما در طول روز و مناسب بودن اوضاع جوی در طی حدود 9 ماه از سال- از اواخر اسفند تا اوایل آذر- فضاهای نیمه باز رکن اساسی معماری سنتی گیلان را تشکیل می دهند. تقریباً کلیه فعالیتهای روزمره زندگی زندگی در این محدوده زمانی، از قبیل نشیمن، انجام کارهای خانه حتی خواب، در فصل تابستان در اینگونه فضاها انجام می شود. ایوانی به عرض 2 تا 5/2 متر در طول ساختمان ارتباط اتاق ها را از خارج برقرار می سازد. ایوان اصلی که بزرگتر از هر کدام از اتاقهای خانه است، به عنوان فضای نشیمن استفاده می شود. این ایوان از دو یا سه طرف باز بوده و معمولاً در جبهه جنوبی یا شرقی ساختمان شکل گرفته و نسبت به سایر اتاق ها در ارتفاع بالاتری واقع می شود تا از چشم انداز بهتر و جریان هوای بیشتری برخوردار گردد. در این ایوانها، که با نرده های چوبین محصور می شوند، برای جلوگیری از تابش تند آفتاب در بعضی از روزهای سال، از پرده کمک گرفته می شود. معمولاً در این ایوان محل مناسبی جهت قرار دادن گلدان و… است.
ج- فضای باز: محوطه حیاط اهمیتی به اندازه بقیه فضاهای معماری خانه دارد. بسیاری از کارهای خانه در حیاط انجام می شود. آشپزی- شستن ظروف و لباس، نگهداری از حیوانات اهلی و بافتن حصیر و یا تور ماهیگیری همگی از جمله اموری هستند که در فضای باز حیاط صورت می گیرند. چاه و انبارهای مختلف در محوطه حیاط واقع شده اند. رابطه بین احجام ساختمانی یک مجموعه، چه در محیط روستایی و چه در بافت شهری، بر مبنای باز بودن دید و امکان جریان هوا به داخل مجموعه طرح گشته اند. اگرچه که در بافت شهری تراکم ساختمانی بسیار بیشتر از جوامع روستایی است، با این حال حفظ فضای آزاد بین ساختمان ها و احتراز از چسبیدن بناها به یکدیگر هیچگاه فراموش نمی¬شود. هر ساختمان به صورت مستقل ساخته شده و چهار طرف آن باز است. اگرچه حیاط اصلی ممکن فقط در یک طرف بنا قرار داشته باشد.
در شهرها سطوح خارجی دیوارها با رنگهای شاد رنگ آمیزی شده و یا از آجر قرمز برای نماسازی استفاده می شود. در این معماری سادگی و ظرافت به حد کمال رسیده و فرم های ساختمانی بر مبنای کاملا عملکردی و در نهایت سادگی ساخته شده اند که در تمام اجزای ساختمانی و نماها مشاهده می شوند.