مقاله دوره پیش دبستانی، نیازهای روانی

دانلود پایان نامه

با وجود تفاوتهایی که در خصوصیات کودکان در سنین مختلف وجود دارد، با اینحال صفات کلی و مشترکی در مورد رفتارها و حالات کودکان قابل تعریف است که اهم آنها را میتوان به صورت زیر خلاصه کرد: زودگذر، شدید و بی تناسب با انگیزه ها، متضاد، سطحی و تکرار شونده. عدم مشابهت واکنشهای کودکان مختلف به یک موضوع، قابل تشخیص بودن حالات درونی کودک از عکس العملهای بیرونی او و شدت متغیر عواطف در طول زمان از دیگر این ویژگیها می باشند. در مجموع می توان خصوصیات کودکان در سنین مختلف را در بخشهای زیر جمع بندی کرد:
– کنجکاوی
کنجکاوی ویژگی انگیزه بخشی در کودکان است که در 2 سالگی در خصوص چیستی اشیا در 4 سالگی حول چرایی اشیا باعث ایجاد انگیزه در کودک می گردد.
– تمایل به بازی
تمایل به بازی در کودکان با توجه به خصوصیات سنی، جنسی، شخصیتی، محیطی و فرهنگی متفاوت است ولی عموما در سنین قبل از دبستان این تمایل حالت انفرادی داشته و پس از آن حالت گروهی پیدا می کند. در مجموع بازی برای کودک وسیله ای برای بدست آوردن معلومات تواناییهای جدید بوده، باعث رهاسازی عواطف، تعدیل فشارها و امیال سرکوب شده او می باشد. ضمن اینکه همانند سازی در بازیهای تخیلی باعث ایجاد برخی تواناییها و خصلتهای مثبت در کودکان می گردد. با استفاده از نتایج بازی بر کودک، بازی درمانی با روشی غیر مستقیم باعث بروز تجربیات کودک در دلخواه ترین حالت ممکن شده و امکان بروز واکنشها و احساسات درونیش را به او می دهد. در این فرآیند کودک یاد می گیرد که چگونه با مسائل مختلف روبرو شده و آنها را حل کند و نتیجتاً تخلیه و سبک سازی عاطفی در او اتفاق می افتد.
– تعریف بازی
«در لغت نامهی دهخدا، در توصیف بازی چنین آمده است: «هر کاری که مایهی سرگرمی باشد. رفتار کودکانه و غیر جدی برای سرگرمی، کار تفریحی».
بازی نقش مهمی در شکل گیری شخصیت کودک دارد. کودکان معمولا از طریق بازی، خو گرفتن با محیط اطراف را می آموزند. بازی هم چنین یک تجربهی اجتماعی است که کودکان از طریق آن می آموزند که عواقب رفتار خود را تشخیص دهند هم چنین بازی نوعی دفاع در برابر اضطراب است و کودکان با بازی خود را به سطح بهینه ای از تحرک میرسانند.
بازی پنج ویژگی اساسی دارد؛ از درون فرد برانگیخته می شود، آزادانه انتخاب می شود، لذتبخش است، واقعیت گریز است و بازیکنان در آن شرکت فعال دارند (رخ، 1391، ص 34).
– تخیل
تخیل از دیگر ویژگیهای کودک است که با گذشت زمان و بزرگتر شدن او کاهش می یابد به عنوان مثال جان بخشیدن به اشیا بیجان و سخن گفتن با آنها از خصوصیات دوره پیش دبستانی است. تخیل و بازیهای تخیلی بیانگر نیازها، تمایلات، آرزوها، مشکلات و ناکامیهای کودکان بوده و می توانند باعث کاهش فشارهای وارده بر آنان شوند.
– تقلید و تلقین پذیری
تقلید از سنین نوزادی آغاز شده و به تلقین پذیری منجر می شود. در این حالت احساسات و تمایلات اطرافیان برای کودک مهم می شودو او از آن تاثیر می پذیرد.
– همانند سازی
در پی تقلید و تلقین پذیری، کودک از شخصیت دیگران نقش پذیرفته و خود را جای آنان حس می کند به نحوی که الگوهای او شبیه فرد مورد علاقه اش می شود.
– پاسخ دهی به نفوذهای اجتماعی
کودک در برابر نفوذهای اجتماعی سه استراتژی را پیش می گیرد:
1- متابعت: این رویکرد بر اساس تنبیه یا پاداش استوار بوده و با قطع آنها، متابعت نیز از بین می رود.
2- همانند سازی: این رویکرد عمیق تر از متابعت است ولی با یافتن الگوی جدید توسط کودک از بین می رود.
3- درونی کردن: در این رویکرد اعتقاد کودک به درستی عملی باعث پذیرش آن می شود و در نتیجه حالتی پایدار دارد.
– نیازهای روانی
نیاز به محبت، ایمنی، احساس ارزش، تعلق به گروه، بیان و ابراز خود، موفقیت، پذیرندگی و نیازهای شناختی (آزادی از گناه، همدردی، داشتن محرک، نظم و زیبایی) از جمله مهمترین نیازهای روانی تمام کودکان در دوره کودکی می باشند.
– انگیزش
انگیزش نیروی سوق دهنده و کشاننده ای است که با ایجاد رفتاری پایدار، شخص را به سمت هدفهای بخصوصی هدایت می کند. انگیزه ها از مشاهده رفتارها قابل استنباط بوده و ابزارهای نیرومندی برای تبیین رفتارها و پیش بینی آنها هستند. نظریات موجود در مورد انگیزش به دو بخش کلی نظریات قدیمی شامل نظریه شناختی و نظریه لذت گرایی و نظریات جدید شامل نظریه های سائق، نظریه های مشوق، نظریه فرایند متضاد و نظریه های سطح بهینه تقسیم می شوند. (قربانی، 1390، ص 76)