منابع و ماخذ تحقیق رضایت از زندگی-فایل تمام متن

محدودیت ها و مشکلاتی است که ضرورتاً با آنها مواجه می شوند. محققان اجتماعی می توانند در پی پاسخ به دو پرسش اساسی درباره ی جامعه باشند: در جامعه چه می گذرد(تحقیق توصیفی) و چرا (تحقیق تبیینی). بنابراین تحقیق فرایند رفت و برگشت مستمری است بین نظریه و داده ها، تحلیل مقدماتی و تحلیل های بعدی.
تحقیق جامعه شناسی دارای جنبه های متعددی است. در روش شناسی تحقیق، یکسری تکینیک های پژوهشی وجود دارد که برای مطالعه زندگی اجتماعی مورد استفاده قرار می گیرند. از آنجاکه دستیابی به اهداف تحقیق و بررسی علمی فرضیات تنها از طریق انتخاب روش تحقیق مناسب امکانپذیر است، بی تردید روش شناسییکی از مهمترین بخش های هر پژوهش علمی محسوب می شود. این امر به معنای انتخاب روش مناسب تحقیق و یافتن نحوه بکار بردن آن در حوزه مورد مطالعه است. بنابراین روش شناسی رکن بسیار مهمی را در یک پژوهش ایفاء می کند؛ چرا که در این مرحله نظریه ای که ساخته و پرداخته شده است از سطح انتزاع به سطح واقعیت منتقل می گردد. در واقع روش تحقیق پل ارتباطی بین سطح نظری و سطح واقعیت است. گردآوری داده ها بیشتر برای آزمون تبیین اولیه و پالایش تبیین نظری است، این فرایند رسیدن از سطح نظری به سطح تجربی را پائین آمدن از نردبان انتزاع گویند که بوسیله روش شناسی تحقیق صورت می گیرد.
3-1. روش پژوهش
شیوه انجام هر تحقیقی عموماً براساس ماهیت موضوع، اهداف پژوهش، شرایط و امکانات اجرایی تحقیق مورد استناد قرار می گیرد. معمولاً محققین تلاش می کنند تا با تعیین روش تحقیق دقیق، متناسب و قابل اجرا، به پاسخی علمی برای مسأله مورد بررسی دست یابند.
در هر پژوهش محقق باید در نظر داشته باشد که هر سوال، موضوع یا تحقیقی که در صدد بررسی آن است باید از نظر مواضع سه گانه پارادایمی ( هستی شناختی، معرف شناختی و روش شناختی) دارای انسجام و همگرایی باشد. در غیر این صورت تحقیق یا سوال وی با اختلال پارادایمی رو به رو شده و معرفت بدست آمده مخدوش و غیرعلمی خواهد بود. همانطور که می دانیم سه پارادایم عمده در علوم اجتماعی وجود دارد که عبارتند از: پارادایم اثبات گرایی، تفسیری- برساخت گرایی و انتقادی. (محمدپور، 1389: 39-30). که این پارادایم ها به هویت یابی علم و مسیر علم یا همان روش شناسی علمی پرداخته اند. (ایمان، 1388: 4).
با توجه به اینکه پژوهش حاضر در پارادایم اثبات گرایی قرار می گیرد، در ابتدا است به طور خلاصه به مواضع سه گانه این پارادیم اشاره شود. پارادایم اثباتی از نظر هستی شناختی مبتنی بر واقع گرایی است؛ به عبارتی بر این فرض استوار است که یکسری واقعیت های قابل کشف و بررسی وجود دارند. این پارادایم که گاه جمع گرایی روش شناختی نیز خوانده می شود، معتقد است که کنشهای انسانی تحت تاثیر طیفی از عوامل و علل هستند که با بررسی آنها می توان در موردشان شناخت حاصل کرد.
از نظر معرفت شناسی پارادایم اثباتی، دو گرا و عین گرا است؛ یعنی فرض می شود که محقق و سوژه های مورد تحقیق دارای موجودیت های منفصل و جدا از یکدیگرند. از نظر روش شناسی این پارادایم ار در اصطلاح آزمایش- دستکاری کننده می خوانند؛ به این صورت که سوال ها و فرضیه ها به شکل گزاره های خبرییا عبارتهای شرطی مطرح شده و برای تائید تحت آزمون تجربی قرار می گیرند. در این پارادایم می توان از دو نوع استدلال استقرایی و استدلال قیاسی استفاده نمود. با این حال طرح عمومی تحقیق در این رویکرد بر اصل « نظریه آزمایی» تکیه دارد، که در آن چارچوب نظری از پیش تعیین شده در برابر واقعیت مرتبط مورد آزمون قرار می گیرد. با توجه به مطالب فوق می توان گفت که روش مورد استفاده در این پژوهش، پیمایشی می باشد. لازم به ذکر است که پیمایش نه یک عمل ساده ی گام به گام، بلکه فرایندی است مستلزم خلاقیت، قدرت تخیل و مهارت (دواس 1385: 10).
پیمایش را می توان در زمره ی تحقیقات پهناگر قرار دارد که امکان مطالعه ی تعداد زیادی از افراد را به محقق می دهد ( بیکر، 1377: 24). در این نوع تحقیق نمونه ای از جمعیت یا جامعه مورد مطالعه انتخاب می شود و نمونه ی منتخب را برای کشف میزان نسبی شیوع، توزیع، و روابط متقابل متغیرهای روان شناختی و جامعه شناسی مورد بررسی قرار می گیرد(ساروخانی، 1378:63). همچنین در رویکرد پیمایشی محقق تغییری ایجاد نمی کند، بلکه به دنبال تغییری است که « به طور طبیعی» رخ داده است (دواس، 1385:15).
به عبارت دیگر در پیمایش، صفات یا خصیصه های هر مورد بر حسب متغیرها، گردآوری می شود، سپس با بررسی تغییرات متغیرها برحسب موردها و جستجوی ویژگی های دیگری که به طور منظم با آن پیوند دارد در پی شناخت علل پدیده ها بر می آید( دواس، 1382: 14). یا در جایدیگر، پیمایش این طور بیان می شود: روشی است، برای گردآوری داده ها که در آن از گروه های معینی از افراد خواسته می شود به تعدادی پرسش مشخص ( که برای همه افراد یکسان است) پاسخ دهند. این پاسخ ها مجموعه اطلاعات تحقیق را تشکیل می دهند (بیکر، 1386: 196).
داده های مورد نیاز در پیمایش را می توان از طریق فنون متعددی گردآوری کرد و چه بسا در بسیاری از مطالعات استفاده از چند روش ضروری باشد. در تحقیقات متعارف جمع آوری اطلاعات یکی از مهمترین برهه هاست. در پیمایش، پرسش نامه مطلوبترین و مرسوم ترین راه تهیه داده هاست و در این پژوهش نیز، از یک تکنیک (پرسشنامه) استفاده شده است.
به طور کلی می توان گفت که پژوهش حاضر، تحقیقی است کمی، که در آن از روش پیمایشی استفاده شده است، و از طرف دیگر چون درصدد یافتن رابطه ی بین فعالیتهای اوقات فراغت با رضایت از زندگی است یک تحقیق همبستگی محسوب می شود.
3-2. ابزار جمع آوری داده ها
ابزار جمع آوری اطلاعات در تحقیق پیمایشی چند نوع می باشد: 1- پرسش نامه 2- مصاحبه 3- مصاحبه عمیق 4- مشاهده 5- تحلیل محتوا (دواس، 1382: 16).
در این تحقیق جهت گردآوری اطلاعات فصل اول و دوم، از روش کتابخانه ای و اسنادی استفاده شده است و همچنین داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه جمع آوری شده اند که یکی از متداولترین روش های جمع آوری اطلاعات در پیمایش است، باید اضافه کرد که پرسشنامه های این پژوهش به صورت خود اجرا یا خود گزارش دهی تکمیل گردیدند. پرسشنامه ی این تحقیق به صورت ساختمند با سوالات بسته تنظیم شده، و از پنج قسمت تشکیل شده است.پرسشنامه مورد استفاده دارای57 سؤال می باشد : بخش اول آن در مورد اطلاعات دموگرافیکی می باشد .
برای سنجش مشارکت در فعالیتهای هستهای اوقات فراغت از 8 سؤال پرسشنامه مشارکت در فعالیتهای اوقات فراغت خانواده( FLAP) استفاده شده است. پایای این پرسشنامه به روش آلفا کرونباخ توسط زابرسکی برآورد شده است برابر با 74/0 است (Zabriskie,: 2003 ؛ 173). در این تحقیق پایایی این مولفه به روش آلفای کرونباخ 79/0 بدست آمده است.
برای سنجش مشارکت در فعالیتهای تعادلی اوقات فراغت از 8 سوال پاسخ بسته که در مورد بعد دیگری از فعالیتهای اوقات فراغت خانواده از پاسخگویان پرسیده میشود استفاده شده در این سوالات از پاسخگویان پرسیده می شود که آیا در فعالیتهایی همچون رفتن به رستوران، مهمانی، کنسرت، استادیوم، گردش در طبیعت و … با اعضای خانواده خود در خارج از خانه مشارکت میکنید و چند وقت یکبار این کار را انجام میدهید. که این بخش از پرسشنامه نیز از پرسشنامه استاندارد شده مشارکت در فعالیتهای اوقات فراغت خانواده استخراج شده است.میزان آلفا کرونباخ برای این گویه_ها که توسط زابرسکی برآورد شده است برابر با 78/0 است. در این تحقیق پایایی این مولفه به روش آلفای کرونباخ 76/0 بدست آمده است.
برای سنجش رضایت از زندگی پاسخگویان از 15 سوال پاسخ بسته بصورت طیف لیکرت پرسشنامه رضایت از زندگی استخراج شده است. این سؤالات براساس 5 بعد از رضایت از زندگی ( وضعیت صمیمیت در خانه، خوب بودن شرایط زندگی، بدستآوردن اهداف زیادی در خانه، تغییر روند زندگی،مهم بودن فعالیتهای فراغتی در زندگی خانوادگی)تنظیم شدهاند. در این تحقیق پایایی این مولفه به روش آلفای کرونباخ 90/0 بدست آمده است.
انسجام-سازگاری اعضای خانواده با بهره گرفتن از 10 سوال پاسخ بسته بصورت طیف لیکرت استفاده شده است. این سؤالات از پرسشنامه انسجام و سازگاری اعضای خانواده استخراج شده است و براساس مدل انسجام و سازگاری خانوادگی السون تنظیم شده است و میزان آلفا کرونباخ برای این گویه ها، برابر با 87/0 بوده است. در این تحقیق پایایی این مولفه به روش آلفای کرونباخ 89/0 بدست آمده است.
برای سنجش شکل روابط اعضای خانوادگیکه یکی از ابعاد ویژگیهای ساختاری-کارکردی خانواده( روابط اعضای خانواده با هم) است از10 سوال پاسخ بسته به طیف لیکرت استفاده شده است. این سؤالات از پرسشنامه ارتباطات خانوادگی که توسط السون و همکارانش براساس مدل کارکردهای خانوادگی تنظیم شده، استخراج شده است و میزان آلفا کرونباخ برای این گویه ها برابر با 90/0 بوده است.در این تحقیق پایایی این مولفه به روش آلفای کرونباخ 89/0 بدست آمده است.
2– 3 .متغیر های تحقیق
در هر تحقیق متغیر مستقل و متغیر وابسته وجود دارد.
متغییر وابسته : منظور متغیر هایی است که در جریان یک تحقیق متأثر از متغیر یا متغیر های دیگرند متغیر وابسته در این تحقیق رضایت از زندگیمی باشد .
متغیر های مستقل : منظور متغیر هایی است که بر دیگر متغیرها تأثیر می گذارند . متغیرهای مستقل در این تحقیق مشارکت در فعالیتهای اوقات فراغت خانواده ( هستهای و تعادلی ) رضایت از مشارکت در این گونه فعالیتها، ویژگیهایساختاری– کارکردی خانواده ( انسجام-سازگاری و ارتباطات خانوادگی)میباشند.( ساروخانی:1382،298)
3-3 .اعتبار و پایایی تحقیق :
اعتبار:منظور میزان دقت شاخص ها و معیار هایی است که در راه سنجش پدیده مورد نظر تهیه شده اند.( ساروخانی : 1382 ، 289).
ابزار سنجش به دو دسته تقسیم می شوند : 1) استاندارد یا میزان شده 2) محقق ساخته . ابزار سنجش باید از روایی و پایایی لازم برخوردار باشد تا محقق بتواند داده های متناسب با تحقیق را گردآوری نماید و از طریق این داده ها و تجزیه و تحلیل آنها ، فرضیه های مورد نظر را بیازماید و به سؤال تحقیق پاسخ دهد . ابزار سنجش استاندارد معمولاً از روایی و پایایی مناسبی برخوردارند ، ولی ابزارهای محقق ساخته فاقد چنین اطمینانی هستند و محقق باید از روایی و پایایی آنها اطمینان حاصل کند ( حافظ نیا ، 1387). منظور از روایی این است که مقیاس و محتوای ابزار و سوالات مندرج در ابزار ، دقیقاً متغیرها و موضوع مورد مطالعه را بسنجد (حافظ نیا ،1387). روش های متعددی برای تعیین روایی مورد استفاده قرار می گیرد که مهمترین آنها روش منطقی می باشد . روش منطقی شامل دو روش است :
الف – ظاهری : نشان دهنده روایی ظاهری پرسشنامه می باشد . یک پرسشنامه حداقل باید دارای روایی ظاهری باشد .
ب- محتوایی : در این حالت کمیت و کیفیت سوالات از نظر خبرگان مورد بررسی قرار می گیرد
( مؤمنی، 1387).
روایی صوری (ظاهری) پرسشنامه این تحقیق به روش سیگمای شمارشی با نظر 6 نفر از اساتید بخش علوم اجتماعی دانشگاه شهیدباهنر کرمان سنجیده شده و بعد از اصلاحات نهایی روایی آن 84/0 بدست آمد.
پایایی: تحقیقی دارای پایایی است که در صورت تکرار آن در مواقع دیگر به نتایج یکسان برسد، اگر مردم در مواقع مکرر به پرسش، پاسخ یکسانی بدهند آن پرسش دارای پایایی است ( دواس : 1386 ،62)
پایایی ابزار عبارت است از اینکه اگر یک وسیله اندازه گیری که برای سنجش صفتی ساخته شده ، در شرایطی مشابه در زمان یا مکانی دیگر مورد استفاده قرار گیرد ، نتایجی مشابه از آن حاصل شود (حافظ نیا ،1387).
در این تحقیق برای پایایی پرسشنامه طرح شده بر روییک گروه 30 نفری مورد بررسی قرار گرفت و آلفای کرونباخ برای هریک از مقیاسها به قرار زیر است:
آلفا کرونباخ
مقیاس
78/0
مشارکت در فعالیتهای اوقات فراغت خانواده
72/0
مشارکت در فعالیتهای هستهای اوقات فراغت خانواده
82/0
مشارکت در فعالیتهای تعادلی اوقات فراغت خانواده
84/0
انسجام-سازگاری خانواده
82/0
ارتباطات خانواده
83/0
ویژگیهای ساختاری-کارکردی خانواده
70/0
رضایت از زندگی خانوادگی
3– 4. جامعه ی آماری و روش نمونه گیری و تعیین حجم نمونه:
جامعه آماری عبارت است از«مجموعه ای از افراد یا واحدها که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند. معمولاً در هر پژوهش، جامعه مورد بررسییک جامعه آماری است که پژوهشگر مایل است درباره صفت متغیر واحدهای آن به مطالعه بپردازد»(سرمد و همکاران ، 1388: 177).
نمونه عبارت است از تعدادی از افراد جامعه که صفات آنها با صفات جامعه مشابهت داشته و معرف جامعه می باشند. نمونه گیری عبارت است از مجموعه اقداماتی که برای انتخاب تعدادی از افراد جامعه به نحوی که معرف آن جامعه باشند، انجام می پذیرد ( حافظ نیا، 1387).
محقق به دو روش می تواند نمونه را انتخاب نماید . یک روش این است که شانس انتخاب شدن را به تمامی افراد جامعه بدهد یعنی تمامی افراد جامعه شانس مساوی برای انتخاب شدن داشته باشند . در این روش انتخاب احتمالییا اتفاقی به دلیل اینکه شانس مساوی برای همه افراد جامعه وجود دارد نمونه منتخب از ارزش علمی برخوردار بوده و ویژگی های آن با جامعه همخوانی بیشتری دارد . روش دیگر برای انتخاب نمونه از بین افراد جامعه روش وضعی و غیر احتمالی است . یعنی همه افراد جامعه شانس مساوی برای انتخاب شدن به عنوان عضو نمونه را ندارند و محقق برای انتخاب نمونه نظرات خود را دخالت می دهد و افراد خاصی را انتخاب می نماید( حافظ نیا، 1387).
نمونه: در هر جامعه نمونه به آن جزئی گفته میشود که معرف جامعه باشد . در معنای کلی هر جزء از جامعه را میتوان نمونه آن جامعه خواند . منظور از شرط معرف بودن آنست که همه صفات جامعه ، خاصه آن صفاتی که از لحاظ موضوع تحقیق دارای اهمیت است به تناسب در نمونه وجود داشته باشند و بتوان نتایج حاصل از ان را به کل جامعه آماری تعمیم داد.
جامعه آماری تحقیق شامل کلیه خانواده های دو والدی بافرزند بالای 18 سال شهر کرمان به تعداد 245000 نفر می باشد. در این تحقیق با استناد به مطالعات و تحقیقات ژوئل آگیت (2007) کوین اسمیت(2005) و دورتی( 2007) که در راستای تحقیق حاضر بوده اند جامعه آماری والدین و فرزندان همزمان گرفته شد.
نمونه آماری طبق فرمول کوکران این تحقیق شامل 400 نفر (200 نفر والدین و 200 فرزند) بوده است که توزیع فراوانی آنها بر حسب سن در جدول 3-1 ذکر شده است.
400= حجم نمونه
d=0/05P=0/50 t2 =1.96 q=0/50 N= 245000 n=400
جدول 4-1-3: توزیع فراوانی حجم نمونه بر حسب سن
فرزندان
والدین
درصد
فراوانی
درصد
فراوانی
گروه های

                                                    .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *