منبع مقاله درمورد حمل و نقل عمومی، نمای ساختمان

دانلود پایان نامه

شکل(2-2-4)ساخت چندهسته ای شهر مأخذ: شکوئی، 1387 : 521
2-2-5- فرم اقماری
نظریه شهرهای اقماری بیارتباط با شهرهای ستارهای شکل نیست. به این ترتیب که همهی شهر مرکزی باید بوسیله اقماری که به اندازه محدود و فواصل معین در اطراف آن قرار میگیرند، محصور شود. مرکز اصلی و شکل کلی شعاعی شهر حفظ شده، لیکن رشد اضافی به جای اینکه سبب توسعه مداوم شهر در طول خطوط شعاعی گردد، به صورت شهرکهایی جدا از شهر اصلی درمیآید.هر شهرک اقماری دارای مرکز و خدمات خاص خود بوده و مقداری نیز فعالیت های تولیدی دارد. رفت و آمد روزانه معمولاً محلی بوده و در داخل شهرک صورت میگیرد (لینچ، 1384 : 497و496 ).
محدودیت ابعاد منطقه از معایب کلی این طرح است؛ زیرا هنگامی که شهر از ابعاد خاص خود گذشت؛ هم بازدهی و هم کیفیت خود را از دست میدهد.
شکل(2-5)الگوی شهر اقماری مأخذ: شیعه، 1381: 71
2-2-6-فرم خطی (کریدوری)
تمرکز رشد در راستای کناره های خطی تقویت شده از بخش تجاری مرکزی و حمایت شده توسط زیر ساختار حمل و نقل عمومی را ساختار کریدوری یک شهر می نامند (ویلیامز و دیگران، 79:1383).
کنزو تانگه را باید یکی از پیشگامان طراحی شهری بر اساس طراحی ساختار و استخوان بندی اصلی دانست. تانگه ایده اصلی خود را با الهام از موجودات زنده بر تغییر ساختار تک مرکزی شهر، که الگویی مرکزی- شعاعی دارد، به یک “الگوی خطی” استوار می کند. وی برای طرح پیشنهادی خود اهداف ذیل را مطرح می نماید:
جایگزینی یک سیستم شعاعی متمایل به مرکز با یک سیستم توسعه ی خطی.
تبدیل استخوان بندی اصلی شهر ، سیستم حمل و نقل و معماری شهری به یک ارگانیسم واحد.
یافتن یک نظام فضایی جدید متناسب با سازمان فضایی شهر و جابجایی جمعیت (پاپلی وهمکار، 112:1382).در سالهای گذشته در بیشتر موارد، توسعه ی حوزه های شهری از شکل ستاره ای آغاز می شد و بعدها به شکل نزدیک به دایره می رسید. در سالهای اخیر، ایجاد بزرگراهها، باعث توسعه ی شکل “خطی یا کریدوری” در مسیر این بزرگراهها و گسترش تراکم فشرده ای در سطوح همین کریدورها شده است. (شکوئی، 534:1379)
شکل(2-6) الگوی شهر خطی مأخذ: رهنما و همکار ، 1387 : 23
2-2-7- فرم شطرنجی (گسترده )
شبکه مستطیل شکلی از جاده، اراضی شهر را به بلوکهای همسان تقسیم کرده و این وضعیت را میتوان در هر سو ادامه داد. در وضعیت مطلوب ، نه حدود و ثغوری نیاز دارد و نه نقاط مرکزی، هر کاربری می تواند در هر نقطهای از شهر قرار بگیرد زیرا کلیه نقاط، دارای دسترسیهای برابر است، بجز کنارههای شهر ، کلیه قطعات زمین نیز همشکل میباشند.هرگونه تغییر و تحول میتواند در هر نقطه در داخل بافت موجود و یا در مناطق توسعه یافته جدید واقع شود. زمینهای استاندارد و هم شکل، استفاده از راه حل های استاندارد شده را ممکن میسازد. اراضی را می توان به سهولت تفکیک نموده و به فروش رساند. جالب توجه است که شکل شطرنجی به خاطردوهدف کاملاً متضاد مورد توجه قرار گرفته است: یکی به منظور اطمینان از کنترل مرکزی و دیگری تحقق جامعهای که افراد آن دارای حقوق فردی برابر باشند(کوین لینچ، 1384: 498). این شکل فاقد مرکزیت شهری است و از آنجایی که توسعه شهری نامحدود خواهد بود رسیدن از نقطهای به نقطه دیگر مدت زمان زیادی را میطلبد. برای کوتاه کردن این بعد مسافت معمولاً محورهای مورّب بر آن کشیده میشود که این محورها نیز تقاطعهای نامناسبی را پدید میآورند (رهنما و همکار، 1387 :24).
شکل(2-7) الگوی شهر شطرنجی مأخذ: رهنما و همکار ، 1387 :24
2-2-8- فرم شبکه محوری باروکی
ترکیب این شکل از یکسری نقاط مهم از نظر نمادی و برجسته از نظر بصری تشکیل شده که در نقاط مثلثی در سطح شهر پخش شده اند هر دو نقطه بوسیله یک محور ارتباطی به یکدیگر وصل شده است و بعنوان یک محور بصری برای مراکز شهری و همچنین بعنوان ایجاد تداوم و هماهنگی بر روی زمین و نمای ساختمانها عمل میکند. اطراف محورهای اصلی را اغلب اقشار اجتماعی بالاوفعالیتهای معتبر و متراکم اشغال میکنند به این ترتیب شبکه نامنظم مثلثی شکل با کیفیات خاص، سطح شهر را میپوشاند. در داخل شبکه میتوان ساختمانها، خیابانها و کاربریها را تا آنجا که به مرکز شهر و راههای اصلی لطمه وارد نکند، مستقیما مستقر ساخت ( کوین لینچ، 1384: 499 ).
شکل (2-8)الگوی شبکه محوری باروکی مأخذ : شیعه ، 1381 :82
2-2-9- فرم مشبک ( توری شکل )
مجتمع زیستی کم تراکمی است که راههای ارتباطی آن کاملاً عریض و بخش عمده اراضی را فضاهای باز، مزارع و یا اراضی بایر تشکیل میدهد. کاربریهای فعال شهری تنها در امتداد جاده ها و در عمق بسیار کمی مستقر میشوند و بنابراین طرح مشبک در حقیقت نظیر شبکههایی از مجتمعهای خطی و یا شبکه شطرنجی، بزرگ شده است. تراکم فعالیتها آنقدر زیاد نیست که توقف حرکت در ورودیها و در طول راههای ارتباطی مسئله مهمی را برای رفت و آمد ایجاد کند. با فدا کردن تراکم فعالیتها و طول رفت و آمدهای روزانه، آرمان های شهر خطی که همان انعطافپذیری و دسترسی مناسب میباشد با سهولت بیشتری قابل حصول خواهد بود ( کوین لینچ، 1384 : 501 ).
2-2-10- فرم متمرکز( درون گرا)
شهرهای بسته و کاملاٌ خصوصی دوران اسلامی هستند که هنوز هم در بعضی نقاط سنتی دیده میشوند. در این الگو شکل شهر و اجزای آن محصور بوده و دارای در و دروازه میباشند و راههای ارتباطی محصور و بن بستهای بسیار تنگ و باریک و سپس ورودیهای خصوصی دارند ( کوین لینچ، 1384 :504 ).