منبع مقاله درمورد موقعیت جغرافیایی، سلسله مراتب شهری

دانلود پایان نامه

61/3
87/0
آمل
199698
54144
68/3
72/0
قائم شهر
182240
50049
64/3
66/0
منبع : سالنامه آماری استان مازندران
نمودار شماره(3-1): جایگاه شهر ساری در سلسله مراتب شهری استان مازندرا ن
منبع : سالنامه آماری استان مازندران
3-2-موقعیت سیاسی ،جغرافیایی وریاضی شهر ساری
شهر ساری مرکز استان مازندران وازموقعیت سیاسی – اداری ویژهای برخوردار است. از لحاظ موقعیت جغرافیایی در طول شرقی 53 درجه و 37 دقیقه و عرض شمالی 34 درجه و 36 دقیقه واقع شده است. این شهر از شمال به دریای خزر، از شرق به شهرستان نکا، از غرب به شهرستان‌های جویبار، قائم‌شهر و از جنوب شرقی به رشته کوه‌های البرز و استان سمنان محدود گردیده است. همچنین بر سر راه ارتباطی، تجاری، گردشگری و زیارتی نواحی داخلی وجنوبی کشور باشهرهای استان های شمال شرقی (به ویژه شهر مشهد) و شمال غربی کشورقرار داردکه از طریق راهآهن سراسری و راه آسفالته با مرکز و سایر استانها ارتباط مییابد.راه آهن سراسری نیز از جنوب شهر ساری و ازمیان بافت مسکونی محله ی سروینه باغ ،مجموعه ی پادگان نظامی ، بیمارستان ارتش و راه آهن می گذرد و در فاصله 5/1 کیلومتری شرق رودخانه تجن، مسیر جاده ساری-گرگان را قطع کرده به شمال آن می رود.
3-3- وجه تسمیه شهر ساری
حدود سه هزار سال قبل ازمیلاد قومی از آریاییان به فلات ایران مهاجرت نمودندگروهی محل اقامت جدید خود را به تبری (ساآری ) یا (سا آریه ) نام نهادند. این دو نام در زبان فارسی به ترتیب سروری کردن وآسایشگاه (آسودن گاه) معنی می دهد .ساآریه از دو جزء “سا” و “آریه” ساخته شده است. جزء “سا” از مصدر سای باستانی و به معنی آسودن و جزء “آری” یا “آریه” به معنی ایرانی یا آریایی و نشانگر مفهوم استقرار و یا محل زندگی و آرامش (قوم آریایی ) خواهد بود. “ساریه” و “ساردیه”نیز در نوشته های متقدمین در ارتباط با ریشه اصلی نام شهر ساری آمده است (حجازی کناری، 146:1372).
در نقشه ی منتشر شده از روزگار هخامنشیان در تمامی کناره های جنوبی دریای مازندران تنها نام یک شهربانام زاد راکارتاوجوددارد که ازآن به عنوان مرکز ایالت یا ساتراپ هرکانا یاد شده است .مکان جغرافیائی شهر زادراکارتا دقیقاً با جایگاه کنونی شهر ساری همخوانی دارد(اسلامی، 1373: 39).
گروهی نیز معتقدند نام ساری از”سارویه” فرزند فرخان بزرگ پادشاه طبرستان گرفته شده است. وی به یکی از بزرگان دربار خود به نام “باو” فرمان دادتا شهر ساری را در محلی به نام “اوهر” (که بعدها به نارنجه کتی معروف شد) بنا کند. مکان مورد نظر به واسطه موقعیت ممتاز و نهرهای فراوان و محلات باصفای اطرافش انتخاب گردید. سارویه پس از بنا ،پایتخت طبرستان گردید (خلیلی جویباری، 19:1379).
مرحوم سیداحمد کسروی تبریزی در کتابهایی به نام شهر ودیه ها وجه تسمیه ساری یا سارویه را از وفور پرندگانی به نام ساروان نوشت بر این باور بود که ساروان به معنی جائی که سار در آنجا زیاد است .گروهی از پژوهشگران نیزمعتقدند که نام باستانی شهر ساری سیرینکس بوده است؛ آنها برای اثبات ادعای خود از سکه های بدست آمده به روزگار اشکانیان بهره می برند .و بر این باورند که جایگاه ضرب این سکه ها نیز در همین شهر بوده است (اسلامی، 1373: 40).