موقعیت استراتژیک، معماری سنتی

5-1-1-1 تاریخچه فرودگاه امام:
این فرودگاه در زمینی به وسعت ۵/۱۳ هزار هکتار در ۳۰ کیلومترى تهران احداث شده است. پیش نویس طرح جامع فرودگاه در سال 1354 تهیه و در سال1356 موافقت اصولی با آن به عمل آمد و مقدمات اجرائی آن آغاز گردید، پس از توقف چند ساله مصادف با جنگ تحمیلی، مجدداً در اسفند 1369 فعالیت در این زمینه به صورت عملی شروع شده و با تجدید نظر در طرح جامع و تصویب آن توسط وزیر راه و ترابری و رئیس سازمان هواپیمائی کشوری وقت، عملیات طراحی و اجرایی ادامه یافت. در سال 1381 فرودگاه مذکور برای تمام پروازهای بین المللی و جابجایی مسافران در سال برنامه ریزی شد.
شکل 5-1: فرودگاه امام (سایت اینترنتی فرودگاه امام خمینی[ikia.airport.ir] ، 21/2/1392،معرفی فرودگاه)
فرودگاه بین المللی امام خمینی به سرعت به یکی از مراکز مهم مبادله مسافر و کالا در منطقه خارومیانه مبدل می شود. موقعیت استراتژیک ایران به منزله نقطه تلاقی شرق دور با خاورمیانه و اروپا از یک سو و ارتباط کشورهای تازه تأسیس یافته آسیای میانه با آب های گرم خلیج فارس و کشورهای حاشیه این دریا، اقیانوس هند و شرق آفریقا موجب شده است که تقاضا برای استفاده از شاهراه هوائی کشورمان هر روز بیشتر شود و فرودگاه امام بی گمان می تواند با ترغیب شرکت های هواپیمائی جهان به استفاده از امکانات ترانزیتی و مزیت های اقتصادی این فرودگاه، به این شوق دامن بزند و آرزوی دیرین تبدیل شدن تهران به هاب اصلی شبکه های پروازی بین المللی را تحقق بخشد.
فاز اول شامل باندی با 4200 متر در 45 متر و 10.5 متر شانهای عریض است. جمعأ 12.8 کیلومتر راه تاکسی رو این باند را به قسمت ترمینالهای مسافران و بار و آشیانه های این فرودگاه وصل می کند. (سایت اینترنتی فرودگاه امام خمینی[ikia.airport.ir] ، 21/2/1392،معرفی فرودگاه)
شکل 5-2: سایت فرودگاه امام (سایت اینترنتی فرودگاه امام خمینی[ikia.airport.ir] ، 21/2/1392 ،معرفی فرودگاه)
5-1-1-2 پایانه مسافری فرودگاه(ترمینال):
از آنجا که پایانه مسافری فرودگاه مهمترین بنای فرودگاه است و به عنوان دروازه ورودی کشور، محسوب می شود و برای آنکه تمام خصوصیات یک پایانه مسافری امروزه را برای ارائه خدمات به مسافر و خطوط هوائی داشته باشد از طراح مشهور فرانسوی آقای پل اندرو، که یکی از بزرگترین طراحان فرودگاه در دنیا محسوب می شود، استفاده شده است.
شکل 5-3: پایانه مسافری فرودگاه امام (سایت اینترنتی فرودگاه امام خمینی[ikia.airport.ir] ، 21/2/1392،معرفی فرودگاه)
مربع از ویژگی های مهم این بنا خطی بودن پایانه، مجزا بودن مسافران ورودی و خروجی، شفاف بودن فضاهای مختلف، هماهنگی سقف ( قوسی بودن آن) با طبیعت اطراف فرودگاه و ساده و روان بودن حرکت مسافرین است. پایانه مسافری با زیر بنای 78357 متر مربع از دو بخش سمت هوا و سمت زمین تشکیل شده است که سمت زمین یا مرکز پایانه مسافری دارای بنای عظیم 4 طبقه با سقف کمانی سبک برای تمامی فعالیتهای مسافران ورودی و خروجی و همراهان آنها با نمای شیشه ای است و سمت هوا دارای بنای کشیده و ظریف برای کلیه مسافران ورودی و خروجی با سقف ساده و مسطح با هفت دروازه ورودی و خروجی (14 پل اتصال به هواپیما) پیش بینی شده و با دو نوار فضای سبز در حد فاصل دو بخش سمت هوا و سمت زمین و دالان سرپوشیده بین دو بخش که فضای پایانه راتعدیل و محیط خشک بیابانی را تلطیف می کند . دسترسی سواره به پایانه مسافری از ضلع جنوبی با مجزا نمودن مسافران ورودی و خروجی دارای یک مسیر ولی در دو طبقه است. جاده طبقه فوقانی برای دسترسی مسافران ورودی و دسترسی آنها به وسیله نقلیه شهری در نظر گرفته شده است. 
ظرفیت پذیرش پایانه مسافری 5/4 میلیون نفر مسافر بین المللی در سال است که امکان پذیرش تا پنج میلیون نفر مسافر را با امکانات رفاهی و خدماتی در سطح بین المللی دارد.
پایانه مسافری فرودگاه بین المللی امام خمینی (ره) به گونه ای طراحی شده که آخرین دستاوردهای فنی، صنعتی و معماری در مقیاس جهانی در آن به کار گرفته شده است. طراحی پایانه مسافری فرودگاه بین المللی امام خمینی توسط یکی از بزرگترین طراحان فرودگاهی دردنیا یعنی آقای پل اندرو طراح مشهور فرانسوی صورت پذیرفته و الهام گرفته از بنای مشهور چهلستون اصفهان و مطابق با آخرین استانداردهای بین المللی در زمینه طراحی فرودگاهی می باشد. تفکیک مسافرین ورودی و خروجی و استفاده از نماهای مختلف و زیبا همچون نمای شیشه ای و شفاف درسمت محوطه پرواز از جمله عناصری هستند که برای آسودگی خاطر مسافرین و راحتی آنان در نظر گرفته شده است.
شکل 5-4: نمای داخلی پایانه مسافری فرودگاه امام (سایت اینترنتی فرودگاه امام خمینی[ikia.airport.ir] ، 21/2/1392،معرفی فرودگاه)
سقف کاذب پایانه از جنس پانچ متال فورال است و لایه بیرونی سقف،‌ ورق آلومینیوم می باشد. انتخاب رنگ آبی برای سقف کاذب در کنار نمای شیشه ای پایانه نوعی احساس آرامش در مسافر ایجاد می نماید؛ ضمن آنکه ستون های داخل پایانه به گونه ای طراحی گردیده که با استفاده از 8 پرژکتور تعبیه شده در اطراف هر ستون (4 پرژکتور به سمت پایین و 4 پرژکتور به سمت سقف آبی رنگ) نورافشانی نماید و در نتیجه تابش این نورها روی سقف، هنگام شب یک آسمان پر ستاره را تداعی می نماید و به زیبایی پایانه بیش از پیش می افزاید.
سمت دیگر پایانه مسافری سمت هوا است که دارای بنای کشیده و ظریف برای کلیه مسافران ورودی و خروجی با سقفی ساده ومسطح با هفت دروازه ورودی و خروجی 14 پل اتصال به هواپیما پیش بینی گردیده است. دو نوار فضای سبز در حد فاصل دو بخش سمت هوا و سمت زمینی نیز به چشم می خورد.
نمای داخلی پایانه با الهام از معماری سنتی وبخشی از عمارت چهل ستون طراحی شده است. ازدیگر ویژگیهای این پایانه دسترسی سریع و آسان به پارکینگ برای مسافرین ورودی و خروجی است؛ به طوری که مسافرین با ورود به پارکینگ خود را از طریق آسانسور و پله به داخل پایانه می رسانند. (سایت اینترنتی فرودگاه امام خمینی[ikia.airport.ir] ، 21/2/1392،معرفی فرودگاه)
شکل 5-5: نمای داخلی پایانه مسافری فرودگاه امام (سایت اینترنتی فرودگاه امام خمینی[ikia.airport.ir] ، 21/2/1392،معرفی فرودگاه)
جاده مسافران ورودی و مستقبلین آنان در تراز 0.00(همکف) و جاده مسافران خروجی و مشایعین آنان در تراز 8.00+ با استفاده از پل هوایی در مجاورت ساختمان اصلی می باشد. فضاهای مهم پایانه مسافری به شرح زیر می باشد:
5-1-1-2-1 تراز 8.00+ مسافرین خروجی (طبقه دوم):
مسیر ورودی ها و محل کنترل امنیت و سالن عمومی خروجی و اطلاعات پرواز
سالن کنترل گمرک خروجی و ادارات مربوط
سالن پذیرش بار ومسافر و دفاتر شرکتهای خطوط هوائی
سالن کنترل گذرنامه خروجی، دفاتر گذرنامه و سپاه

                                                    .