مکانیزم های حاکمیت شرکتی، سازوکارهای حاکمیت شرکتی

دانلود پایان نامه

شهریاری (1386)، در تحقیقی نقش حاکمیت شرکتی در عملکرد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران را مورد بررسی قرار داده است. هدف این تحقیق بررسی رابطه بین ابعاد حاکمیت شرکتی شامل ترکیب هیئت‌مدیره، ساختار مالکیت و افشای اطلاعات با عملکرد شرکت‌ها در بین 77 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی سه‌ساله 82 تا 84 بود. عملکرد شرکت بر مبنای رشد سود عملیاتی، رشد سود خالص، بازده داراییها و بازده حقوق صاحبان سهام محاسبه شد. یافتههای این تحقیق نشان داد که بین ترکیب هیئت‌مدیره و ساختار مالکیت با عملکرد رابطه معناداری وجود نداشته در حالیکه بین شفافیت اطلاعات و عملکرد شرکت رابطه معناداری وجود دارد.
قنبری (1386)، تأثیر مکانیزمهای حاکمیت شرکتی بر عملکرد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران را مورد بررسی قرار داد. نتایج تحقیق به شرح زیر میباشد:
نسبت حضور اعضای غیرموظف در ترکیب هیئت‌مدیره بر عملکرد تأثیری ندارد.
وجود حسابرس داخلی رابطهای مستقیم و مثبت با عملکرد دارد.
سرمایهگذار نهادی با عملکرد رابطه مستقیم و مثبت دارد
شفافیت اطلاعاتی رابطهای با عملکرد ندارد.
فعلی (1387)، رابطه بین حاکمیت شرکتی و ارزش شرکت را مورد بررسی قرار داد. بدین منظور اطلاعات 4 ساله 97 شرکت را مورد بررسی قرار داد. وی جهت سنجش حاکمیت شرکتی از درصد مالکیت سهامداران نهادی و مدیران غیرموظف استفاده نمود. نتایج پژوهش حاکی از این بود که رابطه معناداری بین درصد مالکیت سهامداران نهادی و ارزش شرکت (Q توبین) وجود دارد. هم‌چنین وجود رابطه معنادار بین مدیران غیرموظف و ارزش شرکت تأیید شد.
حساس یگانه و همکاران (1387)، در تحقیق خود رابطه بین حاکمیت شرکتی و عملکرد شرکت‌ها را مورد بررسی قرار داد. هدف این تحقیق رتبهبندی شرکت‌ها از نظر حاکمیت شرکتی و بررسی اثر آن بر عملکرد شرکت میباشد. در این تحقیق رتبه شرکت‌های عضو نمونه با استفاده از پرسشنامهای جامع اندازهگیری شد که حاوی 25 معیار از معیارهای حاکمیت شرکتی بود. بدین منظور اطلاعات 1 ساله 90 شرکت موردبررسی قرار گرفت. نتایج تحقیق حاکی از آن بود که هیچ‌گونه ارتباط معناداری بین کیفیت حاکمیت شرکتی و عملکرد شرکت وجود ندارد.
مشایخی و همکاران (۱۳۸۷)، در پژوهش خود به بررسی اثر برخی جنبه‌های راهبری شرکتی بر عملکرد واحدهای تجاری فعال در اقتصادهای نوظهور همچون ایران پرداختند، یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که با افزایش حضور مدیران غیرموظف در هیئت‌مدیره، عملکرد واحد تجاری بهبودیافته است. بررسی انجام شده نشان می‌دهد که رابطه معنی‌دار و مشخصی بین تفکیک حضور سرمایه‌گذاران نهادی در هیئت‌مدیره و سطح عملکرد واحد تجاری وجود ندارد. علاوه بر این، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حضور سرمایه‌گذاران نهادی در هیئت‌مدیره نتوانسته است باعث بهبود عملکرد واحد تجاری گردد.
حساس یگانه و همکاران (۱۳۸7)، به رتبه‌بندی شرکت‌ها از نظر حاکمیت شرکتی و بررسی اثر آن بر عملکرد شرکت‌ها پرداختند. در این پژوهش رتبه شرکت‌های عضو نمونه با استفاده از پرسشنامه‌ای جامع حاوی ۲۵ معیار از معیارهای حاکمیت شرکتی، اندازه‌گیری شده است. این معیارها برگرفته از مفاد آیین‌نامه نظام راهبری شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران و در سه‌طبقه شفافیت اطلاعاتی، ساختار هیئت‌مدیره و ساختار مالکیت است. بدین منظور اطلاعات یک‌ساله ۹۰ شرکت مورد بررسی قرار گرفت و با استفاده از روش رگرسیون، فرضیه‌های پژوهش آزمون شد. نتایج پژوهش حاکی است که هیچ‌گونه رابطه معناداری بین کیفیت حاکمیت شرکتی و عملکرد شرکت وجود ندارد.
نوروش و همکاران (1388)، رابطه بین سازوکارهای نظام راهبری شرکت و هزینههای نمایندگی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران را مورد بررسی قرار دادند. در این تحقیق هزینههای نمایندگی تابعی از تعامل بین فرصتهای رشد شرکت و جریانهای نقدی آزاد تعریف شده و از شاخص Q توبین به عنوان معیاری برای اندازهگیری فرصتهای رشد استفاده شده است. از بین سازوکارهای حاکمیت شرکتی، مالکیت سرمایهگذاران نهادی و درصد غیرموظف هیئت‌مدیره به عنوان متغیرهای مستقل بررسی‌شده است. یافتههای تحقیق حاکی از وجود رابطه منفی و معنادار بین درصد اعضای غیرموظف هیئت‌مدیره و همچنین درصد مالکیت سرمایهگذاران نهادی با هزینههای نمایندگی میباشد.
احمدپور و دیگران (1388)، تأثیر مدیران غیر موظف و سرمایه‌گذاران نهادی به عنوان ابزارهای نظارتی حاکمیت شرکتی بر مدیریت سود را بررسی کردند. آن‌ها به دنبال این بودند که آیا این ابزارها می‌تواند رفتار فرصت‌طلبانه مدیریت سود را محدود نماید یا خیر؟ نتایج بررسی آن‌ها نشان داد، وقتی انگیزه برای دست‌کاری سود بالاست مدیران غیر موظف و سرمایه‌گذاران نهادی عمده، نقش ضعیفی در کاهش ناهنجاری اقلام تعهدی غیرعادی دارند.
ثقفی و بولو (1388)، به بررسی هزینه حقوق صاحبان سهام و ویژگی‌های سود پرداختند. این مقاله به بررسی رابطه هزینه حقوق صاحبان سهام با چهار ویژگی سود مبتنی بر دادههای حسابداری شامل کیفیت اقلام تعهدی، پایداری، قابلیت پیش‌بینی و هموار بودن در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بین سال‌های 1379 تا پایان 1384 می‌پردازد. نتایج به دست آمده از آزمون رابطه هزینه حقوق صاحبان سهام و ویژگی‎های سود (به صورت جداگانه)، بیانگر آن است که تنها ویژگی پایداری سود دارای رابطه منفی با هزینه حقوق صاحبان سهام می‌باشد. همچنین، بررسی ضریب تعیین تعدیل‌شده تفاضلی در اثر افزودن این متغیرها به مدل پایه، حاکی از آن است که ویژگی پایداری سود در بین ویژگی‌های سود بیشترین تأثیر را بر هزینه حقوق صاحبان سهام دارد. نتایج به دست آمده از آزمون رابطه هزینه حقوق صاحبان سهام و ویژگی‎های سود (به صورت توأم) نیز حاکی از آن است هزینه حقوق سهام با ویژگی‎های پایداری و هموار بودن سود رابطه معنی‎دار دارد و با دو ویژگی دیگر سود فاقد رابطه معنی‎دار است.
فهیمی (1389)، به بررسی تأثیر مکانیزم های نظام راهبری شرکتی بر هزینه سرمایه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته است. نمونه تحقیق مشتمل بر 77 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق تهران و با استفاده از داده‌های سال 1386-1382(قلمرو زمانی 5 ساله) مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است و نتایج حاصل از این تجزیه‌وتحلیل حاکی از این است که: 1- بین نسبت حضور اعضای غیرموظف هیئت‌مدیره و هزینه سرمایه ارتباط معنادار و منفی وجود دارد. 2- بین وجود حسابرس داخلی و هزینه سرمایه رابطه معناداری وجود ندارد. 3- شفافیت اطلاعاتی رابطه معنادار و منفی با هزینه سرمایه دارد. 4- درصد مالکیت سرمایه‌گذاران نهادی با هزینه سرمایه رابطه معنادار و منفی دارد. 5- نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد نسبت حضور اعضای غیرموظف، شفافیت اطلاعات و درصد مالکیت سرمایه‌گذاران نهادی 30 درصد از تغییرات هزینه سرمایه را پیش‌بینی می‌کنند.
طالب بیدختی و ایرانی (1389)، به بررسی رابطه میان مدیریت جریان‌های نقدی و هزینه‌های بدهی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. در این تحقیق، از جریان نقدی غیرمنتظره، به عنوان متغیر مستقل و از متغیرهای نرخ رشد فروش، درصد مالکیت دولت، اهرم مالی و اندازه شرکت، به عنوان متغیرهای کنترلی استفاده شده است تا بتوان رابطه آن‌ها را با هزینه‌های بدهی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی یک دوره زمانی نه‌ساله از سال 1378 تا 1386، مورد مطالعه قرار داد. نتایج به دست آمده، بیانگر آن است که متغیرهای اهرم مالی، اندازه شرکت و جریان‌های نقدی غیرمنتظره با هزینه‌های بدهی، دارای رابطه معناداری می‌باشند و متغیرهای رشد فروش و درصد مالکیت دولت، نیز هیچ‌گونه رابطه معناداری با هزینه‌های بدهی ندارند. در این تحقیق، جریان‌های نقدی غیرمنتظره به عنوان شاخص مدیریت جریان‌های نقدی است که با هزینه‌های بدهی شرکت رابطه مستقیم دارد.
احمدپور و همکاران (1389)، به بررسی تأثیر حاکمیت شرکتی و کیفیت حسابرسی بر هزینه تأمین مالی از طریق بدهی (استقراض) پرداخته است. یافته‌های تجربی با استفاده از اطلاعات 119 شرکت از شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بین سال‌های 1382 تا 1387 و تحلیل رگرسیونی ‌داده‌های‌ ترکیبی ‌با استفاده‌ از نرم‌افزار 3Eviews‌،‌ نشان‌ می‌دهد که ‌وجود سهامداران نهادی عمده در ترکیب سهامداران و نظارت کارای آن‌ها تأثیر کاهشی معنی‌دار بر هزینه بدهی شرکت‌های عضو نمونه دارد در حالیکه کیفیت حسابرسی این‌گونه تأثیر را ندارد.
رحمانی و فلاح نژاد (1389)، به بررسی تأثیر کیفیت اقلام تعهدی بر هزینه سرمایه سهام عادی پرداختند. بررسی رابطه کیفیت اقلام تعهدی و اجزای ذاتی و اختیاری آن با هزینه سرمایه سهام عادی، با استفاده از اطلاعات 107 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1379 تا 1387 گویای وجود رابطه معنادار بین کیفیت اقلام تعهدی و هزینه سرمایه سهام عادی است. بین جزء غیر اختیاری اقلام تعهدی با هزینه سرمایه سهام عادی، نسبت به جز اختیاری آن رابطه قوی‌تری وجود دارد.
ثریایی و همکاران (1390)، در مقاله خود به ارزیابی رابطه بین حاکمیت شرکتی و سرمایه فکری پرداختند. نتایج آن‌ها نشان می‌دهد که در حال حاضر اجزا حاکمیت شرکتی تأثیر بسزایی بر سرمایه فکری در شرکت‌های داروسازی ندارد. همچنین از بین متغیرهای حاکمیت شرکتی فقط متغیر تعداد اعضای هیئت‌مدیره رابطه منفی با سرمایه فکری شرکت‌ها دارد و بقیه متغیرها تأثیری بر سرمایه فکری شرکت‌ها ندارند.
دهداری (1390)، به بررسی تحلیلی رابطه بین سازوکارهای حاکمیت شرکتی، هزینه سرمایه و ریسک سیستماتیک شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته است. نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل فرضیه‌های پژوهش نشان می‌دهد که تمامی فرضیه‌های پژوهش رد شده است؛ بنابراین، براساس نتایج آماری، بین سازوکارهای حاکمیت شرکتی و هزینه سرمایه شرکت‌ها رابطه معناداری وجود ندارد. افزون بر این، یافته‌های پژوهش بیانگر نبود رابطه معنادار بین سازوکارهای حاکمیت شرکتی و ریسک سیستماتیک شرکت‌هاست و همچنین، رابطه معناداری بین هزینه سرمایه و ریسک سیستماتیک شرکت‌ها وجود ندارد.
حاجی‌ها و اخلاقی (1390)، به بررسی ابزارهای نظارتی راهبردی شرکتی و هزینه سرمایه شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر درصد سهامداران نهادی و درصد اعضای غیرموظف هیئت‌مدیره به عنوان ابزارهای نظارتی راهبری شرکتی بر هزینه سرمایه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی سال‌های 1381-1388 است. یافته‌های پژوهش حاکی از این است که در سطح کل جامعه نمونه بین درصد سهامداران نهادی و درصد اعضای غیر موظف هیئت‌مدیره با هزینه سرمایه رابطه منفی وجود دارد. همچنین آزمون فرضیه‌های تحقیق در بین صنایع مختلف به نتایجی متنوع منتهی گردید. این نتایج بیانگر اهمیت کیفیت ابزارهای نظارتی راهبری شرکتی در کاهش هزینه سرمایه شرکت است.
رضایی و دوستی (1390)، به بررسی تأثیر نسبت‌های سه‌گانه نظام حاکمیت شرکتی بر هزینه سهام عادی با روش GLS پرداختند. در این پژوهش تأثیر متغیرهای نظام حاکمیت شرکتی شامل تعهدی غیرعادی، نسبت مدیران غیر موظف و نسبت مالکیت سرمایه‌گذاران نهادی بر هزینه سهام عادی بررسی‌شده است. برای این پژوهش 65 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی 1389-1387 و از طریق داده‌های تابلویی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد از بین متغیرهای نظام حاکمیت شرکتی، متغیر اقلام تعهدی غیرعادی و نسبت مدیران غیر موظف ارتباط معناداری با هزینه سهام عادی دارند.
ستایش و همکاران (1390)، بررسی تأثیر کیفیت افشا بر نقد شوندگی سهام و هزینه سرمایه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. یافته‌های بررسی 105 شرکت در دوره زمانی 1383 الی 1387 بیانگر آن است که بین اندازه شرکت و نقد شوندگی جاری و آتی آن رابطه مثبت و معناداری وجود دارد، اما رابطه معناداری بین کیفیت افشا و نقد شوندگی جاری و آتی شرکت وجود ندارد. افزون بر این، رابطه منفی و معناداری بین کیفیت افشا و هزینه سرمایه سهام عادی جاری و آتی شرکت وجود دارد. با این وصف، شواهدی دال بر وجود رابطه معنادار بین اندازه شرکت و هزینه سرمایه سهام عادی جاری و آتی آن مشاهده نشد.
کیال (1391)، به بررسی رابطه بین کیفیت سود و هزینه سرمایه با استفاده از مدل فاما و فرنچ پرداخته است. جامعه آماری تحقیق شامل شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های ‎1383 تا ‎1388 است. به منظور انجام این پژوهش تعداد‎96 شرکت از شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار که واجد شرایط بودند انتخاب و با استفاده از تحلیل رگرسیون چند متغیره در سطوح معناداری %‎5 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. این پژوهش نشان داد که بین معیار اول و دوم کیفیت سود که از مدل تعدیل‌شده جونز استفاده شده است (در محاسبه معیار اول از بخش غیر اختیاری اقلام تعهدی و در معیار دوم بخش غیر اختیاری جاری اقلام تعهدی استفاده شده) و هزینه سرمایه رابطه معناداری وجود دارد؛ و بین معیار سوم و چهارم کیفیت سود که از مدل دچو و دیچو (‎2002) استفاده شده است (در محاسبه معیار سوم از جزء باقی‌مانده مدل و در معیار چهارم از انحراف معیار جزء باقی‌مانده مدل استفاده شده) و هزینه سرمایه رابطه معناداری وجود ندارد.
رودپشتی و همکاران (1391)، به بررسی ارائه الگوی سنجش تأثیر مکانیزم های حاکمیت شرکتی بر مدیریت سود در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1387-1383 به تعداد 196 شرکت با استفاده از روش داده‌های ترکیبی پرداختند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که بین تمرکز مالکیت و نسبت اعضای غیر موظف هیئت‌مدیره با مدیریت سود رابطه منفی معنی‌داری و بین سهامداران نهادی و مدیریت سود رابطه مثبت معنی‌داری وجود دارد اما بین تصدی دو پست مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره با مدیریت سود رابطه معنی‌داری وجود ندارد؛ و بین متغیرهای کنترلی) اندازه شرکت و اهرم مالی)و مدیریت سود نیز رابطه مثبت معنی‌داری وجود دارد.