این دو کاربری در شهر سمیرم مساحتی حدود ۵۶۱۸ متر مربع (۵/۰ هکتار)را در برگرفته است. در مورد این کاربری، استاندارد ۱/۰ مترمربع نسبت به جمعیت شهری (حدود ۲۰۰۰۰ نفر) پیشنهاد می شود (شیعه، ۱۷۸:۱۳۸۷). با توجه به سرانه بالا، سرانه این کاربری در شهر سمیرم ۲/۰ متر مربع می باشد که میزان بیشتری را نشان می دهد.
۴-۳-۳ معیار دسترسی
از آنجا که شبکه معابر شهر اسکلت اصلی شهر را تشکیل می دهد، به طراحی شبکه ها اهمیت بسار ویژه داده شده و با استفاده از توان و تجربه کارشناس ترافیک مشاور نسبت به طراحی شبکه معابر اصلی و فرعی شهر اقدام گردیده است. این شبکه از نظام سلسله مراتبی برخوردار بوده و وظیفه و نقش هر گذر در سیستم ترافیکی شهر در آینده تعریف و مشخص شده است. استخوان‌بندی شهر سمیرم را دو محور شمالی – جنوبی و شرقی – غربی تشکیل می دهد که این دو محور با استفاده از گذرهای موجود شهر، ساماندهی گردیده و عمدتاً نقش محورهای خدماتی شهر را ایفا می نمایند. در محل تلاقی این دو محور در مرکز شهر، مرکز خدماتی بزرگ شهر شکل گرفته است (طرح جامع، ۱۳۷۹: ۵۶).
در طرح جامع یک خیابان شریانی درجه یک با معرفی رینگ جنوبی در حد فاصل خیابان های قدس ( جاده حنا) و خیابان کرمانی ( جاده ونک) بوجود آمد تا سفرهای تولید شده در دهستان های جنوبی را از شرق به غرب و بالعکس و همچنین به داخل و خارج از شهر سمیرم هدایت نماید. این خیابان که عرض ۳۶ متر دارد تنها خیابان شریانی درجه یک شهر سمیرم می باشد.
همانطور که در نقشه شماره ۴-۳ می بینید خیابان های شریانی درجه دو از میان خیابان های موجود شهر مشخص است، این خیابان ها جهت تقبل وطیفه برای پذیرش سفرهای ایجاد شده در سطح شهر و توزیع آنها به جمع وپخش کننده های موجود به مقداری تعریض نیاز داشت که در طرح شبکه معابر این تعریض ها به صورت تدریجی پیشنهاد شده است (طرح جامع، ۱۳۷۹: ۶۷).
خیابان های محلی نیز در نقشه زیر نشان داده شده است.
نقشه۴-۳ طبقه بندی خیابان ها در شهر سمیرم
مأخذ: نگارنده
۴-۳-۴ تراکم جمعیت
در سطح شهر سمیرم غالب واحدهای مسکونی یک طبقه و یا بیشتر می باشد. تغییر در تراکم ساختمانی بیشتر منبعث از مساحت پلاک ها می باشد که در منطقه دامنه کوهستانی یعنی محله قلعه و محلات مجاور آن پلاک ها کوچک و برعکس در بخش های شیب شرق و غرب پلاک ها با مساحت بیشتر قرار دارند.
واحد مسکونی آپارتمانی به جز در طرح آماده سازی آن‌هم در سطح بسیار محدود که تاکنون نیز ساخته نشده است وجود ندارد.
نقشه ۴-۴ طبقه بندی انواع تراکم ها در شهر سمیرم
مأخذ: نگارنده
۴-۳-۵ مساحت کاربری
مساحت کاربری یکی دیگر از معیار‌های مورد بررسی در این پژوهش می باشد، که میزان آن حداقل ۲۰۰۰ متر مربع (روابط عمومی سازمان پیشگیری و مدیریت بحران، ۱۳۸۵) در نظر گرفته شده است، یعنی زمین های بایر یا غیر قابل استفاده ای که حداقل ۲۰۰۰ متر مساحت داشته باشند.
۴-۳-۶ گسل
شهرستان سمیرم در زون فعال زاگرس بلند قرار دارد. این قسمت به تبعیت از روند حرکت صفحه عربستان، دارای امتداد شمال غربی – جنوب شرقی بوده و محور اصلی ارتفاعات نیز در همین امتداد می‌باشد. روند عمومی شکستگی‌ها و گسل‌ها نیز دارای امتداد شمال غرب – جنوب شرق می‌باشد . بعضی از گسل‌ها به دلیل جهت حرکت گسل‌های اصلی که دارای جهت حرکت مخالف داشته‌اند، تحت تاًثیر آنها روند شرقی – غربی پیدا کرده‌اند . سیستم گسل‌های محدوده به دلیل حرکات صفحه‌های عربی و ایران به صورت حرکات موازی، بوده و گسل‌های اصلی عمدتاً رورانده هستند (طرح جامع شهر کمه، ۱۳۸۶: ۹).
گسل اصلی جوان زاگرس با راستای شمال غربی ـ جنوب شرقی از شهرستان سمیرم می‌گذرد. این گسل دارای سازوکار راستا‌لغز و راست گرد با شیب زیاد به سمت جنوب غربی است. عملکرد شیب لغز این گسل در ناحیه، در بعضی نقاط به صورت عادی می‌باشد. این گسل در محدوده ناحیه به خصوص اطراف شهر سمیرم به نام گسل سمیرم خوانده می‌شود که موجب پایین افتادگی دشت سمیرم گردیده‌است. دارای توان لرزه زایی بالایی بوده و مداوم در حال لرزش است. لرزش این گسل در زمستان سال ۱۳۷۱ در غرب وردشت موجب گردید که خسارت‌های فراوانی به روستاهای این محدوده وارد شود.
آمار نشان می‌دهد که اکثر زمین لرزه‌های ثبت شده، از نوع زلزله‌های متوسط می‌باشند. شدت این زلزله‌ها بیشتر از ۳٫۵ بوده ولی تعداد ارقام زیر ۵ ریشتر بسیار اندک می‌باشد، احتمالاً به دلیل بعد مسافت تعداد زلزله‌های بین ۵ تا ۵ ریشتر، بیشترین داده‌ها را به خود اختصاص داده‌است. در شعاع ۵۰ کیلومتر به مرکزیت سمیرم کل زلزله‌های ثبت شده از سال ۱۹۷۳ تاکنون ۵۱ مورد بوده که تعداد زلزله‌های ۳ تا ۵ ریشتر پنج مورد ، ۵ تا ۵ ریشتر سی و دو مورد و بالاتر از ۵ ریشتر چهار مورد ثبت گردیده‌است. با افزایش شعاع وقوع زلزله به یک صد کیلومتر برای اینکه تمام ناحیه را تحت پوشش دهد، تعداد زلزله‌های ثبت شده به ۲۲۳ مورد افزایش پیدا کرده‌است اگر به آمار توجه شود. اکثر قریب به اتفاق زلزله ها در زیر عرض ۳۱ درجه و۳۰ دقیقه وقوع پیدا کرده‌است و بیانگر این واقعیت است که که این محدوده بسیار پر فعال می‌باشد. ولی بدین معنا نیست که در بالای عرض ذکر شده خطری وجود ندارد، بلکه بر عکس باید از وقوع زلزله‌های شدید در محدوده نیمه شمالی بسیار نگران بود و راهکارهای مقابله با آن و پیش‌بینی‌های لازم برای کاهش هرچه بیشتر خسارت احتمالی ناشی از وقوع آن را بایستی تدوین گردد (طرح جامع شهر
کمه، ۱۳۸۶: ۱۱-۱۰).
همانگونه که در نقشه ۳-۲ مشاهده می کنید این گسل با امتداد شمال غربی – جنوب شرقی از شهر سمیرم می گذرد و قسمتهایی از شهر که تقریبا دارای تراکم جمعیتی بالایی است را تحت پوشش خود در آورده است، لذا توجه به آن و برنامه ریزی صحیح و مدیریت قوی برای آن لازم وضروری است.
۴-۴ معرفی سایر پایگاه‌های پشتیبانی مدیریت بحران
۴-۴-۱ هلال احمر
براساس مطالعات انجام شده توسط مرکز مطالعات شهرداری و آژانس بین المللی ژاپن، تدابیر و اقداماتی را جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران آغاز نموده است که از جمله این اقدامات ارائه برنامه آمادگی مقابله با حوادث و سوانح جهت انجام عملیات اضطراری امداد و نجات بعد از وقوع حادثه است. برنامه آمادگی مقابله با حوادث در چند بخش آماده و طراحی گردیده است که یکی از زیرمجموعه های این برنامه آمادگی فیزیکی از نقطه نظر تأمین مکان امداد و نجات و تجهیزات و امکانات و نیروی انسانی آموزش دیده در زمان بحران می‌باشد. در زمان بحران و وقوع سانحه یا حوادثی چون زلزله اولین حرکت امدادی در زمان حادثه توسط نزدیکترین مرکز امدادی صورت خواهد پذیرفت، لذا احتیاج به ساخت و تجهیز مراکزی در درون شهر داریم که هریک از این پایگاهها باید بر اساس نظام دسترسی درون شهری و نظام تقسیمات کالبدی شهر مکان یابی گردند.
با توجه به محدودیت خدمات این مراکز درون شهری احتیاج به مراکزی است که به عنوان اولین مرکز پشتیبانی و امدادی به این مراکز احداث گردند، البته این مراکز بر اساس نظام دسترسی در استان و شهرستان و دسترسی های درجه یک درون شهر و … مکان یابی گردیده اند که با توجه به شعاع خدمات هریک از این پایگاههای برون شهری چند پایگاه درون شهری را نیز پشتیبانی خواهند کرد، در ضمن این مراکز رابطی بین خدمات امدادی و پشتیبانی در کل کشور و پایگاه درون شهری نیز می باشند که توسط مرکز مدیریت عملیات امداد و نجات سریع شهرستان اداره خواهد گردید.
مهم است که مرکز عملیات امداد و نجات بتواند بلافاصله فعال شود و کادر پرسنلی آن به سرعت مطلع و بسیج شوند، در این صورت حضور درصدی از پرسنل بصورت آماده در مرکز ضروری است(کشیک).
ساختمان و تاسیسات مرکز عملیات امداد ونجات باید مقاوم و حتی المقدور درنقطه کم خطر از نظر وقوع سوانح قرار داشته باشد.
محل استقرار مرکز عملیات امداد و نجات می بایست به سهولت قابل دسترسی و به نحوی برای عموم قابل شناسایی باشد.
پیش بینی محل دیگر به عنوان جایگزین برای مرکز عملیات امداد و نجات جهت استفاده در صورت لزوم ضروری است.
مرکز عملیات امداد و نجات در فواصل زمانی معین و به‌منظور اطمینان از آمادگی آن و قابلیت ارائه خدمات لازم می بایست مورد بررسی و بازبینی قرار گیرد.
لازم به ذکر است محل استقرار روزانه پست های سیار در مجاورت نزدیکترین پایگاه و یا پست پلیس راه و یا نیروی انتظامی محدوده عملیاتی بوده و محل استراحت شبانه آن در نزدیکترین شعبه و یا پایگاه جمعیت هلال احمر محدوده عملیاتی می باشد که در آغاز طرح های مذکور بایستی از سوی رئیس شعبه و معاون امداد و نجات استان اطلاع رسانی لازم در خصوص موارد مذکور به سازمانهای همکار صورت پذیرد (مطالعات اولیه (فاز صفر) پایگاه امداد و نجات جاده ای شهرستان اردستان،۱۳۹۰: ۱۶-۱۵).
با توجه به نقشه ۴-۲ در شهر سمیرم سازمان هلال احمر فقط در یک مکان وجود دارد که این کاربری مساحتی حدود ۵۹۷۰ متر مربع را به خود اختصاص داده است. سرانه این کاربری ۱/۴متر مربع می باشد. این کاربری در خیابان مولوی واقع شده است.
۴-۴-۲ داروخانه ها
داروخانه ها از جمله مراکز مهم خدماتی در شهر هستند که دسترسی سریع، به موقع و با صرف هزینه کمتر به آن‌ها در نیل به اهداف توسعه یعنی عدالت اجتماعی و توسعه عادلانه حائز اهمیت زیادی می باشد. داروخانه ها در مواقع بحرانی جزء پایگاه های امداد و نجات محسوب می شوند و مکان یابی صحیح و استاندارد آن از مباحث مهم مدیریت بحران است.
ضوابط و معیار‌های مکان یابی داروخانه به شرح ذیل است:
به شرط وجود یک مطب فعال پزشکی تا سقف ۳۰۰۰۰ نفر جمعیت به ازای هر ۸۰۰۰ نفر یک باب داروخانه و از ۳۰۰۰۰ نفر جمعیت به بالا به ازای هر ۷۰۰۰ نفر از جمعیت کل شهر یا روستا، اجازه تأسیس یک باب داروخانه روزانه داده می شود. به ازای هر ۶۵۰۰۰ نفر جمعیت، یک باب داروخانه شبانه روزی مورد نیاز می باشد. با توجه به ضوابط موجود، ساختمان پزشکانی که بالاتر از ۱۰ مطب داشته باشند، می توان به آن‌ها مجوز احداث داروخانه صادر کرد. هر بیمارستان نیز به طور مستقل می تواند یک داروخانه داشته باشد. حداقل فاصله بین داروخانه ها نسبت به هم ۱۰۰۰ متر تعینن شده است (محمدی و الماس پور، ۱۳۸۱: ۵۲).
با توجه به نقشه ۴-۲ در شهر سمیرم ۶ داروخانه وجو دارد. با توجه به استاندارهایی که در بالا ذکر کردیم، و همچنین جمعیت شهر سمیرم که در آخرین سرشماری ۲۴۵۰۰ نفر برآورد شده است، داروخانه ها از لحاظ تعداد به اندازه می باشند. از لحاظ موقعیت قرار گیری و شعاع دسترسی نیز به گونه ای مکان یابی شده اند که تقریباً اکثر مردم به آنها دسترسی دارند.
۴-۴-۳ مرکز پلیس
مرکز و جایگاه پلیس نیز یکی دیگر از پایگاه های پشتیبانی مدیریت بحران لحاظ شده است. در مورد مکان یابی و مکان دقیق استقرار جایگاه پلیس و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران اطلاعات و ضوابط دقیقی وجود ندارد زیرا از لحاظ امنیتی و حفاظت اطلاعات ضوابط و معیار دقیقی بخصوص از لحاظ کمی برای استقرار نیروهای پلیس در دسترس نیست. اما باتوجه به
تحقیقات انجام شده می توان موارد زیر را برای مکان استقرار پلیس در نظر گرفت:

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.