پایان نامه ارشد درباره حمایت از زنان بزه دیده، حمایت از بزه دیده

کلانتری بانوان در سال 1985 اختیار تحقیق و مبارزه با جرم علیه زنان را از طرق زیر به دست آورد:
مراقبت از بزه دیدگان، اخذ شکایات رسمی و تهیه گزارش‌های دقیق تحقیقات پلیس و تلاش برای ممانعت از خشونت مردان علیه زنان؛
ارائه خدمات حمایت اجتماعی – روان شناختی به زنان بزه دیده و معرفی آنها به پناهگاه‌های اضطراری در صورت لزوم و در کنار آن سامان دهی دوره‌هایی برای مردان بزهکار جهت ارتقای دانش آنها در مورد حقوق و امنیت زنان.
از آنجا که ماهیت پنهان جرایم علیه زنان، مشاهده تغییرات ناشی از تأسیس کلانتری‌های بانوان را دشوار می سازد، با این حال گزارش شده است که در دو سال نخست تأسیس کلانتری بانوان در سائوپائولو، تهدید علیه زنان 63 درصد و تجاوز جنسی اعلام شده 37 درصد کاهش یافته است.
امروزه مراکز پلیس زنان در آمریکای لاتین و برخی از کشورهای آسیایی به منظور ارائه واکنش مناسب به جرایم علیه زنان تأسیس شده است، در برزیل نیز بیش از 500 کلانتری تخصصی که همه کارکنان آن زن هستند برای ارائه تسهیلات به زنان بزه دیده خشونت خانگی و تهاجم جنسی ایجاد شده است.
نخستین کلانتری ویژه بانوان در ایران در سال 1382 در شهر مشهد راه اندازی شد. این کلانتری به جرایم خاص زنان در شهر مشهد رسیدگی می‌کند و کلیه کارکنان آن از افسران و مأموران پلیس زن تشکیل شده اند. این کلانتری دارای ساختار و تشکیلاتی مشابه با سایر کلانتری‌ها بوده و کلیه امور تخصصی اعم از بازجویی، تحقیقات مقدماتی، تشکیل پرونده، گشت زنی و. . . توسط کارکنان زن انجام می‌شود. اما برخلاف کشور برزیل که کلانتری زنان به سرعت در سراسر آن کشور گسترش یافت، در کشور ایران تاکنون اقدام جدی در مورد الگوگیری از تجربه کلانتری ویژه بانوان مشهد و ایجاد کلانتری‌های مشابه در سراسر کشور به عمل نیامده است.
«اگر چه برخی معتقدند که نیازی به ایجاد چنین کلانتری‌های ویژه ای نیست و در صورت ضرورت می توان از پلیس زن در مأموریت‌های خاص استفاده کرد، اما در پاسخ باید گفت که تشکیل این گونه کلانتری‌ها تنها به منظور مبارزه با بزهکاران نمی‌باشد بلکه هدف اولیه آن حمایت از زنان بزه دیده ای است که از رفتن به کلانتری‌ها و ابراز بزه دیدگی خود امتناع می‌کنند و این گونه می نگرند که حضور در این کلانتری‌ها برای آن‌ها هیچ فایده ای ندارد و حتی منجر به بزه دیدگی ثانویه آنها خواهد شد، در حالی که پلیس باید نخستین نهادی باشد که در جریان ارتکاب جرم قرار می گیرد. »
به دنبال تشکیل این کلانتری‌ها می توان خطوط تلفن ویژه ای را نیز معین کرد تا زنانی که در معرض آزار و اذیت و خشونت می‌باشند، از طریق آن به سرعت با این کلانتری‌ها تماس برقرار کرده و اعلام کنند که نیازمند حمایت فوری آنها می‌باشند. در برخی از کشورها مانند اتریش خط تلفن مخصوص یا اضطراری در اختیار قربانی‌های قرار داده می‌شود تا هنگامی که مورد آزار و اذیت مجدد قرار گرفتند از پلیس کمک بخواهند که در این صورت حتماً یک پلیس زن برای حمایت از بزه دیده اعزام می‌شود.
گفتار دوم: برنامه‌های عملی پلیس برای کاهش ترس ناشی از خشونت خانگی در میان زنان
بند نخست) برخورد چند بعدی با خشونت خانگی
برنامه برخورد چند بعدی با خشونت خانگی در سال 1985 در شهر نیوپورت نیوز، از سوی دنیس. ای. موک به اجرا درآمد. یک کمیته مشورتی به نمایندگی از نهادهای ارائه خدمات اجتماعی، پلیس سیستم عدالت کیفری و رسانه‌های خبری برای شروع گفت و گوی جمعی در مورد مسأله و راه حل‌های بالقوه تشکیل شد. عناصر کلیدی این برنامه عبارتند از :
مأموران پلیس از پایین‌ترین درجه تا رئیس پلیس در مورد خشونت خانگی آموزش دیده اند. برخی از مأموران پلیس برای اجرای قاطع قانون و دستگیری بزهکاران و برخی دیگر از آنها با دارا بودن مجوز‌های قانونی جهت اقدام علیه مظنونین برای کاهش ارعاب، در برنامه مشارکت می‌کنند؛
سرویس خدمات اجتماعی با ارائه خدمات بهداشتی، روانی و مشاوره‌ای برای اصلاح رفتار مجرمانه مرتکبین و تهیه پناهگاه برای بزه دیدگان در برنامه مشارکت دارند و معاضدت قضایی به زنان بزه دیده برای حضور در دادگاه و خدمات به بزه دیدگان و خانواده آن‌ها را ارائه می‌دهند؛
رسانه‌های خبری با ارتقای آگاهی عمومی از مسأله خشونت‌های خانگی و گزارش دهی از طریق روزنامه‌ها، مجلات، رادیو و تلویزیون، سهم خود را در این مشارکت عهده دار شده اند؛
دادسراها به جای شاکیان خصوصی تعقیب اتهامات خشونت‌های خانگی را عهده دار شده‌اند و دادگاه‌ها نیز دیگر اجازه پس‌گیری خود سرانه مجوز‌های اخذ شده توسط بزه‌دیدگان را قبل از مداخله موثر پلیس نمی‌دهند.
بند دوم) مداخله حضوری در خشونت خانگی
در برنامه مداخله حضوری در خشونت خانگی یک تیم متشکل از افسر پلیس محلی و فردی متخصص در زمینه روان‌شناسی بالینی یا روان پزشکی حضور دارند که از منزل زن بزه دیده خشونت خانگی بازدید می‌کنند. این بازدید در عرض چند روز پس از وقوع حادثه‌ای انجام می‌شود که گزارش آن به پلیس داده شده است. برخلاف پاسخ اولیه پلیس که بر نگرانی‌های امنیتی افراد قربانی متمرکز است، این تیم تلاش می‌کند تا پاسخ مناسب و درخوری برای مقابله با بحران خانگی به زنان بزه دیده ارائه کند و در عین حال درصدد بررسی علت‌های ناپیدای خشونت بر می‌آیند تا از تکرار آن جلوگیری کنند. 52 نفر از زنان تحت پوشش این برنامه، در مدت یک، شش و دوازده ماه بعد از گزارش پلیس از حادثه خشونت خانگی، برای ارزیابی در زمینه‌های تکرار خشونت، استفاده از خدمات کمک رسانی و نشانه‌های بیماری، مورد مصاحبه قرار گرفتند. نتایج حاکی از آن بود که زنانی که خدمات برنامه مداخله حضوری در خشونت خانگی را دریافت کردند، رضایت بیش‌تری از پلیس داشتند، احساس امنیت نیز در میان آنها افزایش یافته است.
بند سوم ) مداخله چند مرحله ای پلیس در برابر خشونت خانگی
در ژانویه 1997، پلیس یورکشایر غربی یک راهبرد مداخله چند مرحله‌ای را به عنوان بخشی از برخورد جدید در برابر خشونتهای خانگی کرد. بزه دیدگان مکرر از طریق نظارت سازمان یافته بر موارد خشونت‌های خانگی، که واکنش‌های شدید را در برابر تکرار خشونت امکان‌پذیر می‌سازد، در اولویت قرار گرفتند. مدل مبتنی بر واکنش دستگیری را افزایش داده و همکاری وسیع تری بین پلیس، موسسات تعلیق مراقبتی، دادگاه‌ها در شناسایی و تعقیب موارد جرم را در بر می‌گیرد. مأموران‌مبارزه با خشونت‌های خانگی بر اجرای تدابیر سه مرحله ای زیر نظارت دارد:
سطح یک – خشونت خانگی بار اول که در آن‌ها سابقه خشونت خانگی شدید وجود ندارد. در این مرحله به بزه دیدگان و بزهکاران در مورد شرایط منجر به دستگیری اخطار لازم داده می‌شود؛ پلیس مراقب امور است و به بزهکار هشدار داده می‌شود؛
سطح دو – صدور اخطار دوم، دیدار پاسبان بخش، مراقبت پلیس و جامعه، افزایش نظارت بر بزهکار، هشدار دوم و اقدامات کیفری در این مرحله در نظر گرفته می‌شود؛
سطح سوم- در مرحله گزارش خشونت‌های مکرر، افزایش حمایت از بزه دیده (از قبیل نصب زنگ خطر یا تلفن بی سیم)، سرکشی به بزه دیده توسط افسر متصدی پرونده، افزایش مراقبت پلیس، صدور هشدار رسمی و تدابیر کیفری شدیدتر، به اجرا در می آید.

                                                    .