پایان نامه حضرت ابراهیم، قرآن کریم

قرآن از زبان حضرت حضرت ابراهیم (علیه السلام) می‌فرماید:«رَبَّنَا إِنی أسکَنتُ مِن ذُرِّیَّتِی بِوَادٍ غَیرِ ذِی زَرعٍ عِندَ بَیتِکَ المُحَرَّمِ رَبَّنَا لِیُقِیمُوا الصَّلَوه…» ، پروردگارا، من برخی از ذریه و فرزندان خود را به وادی بی‌کشت و زرعی نزد بیت الحرام تو مسکن دادم، پروردگارا، تا نماز را به پا دارند. در این آیه شریفه به صراحت به شرایط سخت جغرافیایی سرزمین مکه اشاره شده است. حضرت علی (علیه السلام) به سختی عبادات و مراسم حج اشاره کرده و آن را آزمایش و امتحان الهی می‌داند و می‌فرماید: «ثمّ أمَر آدم و ولَدَه أن یَثنوا أعطافَهُم نحوه، فَصار مَثابهً لِمُنتَجَعَ أسفارهم و غایه لِمُلقی رحالِهم، تَهوی إلیه ثِمارُ الأفئدهِ، من مَفاوِزِ قِفار سَحیقَه و مَهاوی فجاع عَمیقه و جزائر بحارٍ مُنقطعَهٍ، حتی یَهُزُّوا مناکِبهم ذُلُلا یُهلّون لله حَوَلَه و یَرملون علی أقدامِهِم شُعثاً غُبراً له قد نَبَذوا السّرابیل وراءَ ظهورهم و شَوِّهوا بإعفاء الشّعور محاسنَ خلقهم، ابتلاءَ عظیماً و امتحاناً شدیداً و اختباراً مبیناً و تمحیصاً بلیغا، جعله اللهُ سبباً لرحمَتِهِ و وُصلَهً إلی جنّته» ، پس خداوند آدم و فرزندانش را امر فرمود که رو به سوی آن(خانه خدا) کنند پس خانه برای آنان جایگاهی گردید که سود سفرهای خود را در آن بردارند و مقصدی که بارهای خویش در آن فرود آورند دل‌ها در راه دیدرا آن شیدا، از بیابان‌های بی‌آب و علف دور از آبادی و از بلندی‌های دره‌های عمیق و از جزائر جدا از هم، تا آن که شانه‌هایشان را چرخ دهند و دور خانه خدا بگردند، در اطراف خانه تهلیل می‌گویند و بر پاهایشان هروله می‌کنند درحالی‌که برای رضای خدا ژولیده مو و غبار آلوده‌اند، جامه‌هایشان را پشت سر انداخته (لباس را از تن درآورده و جامه احرام پوشیده‌اند) ودر اثر رها کردن موها زیبائی‌های طبیعی را زشت کرده‌اند، خداوند به این وسیله آنان را امتحان و آزمایش نمود، امتحانی بزرگ و سخت و آزمایشی آشکار و پرمقصود.
سپس حضرت می‌فرماید: «اگر خدا اراده می‌کرد که خانه محترم خود را در سرزمین خوش و شادی آور قرار دهد می‌توانست. اما در آن صورت به دلیل کمی ابتلاء و آزمایش، اجر و مزد کم می‌شد. او می‌خواهد که رحمت و ثوابش بر همه افزایش یابد و هرکس به کمال نفسانی خود برسد و این امر تحقق نمی‌یابد مگر با کامل شدن استعداد به سبب تحمل شدائد و سختی‌ها، پس به این دلیل خداوند اراده نکرد که خانه خود را در این مکان‌ها قرار دهد تامستلزم ضعف امتحان و آزمایش شود.»
2-6-1-1-5. فرستادن انبیاء و ولایت امامان
«وَ مَا أرسَلنَا قَبلَکَ مِنَ المُرسَلِینَ إِلّا إِنَّهُم لَیَأکُلُونَ الطَّعَامَ وَ یَمشُونَ فیِ الأسواقِ وَ جَعَلنَا بَعضَکُم لَبَعضٍ فتنَهً أ تَصبِرُونَ وَ کَانَ رَبُّکَ بَصِیراً» ، و پیش از تو پیامبران [خود] را نفرستادیم جز این که آنان [نیز] غذا می‌خوردند و در بازارها راه می‌رفتند و برخی از شما را برای برخی دیگر [وسیله] آزمایش قرار دادیم. آیا شکیبایی می‌کنید؟ و پروردگار تو همواره بیناست .
امیرالمؤمنین در خطبه قاصعه می‌فرماید: «لَو أرَادَ اللهُ سُبحَانَهُ لِأنبِیَائِهِ حَیثُ بَعثَهُم أن یَفتَحَ لَهُم کُنُوزَ الذَّهبَانِ وَ مَعَادِنَ العِقیَانِ وَ مَغَارِسَ الجِنَانِ وَ أن یَحشُرَ مَعَهُم طُیُورَ السَّمَاءِ وَ وُحُوشَ الأرَضِینَ لَفَعَلَ وَ لَو فَعَلَ وَ لَسَقَطَ البَلَاءُ وَ بَطَلَ الجَزَاءُ وَ اضمَحَلَّتِ الأنبَاءُ وَ لَمَا وَجَبَ لِلقَابِلِینَ أجُورُ المُبتَلَینَ وَ لَا استَحَقَّ المؤمِنُونَ ثَوَابَ المُحسِنینَ» ، اگر خداوند سبحان می‌خواست برای پیامبرانش آن گاه که آنان را برانگیخت گنج‌های زر و کاخ‌های طلا و باغ‌های درخت قرار دهد و مرغ‌های آسمان و جانوران زمینی را با آنان همراه سازد، انجام می‌داد، امّا در این صورت آزمایش و امتحان از انسان ساقط می‌شد و پاداش و ثواب نادرست می‌گردید و خبرهای آسمان و وحی موردی نداشت و برای ایمان آورندگان مزد آزمایش شدگان لازم نبود و گروندگان شایسته ثواب نبودند. صاحب تفسیر الکاشف می‌نویسد:
«الله سبحانه یختبر عباده، و هو أعلم بهم من أنفسهم، ولکن لتظهر الأفعال التی یستحق بها الثواب و العقاب کما قال الإمام علی (علیه السلام)و من الأشیاء التی امتحن الله بها عباده، بل من أظهرها إرسال الرسل الیهم مبشرین و منذرین، فمن آمن بهم، و سمع لهم و أطاع فقد استحق الثواب، و من کفر وعائد استحق العقاب» .
خداوند سبحان بندگان را مورد امتحان قرار می‌دهد حال آن که از خود آن‌ها به آن‌ها داناتر است امّا همچنان که امام علی(علیه السلام) فرمود این به جهت ظهور افعال بندگان است تا مستحق ثواب و عقاب روشن گردد.
امام حسین (علیه السلام) به اهل کوفه فرمود: «یا اهلَ الکوفَه یا اَهلَ المَکرِ وَ الغَدر وَ الخُیلاء فَانّا اَهلُ بَیت… وَ اِبتلاکُم بِنا فَجعلَ بَلاءَنا حَسَناً وَ جَعَل عِلمَهُ عِندَنا وَ فَهمَه لَدَینا فَنَحنُ عَیبهُ عِلمِه وَ وِعاءُ فَهمه وَ حِکمَتَه وَ حُجَّتَه عَلی الاَرضِ فِی بَِلاده لعِبادِه» ای اهل کوفه‌ای اهل نیرنگ و فریبکاری و خیال پرداز. براستی که ما اهل بیت هستیم… و شما بوسیله ما آزموده می‌شوید پس ابتلای به ما نیکو قرار داده شده و علم و فهم آن پیش ماست…
«وَلا تَطرُدِ الذَینَ یدعونَ رَبَّهُم بِالغَداوَهِ وَ العَشی یریدونَ وَجهَه ما عَلیکَ مِن حِسابَهُم مِن شَیءٍ وَ ما مِن حِسابِکَ عَلیهِم مِن شیءٍ فَتُطرد هُم فَتَکونَ مِن الظّالمینَ وَ کذلِک فَتنّا بَعضَهُم بِبَعضٍ لیقولوا أَهولاءِ مِنَ اللهِ عَلیهِم مِن بَینِنا…» و کسانی را که صبح و شام خدا را می‌خوانند و جز ذات پاک او نظری ندارند، از خود دور مکن. نه چیزی از حساب آن‌ها بر توست و نه چیزی از حساب تو بر آن‌ها. پس اگر آن‌ها را از خود برانی از ستمگران هستی و این چنین بعضی از آن‌ها را با عده‌ای دیگر آزمودیم تا بگویند: آیا این‌ها را خداوند از میان ما برگزیده و منت نهاده است.
2-6-1-1-6. آیات الهی و معجزات انبیاء
«اِنّا مُرسَلوا الناقَهً فِتنَه لَهُم» همانا ما فرستنده‌ی این شتر هستیم برای امتحان آن‌ها.
با مروری بر آیات قرآن کریم روشن می‌شود که قرآن به عنوان معجزه و یادگار پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) وسیله‌ی امتحان ما معرفی شده و حقوقش بر ما و وظایفی در برابر آن‌ها برای ما تعریف شده است. هم از این رو برای متقین مایه‌ی هدایت «هُدَی للمتَّقین» و برای ظالمان موجب زیان و گمراهی است «ولا یزیدُ الظّالمینَ الاّ خَساراً».
2-6-1-1-7. ابتلاء خاص مؤمنان، غیبت امام زمان(عج الله تعالی فرجه الشریف)
یکی از حکمت و اسرار غیبت امام زمان (عج الله تعالی فرجه الشریف) امتحان و آزمایش انسان‌ها-به خصوص شیعیان- است. آنان در این ابتلاء و آزمون، باید پایبندی به مبانی اعتقادی و باور عمیق خودبه مهدویت را نشان دهند. در چنین دورانی اگر کسی بتواند از مسیر ولایت و رهبری منحرف نشود در این امتحان الهی پیروز خواهد بود و جزو منتظران واقعی ولی عصر (عج الله تعالی فرجه الشریف) قرار خواهد گرفت.
از روایات مختلف به دست می‌آید که مؤمنان در دوره غیبت گرفتار آزمایش‌های بزرگی خواهند شد؛ چنان که امت‌های قبلی نیز دچار آزمون‌های مختلفی بودند. «أحَسِبَ النَّاسُ أن یُترکُوا أن یَقُولُوا ءَامَنَّا وَ هُم لَا یُفتَنُونَ * وَ لَقَد فَتَنَّا الَّذِینَ مِن قَبلِهِم فَلَیَعلَمَنَّ الله الَّذِینَ صَدقُوا وَ لَیَعلَمَنَّ الکَاذِبِینُ» ، آیا مردم چنین پنداشتند که به صرف اینکه گفتند ما ایمان (به خدا) آورده‌ایم رهاشان کنند و هیچ امتحانشان نکنند؟ و محققاً ما اممی را که پیش از اینان بودند به امتحان و آزمایش آوردیم و همانا خدا دروغگویان و راستگویان را کاملا می‌شناسد.
یکی از ابتلائات دوران غیبت برگشت عده‌ای از آیین الهی و ضعف و سستی در دینداری است. علی بن جعفر از برادر خود امام کاظم (علیه السلام)روایت می‌کند که حضرت فرمودند: «إِذَا فُقِدَ الخَامِسُ مِن وُلدِ السَّابِعِ فَاللهَ اللهَ فیِ أدیَانِکُم لَا یُزِیلَنَّکُم أحَدٌ عَنهَا یَا بُنَیَّ لِأنَّهُ لَابُدَّ لِصَاحِبِ هَذَا الأمرِ مِن غَیبَهٍ حَتَّی یَرجِعَ عَن هَذَا الأمرِ مَن کَانَ یَقُولُ بِهِ إِنَّمَا هِیَ مِحنَهٌ مِنَ اللهِ عَزَّ و جَلَّ امتَحَنَ اللهُ بِهَا خَلقَه… ، هنگامی که پنجمین فرزند از فرزندانم، از دیده‌ها ناپدید شد، الله الله در دینتان مراقب باشید کسی آن را از شما زایل نسازد، ای فرزندان من! به ناچار صاحب امر غیبتی دارد تا به غایتی که معتقدان به این امر از آن بازگردند. این محنتی است که خدای تعالی خلقش را به واسطه آن بیازماید .
یکی دیگر از ابتلائات در این دوران، وجود اختلاف و کشمکش‌ها و پراکندگی و دوری مردم از همدیگر است. امام صادق(علیه السلام) فرمودند: «چه بر شما خواهد گذشت وقتی امام هدایتگر و نشانه حق را به چشم خود نبینید؟ گروهی از گروه دیگر بیزاری می‌جویند آن گاه سخت مورد آزمایش واقع می‌شوید و ناخالصان شما از راستگویان جدا خواهند شد…» . از این روایات و نظیر آن‌ها معلوم می‌شود که مؤمنان در دوره غیبت گرفتار آزمایش‌های بزرگی خواهند شد و روشن است که آزمایش مؤمنان و غیرمؤمنان در هر عصر و زمانی از سنّت‌های الهی است و مخصوص دوره غیبت نیست. بنابراین باید برای رستگاری و موفق شدن در این آزمایش‌ها تلاش کنیم چرا که رستگاری کامل جز برای دینداران و مخلصان و کسانی که در اعتقادشان محکم شده‌اند، برای کس دیگر میسّر نیست . امام علی (علیه السلام) فرمودند: «والله لَتُمیَّزُنّ، والله لَتُمحَّصن، والله لَتُغربَلُنَّ کما یُغَربلُ الزُّوان من القمح» ، سوگند به خدا آزموده می‌شوید (در زمان غیبت کبری) امتحان می‌شوید، غربال می‌شوید آن سان که گندم غربال می‌شود و از کاه جدا می‌گردد.
2-6-1-2. تکالیف ویژه
برخی از تکالیف زمان مخصوص به خود را دارند و انجام آن برای همیشه لازم نیست و یا برای همه افراد امکان‌پذیر نیست.
2-6-1-2-1. صید در حال احرام
«یَأیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُوا لَیَبلُوَنَّکُمُ اللهَ بِشَیءٍ مِّنَ الصَّیدِ تَنَالُهُ أیدِیکُم وَ رِمَاحُکُم لِیَعلَمَ اللهُ مَن یخَافُهُ بِالغَیبِ فَمَنِ اعتَدَی بَعدَ ذَالِکَ فَلَهُ عَذَابٌ ألِیم» ، ای اهل ایمان بی‌تردید خدا شما را به چیزی از شکار [حیوانات در حالی که محرم هستید] آزمایش می‌کند، چه شکاری که [به آسانی و بدون اسلحه] دست شما به آن برسد، و [چه شکاری که به سبب وحشی بودنش] نیزه‌های شما [آن را صید می‌کند] تا خدا کسی را که در نهان از او می‌ترسد، معلوم و مشخص نماید و هر که پس از این [ امتحان از حدود خدا] تجاوز کند [و در حال احرام به شکار برخیزد] برای او عذابی دردناک است.

                                                    .