پایان نامه رایگان با موضوع سیاست های جمعیتی، ساختار سنی جمعیت

65
75
85
90
روستاها 106 109 105 104 103
شهرها 108 105 104 104 104
منبع : مرکز آمار ایران ، تهیه و ترسیم از نگارنده
3-3- 2-1- ساختارسنی جمعیت
شناخت ساختار سنی هر منطقه پایه و مبنای برنامه ریزی های اجتماعی – اقتصادی و فرهنگی- بهداشتی و… است . همچنین در زمینه برنامه ریزی زمینه های اشتغال ، شناخت ساختار سنی لازم است ، تا برنامه ریزان بتوانند در آینده با برنامه ریزی صحیح از نیرو و پتانسیل قشر عظیم جوان که امروزه بعنوان مصرف کننده مطرح هستند ، بعنوان قشر تولید کننده و فعال جامعه ، بهره گیرند . ساختار سنی جمعیت در کشور ما بخصوص در دوره های گذشته ساختاری جوان بوده است . کشورهایی که دارای ساختار جمعیتی جوان هستند یا به اصطلاح با جوانی جمعیت روبرو هستند ( درصد زیادی از جمعیت زیر15 سال قرار دارد) با مشکلاتی در خصوص تامین نیازهای بهداشتی و آموزشی قشر جوان روبرو هستند ضمن آنکه در آینده با مشکل بیکاری هم روبرو می شوند که خود باعث بروز مشکلات و ناهنجاریهای اخلاقی و اجتماعی خواهد شد .
در سالهای اخیر و به ویژه بعد از پایان جنگ و تغییر سیاست های جمعیتی کشور در راستای تنظیم جمعیت وکنترل موالید ، بر ساختمان سنی جمعیت منطقه مورد مطالعه تاثیر انکار ناپذیری گذاشته است ؛ البته در کنار آن باید به تغییرات اجتماعی و مشکلات اقتصادی هم اشاره کرد . به نحوی که به تدریج از درصد جمعیت جوان کاسته شده و با افزایش امید به زندگی ، درصد میانسالان وافراد سالخورده درحال افزایش است .
جدول 3- 4- درصد گروههای عمده سنی شهرستان دهلران به تفکیک جنس
سال
گروههای سنی 1375 1385 1390
کل مرد زن کل مرد زن کل مرد زن
14- 0 87/46 9/48 56/47 4/26 2/28 6/26 7/23 8/23 6/23
64- 15 54/49 7/47 7/48 1/70 6/69 3/70 9/71 3/71 7/69
64+ 59/3 4/3 5/2 4/3 7/2 1/3 4/4 4/4 7/6
منبع : مرکز آمار ایران ، تهیه و ترسیم از نگارنده
در همین رابطه با توجه به جدول شماره3 – 4 و نمودارهای 3- 4 ، 3- 5 و 3 – 6 می توان گفت که در دوره های قبل ، با توجه به تعریف جمعیت جوان : « هر گاه جمعیت زیر 15 سال ، حداقل 40درصدجمعیت را تشکیل دهد ، جمعیت آن مکان جغرافیایی از نظر سنی به عنوان جمعیت جوان شناخته می شود . » (شیخی،ص150،1371) جمعیت شهرستان دارای ساختاری کاملا جوان بوده است ، بطوری که در سرشماری سال 75 بیش از 40 درصد جمعیت زیر 15 سال بوده اند ؛ اما در سالهای 85 و90 این مقدار کاهش قابل ملاحظه ای داشته است . به طوری که در سال 90 این گروه سنی به 7/23درصد کاهش پیدا کرده است و تحولی در ساختار سنی منطقه به وجود آمده است ؛ به نحوی که میزان جمعیت در سنین میانسالی (64- 15) به نحو قابل ملاحظه ای افزایش یافته است و از 54/49 درصد در سال 75 به 9/71 درصد افزایش یافته است . این تغییر و تحول ناشی از تغییر سیاستهای جمعیتی کشور در دهه 70 است که باعث کاهش میزان موالید و در نتیجه کاهش رشد جمعیت و تغییر ساختار سنی جمعیت در این منطقه به مانند کُل کشور در دهه 80 و90 شده است . (نمودار 3- 6)
در جدول ( 3 – 5) توزیع گروههای سنی به تفکیک نقاط شهری و روستایی نشان داده شده است . در این جدول ملاحضه می شود که درصد جمعیت زیر 15 سال نقاط روستایی بیش از نقاط شهری است . اما در مورد گروه سنی 64- 15 سال ، مناطق شهری بر روستاها پیشی گرفته و گروه 65 سال به بالادر مناطق روستایی اندکی بیش از مناطق شهری است . در تبیین این مطلب می توان گفت ، علت کاهش گروه سنی اول (زیر15سال) در نقاط شهری و همچنین در نقاط روستایی اجرای برنامه تنظیم خانواده و استقبال مردم شهری و روستایی از آن می باشد . اما در مورد گروه سنی دوم (65- 15)و علت افزایش آن در نقاط شهری ، جذب جمعیت فعال روستایی در نقاط شهری (بخصوص بخش خدماتی و…) می باشد . مقایسه هرم سنی جمعیت در نمودار3 – 5 و 3- 6 نشان می دهدکه جمعیت زیر 5 سال از کاهش قابل ملاحضه ای نسبت به جمعیت بالای 5 سال در نقاط شهری و روستایی برخوردار است و این نشان دهنده کاهش رشد جمعیت در منطقه و موفقیت اجرای طرح تنظیم خانواده است .
شکل 3- 6 – نمودار گروههای سنی جمیعت شهری و روستایی شهرستان دهلران در سال 1390
منبع : مرکز آمار ایران ، تهیه و ترسیم از نگارنده
جدول 3– 5- درصد گروه های عمده سنی شهرستان دهلران1390
مناطق
گروههای سنی شهر روستا کل شهرستان

                                                    .