پایان نامه رایگان با موضوع سیاست های جمعیتی، ساختار سنی جمعیت

دانلود پایان نامه

65
75
85
90
روستاها 106 109 105 104 103
شهرها 108 105 104 104 104
منبع : مرکز آمار ایران ، تهیه و ترسیم از نگارنده
3-3- 2-1- ساختارسنی جمعیت
شناخت ساختار سنی هر منطقه پایه و مبنای برنامه ریزی های اجتماعی – اقتصادی و فرهنگی- بهداشتی و… است . همچنین در زمینه برنامه ریزی زمینه های اشتغال ، شناخت ساختار سنی لازم است ، تا برنامه ریزان بتوانند در آینده با برنامه ریزی صحیح از نیرو و پتانسیل قشر عظیم جوان که امروزه بعنوان مصرف کننده مطرح هستند ، بعنوان قشر تولید کننده و فعال جامعه ، بهره گیرند . ساختار سنی جمعیت در کشور ما بخصوص در دوره های گذشته ساختاری جوان بوده است . کشورهایی که دارای ساختار جمعیتی جوان هستند یا به اصطلاح با جوانی جمعیت روبرو هستند ( درصد زیادی از جمعیت زیر15 سال قرار دارد) با مشکلاتی در خصوص تامین نیازهای بهداشتی و آموزشی قشر جوان روبرو هستند ضمن آنکه در آینده با مشکل بیکاری هم روبرو می شوند که خود باعث بروز مشکلات و ناهنجاریهای اخلاقی و اجتماعی خواهد شد .
در سالهای اخیر و به ویژه بعد از پایان جنگ و تغییر سیاست های جمعیتی کشور در راستای تنظیم جمعیت وکنترل موالید ، بر ساختمان سنی جمعیت منطقه مورد مطالعه تاثیر انکار ناپذیری گذاشته است ؛ البته در کنار آن باید به تغییرات اجتماعی و مشکلات اقتصادی هم اشاره کرد . به نحوی که به تدریج از درصد جمعیت جوان کاسته شده و با افزایش امید به زندگی ، درصد میانسالان وافراد سالخورده درحال افزایش است .
جدول 3- 4- درصد گروههای عمده سنی شهرستان دهلران به تفکیک جنس
سال
گروههای سنی 1375 1385 1390
کل مرد زن کل مرد زن کل مرد زن
14- 0 87/46 9/48 56/47 4/26 2/28 6/26 7/23 8/23 6/23
64- 15 54/49 7/47 7/48 1/70 6/69 3/70 9/71 3/71 7/69
64+ 59/3 4/3 5/2 4/3 7/2 1/3 4/4 4/4 7/6
منبع : مرکز آمار ایران ، تهیه و ترسیم از نگارنده
در همین رابطه با توجه به جدول شماره3 – 4 و نمودارهای 3- 4 ، 3- 5 و 3 – 6 می توان گفت که در دوره های قبل ، با توجه به تعریف جمعیت جوان : « هر گاه جمعیت زیر 15 سال ، حداقل 40درصدجمعیت را تشکیل دهد ، جمعیت آن مکان جغرافیایی از نظر سنی به عنوان جمعیت جوان شناخته می شود . » (شیخی،ص150،1371) جمعیت شهرستان دارای ساختاری کاملا جوان بوده است ، بطوری که در سرشماری سال 75 بیش از 40 درصد جمعیت زیر 15 سال بوده اند ؛ اما در سالهای 85 و90 این مقدار کاهش قابل ملاحظه ای داشته است . به طوری که در سال 90 این گروه سنی به 7/23درصد کاهش پیدا کرده است و تحولی در ساختار سنی منطقه به وجود آمده است ؛ به نحوی که میزان جمعیت در سنین میانسالی (64- 15) به نحو قابل ملاحظه ای افزایش یافته است و از 54/49 درصد در سال 75 به 9/71 درصد افزایش یافته است . این تغییر و تحول ناشی از تغییر سیاستهای جمعیتی کشور در دهه 70 است که باعث کاهش میزان موالید و در نتیجه کاهش رشد جمعیت و تغییر ساختار سنی جمعیت در این منطقه به مانند کُل کشور در دهه 80 و90 شده است . (نمودار 3- 6)
در جدول ( 3 – 5) توزیع گروههای سنی به تفکیک نقاط شهری و روستایی نشان داده شده است . در این جدول ملاحضه می شود که درصد جمعیت زیر 15 سال نقاط روستایی بیش از نقاط شهری است . اما در مورد گروه سنی 64- 15 سال ، مناطق شهری بر روستاها پیشی گرفته و گروه 65 سال به بالادر مناطق روستایی اندکی بیش از مناطق شهری است . در تبیین این مطلب می توان گفت ، علت کاهش گروه سنی اول (زیر15سال) در نقاط شهری و همچنین در نقاط روستایی اجرای برنامه تنظیم خانواده و استقبال مردم شهری و روستایی از آن می باشد . اما در مورد گروه سنی دوم (65- 15)و علت افزایش آن در نقاط شهری ، جذب جمعیت فعال روستایی در نقاط شهری (بخصوص بخش خدماتی و…) می باشد . مقایسه هرم سنی جمعیت در نمودار3 – 5 و 3- 6 نشان می دهدکه جمعیت زیر 5 سال از کاهش قابل ملاحضه ای نسبت به جمعیت بالای 5 سال در نقاط شهری و روستایی برخوردار است و این نشان دهنده کاهش رشد جمعیت در منطقه و موفقیت اجرای طرح تنظیم خانواده است .
شکل 3- 6 – نمودار گروههای سنی جمیعت شهری و روستایی شهرستان دهلران در سال 1390
منبع : مرکز آمار ایران ، تهیه و ترسیم از نگارنده
جدول 3– 5- درصد گروه های عمده سنی شهرستان دهلران1390
مناطق
گروههای سنی شهر روستا کل شهرستان