پایان نامه رایگان درمورد افغانستان، فرهنگ و تمدن

آمریکا و متحدین نظامی آن میبینند (سلیمانی و خالدیان ،1391: 169 و 170 و 171 و 183). اصول عقیدتی این گروه برگرفته از اندیشهی وهابیت و تفکر دیوبندی در شبه قارهی هند میباشد (علیخانی ،139.: 67 و 68). حکیم الله محسود، توانسته بود گروههای شبه نظامی قبایلی را یکپارچه سازد. تحریک طالبان پاکستان، در حدود 5هزار جنگجودارد. پیوند گروههای مذکور از نظر ایدئولوژی، نیروی انسانی و عملیاتی با القاعده قطعی به نظرمیرسد. این وضعیت فقط در درون مناطق قبایلی محصور نشده بلکه بازتاب آن در قالب بمبگذاریها، حملات انتحاری، ترور مقامات سیاسی و امنیتی و حملات چریکی به ارتش پاکستان ظاهر شده است. در این میان حملات فرقهگرایانه تروریستها به شیعیان، بیش از سایر موارد تلفات جانی در پی داشته است. عقب نشینی القاعده و طالبان به عقبه راهبردی خود در مناطق قبایلی پس از اشغال افغانستان، این منطقه را میعادگاه تمام گروههای خشونت طلب اعم از قومی، فرقهای و ایدئولوژیک جهادگر تبدیل کرده است. یک کاسه شدن بسیاری از عناصر اسلام گرا در کمربند قبایلی، موجب گرد هم آمدن اسلامگرایان رادیکال نامتجانس سایر نقاط دنیا در یک حوزه جغرافیایی و قومی شد. این وضعیت منابع مالی و انسانی در دسترس رادیکالها را افزایش داده و ردیابی کانالهای ارتباطی و مالی آنها را برای دولت غیرممکن ساخته است. آموزههای فرهنگی و اعتقادی قبایل پشتون که برپایههای مکتب دیوبندیسم استوار شده است، پشتوانه فکری و شناختی مؤثری را در ترویج و تقویت جهاد در این منطقه به دست میدهد. شالودههای دیوبندیسم که بر جهاد با استعمار انگلیس در شبهقاره بناشد، امروزه مورد بازخوانی و بازیابی کارکردی دیگری از سوی پیروان القاعده و طالبان قرار گرفته است. میتوان ادعا کرد که اندیشهجهاد و جغرافیای پشتونی، به نقطه تماس و ارتباط جنگجویان بینالمللی تبدیل شده و موجب تلفیق نسل دوم القاعده با طالبان محلی پاکستان، در اندیشه و عمل شده است (واعظی ،1390: 237 و 238). هر چند اکثریت اعضای جنبش را، مبارزان رادیکال از قبایل پاکستانی تشکیل میدهند، ولی تعدادی از قومیتهای عرب، ازبک، افغانی، چچن و دیگر شبه نظامیان در بین آنها حضور دارند. منابع مالی این جنبش عبارتنند از: کمکهای مالی داخلی و بینالمللی، انجام فعایتهای غیرقانونی از جمله: آدم ربایی برای باجگیری، سرقت، اخذ مالیات، جریمه، اخاذی و و جوه حاصل از سایر سازمانهای تروریستی و بهرهبرداری از منابع طبیعی (ساناجمال وام احسن ،2015: 1 و 2).

(جدول3-1) وضعیت جنبش طالبان پاکستان
نام گروه
مکتب فکری
سال تأسیس
بنیانگذار
جغرافیای حضور و نفوذ
اهداف
رویکرد
پیوندهای درون شبکهای
تحریک طالبان پاکستان
دیوبندی وهابیت
2007
بیتالله محسود
مناطق هفتگانه قبایلی
جهاد دفاعی
تأسیس امارت مبتنی بر شریعت
ضد دولت
فرقه گرا
همکاری عملیاتی با القاعده و لشگر جهنگوی

تفکر دینی طالبان در حقیقت همان تفکر دیوبندی است که نسخه بدل «وهابیگری» در شبهقاره هند به شمار میرود. جهت روشن شدن بهتر مبانی فکری طالبان و دیوبندی، چند محور در مورد اندیشه آنان به طورخلاصه مورد بحث قرار میدهیم و در ادامه مبحث، در خصوص این محورها ،توضیح بیشتری ارایه خواهد گردید.
3-11-1- مبانی فکری طالبان و دیوبندی: (رشیدی و شاه قلعه ،1391: 98) و (عارفی ،1378: 202 و 203 و 204 و 205).

(جدول3-2) مبانی فکری طالبان و دیوبندی
ردیف
محورها و اندیشه ها
توضیحات
1

احیای مدل خلافت
مهمترین اصل در اندیشهی سیاسی دیوبندی و سایر گروههای بنیادگرای افراطی، از جمله طالبان، احیای اصل خلافت در نظام سیاسی اسلام است.
2

مبارزه با نوآوریهای مدنیت غربی
مخالفت با مفاسد فرهنگ و تمدن غربی در کل، یکی از شعارهای اساسی تمامی گروههای اسلامی است؛ اما آنچه بنیادگرای افراطی از نوع طالبان را از بقیه گروههای اسلامی جدا می سازد، نفی مطلق مدنیت غربی به وسیله آنهاست.
3

بازگشت به عصر قبل از تجدد و تفسیرسخت گرایانهی مفاهیم دینی
یکی از پیچیدگیهای اساسی در بینش طالبان به طوراعم، روح تعبدگرایی و قداست بخشی نسبت به دستاوردهای کلامی و فقهی پیشینیان است.
4

خود حق پنداری ستیزگرایانه
بنیادگرایی افراطی از نوع وهابی، با توسل به حربه ی تکفیر، به مبارزه با تمامی مذاهب و فرق اسلامی غیر از خود رفته و به جزخویشتن، سایر گروهها را یکسره بر باطل و حتی کافرمی پندارد.

3-11-2- روابط طالبان پاکستان با گروههای بنیادگرایی افراطی:
این گروه به طورقابل توجه با گروههای دیگر در مناطق مختلف پاکستان و افغانستان و همچنین آسیای مرکزی رابطهی تنگاتنگ دارد و از لحاظ تشکیلاتی و عملیاتی همیشه در حال تبادل اطلاعات میان گروههای دیگر است (احمدی ،1391: 29). طالبان و نیروهای القاعده در مناطق پشتونشین پاکستان، مستقر شدند. بیشتر مردم ایالت سرحد و مناطق قبایلی، پشتون هستند. ایالت بلوچستان و شهرکراچی در ایالت سند، نیز جمعیت پشتون چشمگیری دارند. بیش از 3میلیون پشتون در مناطق قبایلی، 28 میلیون در سایر بخشهای پاکستان و 15میلیون پشتون در افغانستان زندگی میکنند. حکومت ایالت سرحد و بلوچستان هم در دست ائتلاف مجلس متحد عمل قرارگرفته بود که طیف غالب آن، حامی یا هوادار طالبان بودند. دولت پاکستان بر مناطق قبایلی، کنترلی تعیین کننده نداشت و این منطقه به صورت محلی توسط سران قبایل اداره میشد؛ بنابراین، این کمربن
د پشتونشین که در شمال غرب و غرب پاکستان کشیده شده و هم مرز با افغانستان است به محلی مناسب برای استقرارطالبان و سازماندهی مجدد نیروهای آنها برای انجام عملیات در افغانستان تبدیل شد. حضور نیروهای طالبان و سایرگروههای ستیزه گر در خاک پاکستان، دو تحول اساسی را در پیداشت: یکی طغیان طالبان و دیگری طالبانی شدن مناطق قبایلی و بخشهایی دیگر از پاکستان؛ هر یک از این دو رویداد، به هر صورت مستقیم یا غیرمستقیم، به تشدید افراطگرایی فرقههای در پاکستان منجرشده است. پیروزی اولیه نیروهای ائتلاف در افغانستان دیری نپایید و با تلاشهای طالبان برای مبارزه با اشغالگران و سرنگونی حکومت جدید افغانستان به طغیان کشیده شد. خیلی زود مشخص شد که طالبان و القاعده به طور کامل شکست نخوردهاند؛ آنها در ایالتهای سرحد، بلوچستان و مناطق قبایلی در امتداد مرز با افغانستان به سازماندهی مجدد خود پرداختند؛ پناهگاههای آنها در پاکستان برای آغاز و تداوم این طغیان حیاتی بود. حضورطالبان و دیگر گروههای جهادی در خاک پاکستان برایشان فرصتهای زیادی به همراه داشت؛ آنها توانستند راهبردهای خود را گسترش دهند، از میان قبایل، شبکه مدارس دینی و اردوگاههای آوارگان افغان عضوگیری کنند، با حامیان خود در سراسرجهان تماس برقرارکرده، منابع مالی جذب کنند و شاید مهم تر از همه این که از مرکزعملیات رزمی ایالات متحده فاصله داشته باشند (محبوبی، و همکاران ،1392: 5). طالبان پاکستان در مواقعی در ماموریتهای برون مرزی با القاعده همکاری میکنند. آنها هدف و دستور کار نهایی خود را با القاعده، جهادجهانی قراردادهاند. در سال2007 بیش از50 عملیات انتحاری بوسیله طالبان و گروههای وابسته به آنها انجام شد؛ در حالی که شمار این عملیات ها در پاکستان بین سالهای2001 تا 2007 به کمتر از30 مورد میرسید. از جمله فعالیتهای برون مرزی که گروه طالبان با همکاری القاعده داشته میتواند به طرح عملیات مایع در سال2006 اشاره کرد. در این طرح قرار بود مواد مایع منفجرهای در حداقل10هواپیما که از انگلستان به آمریکامیرفت، منفجر شود. این طرح بوسیله پلیس بریتانیا قبل از این که عملیاتی شود خنثی و کشف شد و تمام افراد مظنون بازداشت شدند. همچنین گروه طالبان با همکاری القاعده عملیاتهای مختلف را در آلمان، دانمارک و اسپانیا در سال 2007 و 2008 برنامهریزی کرده بودند که همگی خنثی شدند. با توجه به پیوند تشکیلاتی میان طالبان و القاعده، آنها با حمایتها و کمکهای خود به القاعده باعث رشد اقدامات تروریستی و خشونت آنها در مناطق مختلف و رشد بنیادگرایی افراطی خواهند شد. آنها همچنین با جذب و آموزش تندرویان چچنی و اویغور با همکاری القاعده میتوانند تهدیدی علیه امنیت روسیه و منطقه قفقاز محسوب شوند. طالبان پاکستانی از طریق خاک افغانستان و با همکاری طالبان افغانستان بسیاری از حملات و اقدامات تروریستی را علیه نیروهای خارجی و افرادسرشناس افغان انجام میدهند. پلیس هند، اقدامات تروریستی که در نوامبر سال 2008 باعث کشته شدن 195نفر از افراد بیگناه شد را به گروه لشکر طیبه نسبت داده است. این گروه یکی از عناصر تشکیل دهنده طالبان پاکستانی شده است (احمدی وخانی ،1391: 30 و 31 و 33). بررسی دقیق گروه‌های فرقه‌ای‌ تروریستی در پاکستان، حاکی از تعامل و ارتباط مستمر عناصر جهادی این فرق با مدارس دینی اهل‌سنت در این کشور دارد، به‌ گونه‌ای که کارشناسان مختلف اذغان دارند، تمامی بنیان‌گذاران و حامیان انگیزشی و مالی این گروه‌ها مرتبط با مدارس دینی افراط‌گرا می‌باشند، در جدول ذیل، گروه هایی که زیر چتر تحریک طالبان پاکستان، جبههی متحدنظامی تشکیل داده اند، آورده شده است.

(جدول3-3) گروه های متحد نظامی تحریک طالبان پاکستان (سلیمانی وخالدیان ،1391: 183).
نام گروه
مکتب فکری
سال تأسیس
بنیانگذار
جغرافیای حضور و نفوذ
اهداف
رویکرد
پیوندهای درون شبکهای
لشگرجنگهوی
وهابیت
1996م
ریاض بسرا
سراسر پاکستان
فرقه گرایی و تاسیس حکومت فرقهگرا
ضدشیعی
ارتباط با طالبان افغان و القاعده
سپاه صحابه
دیوبندی
1985م
حق نوازجنگهوی
پنجاب و سایرایالات
جلوگیری از رشد تشیع
ضد دولتی
ضد شیعی
همکاری با تحریک طالبان پاکستان و لشگرجنگهوی
جیش محمد
سلفی
دیوبندی
2000م
مولانامسعوداظهر
کراچی و کشمیر
استقلال کشمیر و
تضعیف قدرت هند
ضد هندی
ضد دولتی
ضد آمریکایی
همکاری با لشگرجنگهوی و سپاه صحابه
حرکه المجاهدین
سلفی
1998م
مولانافضل الله الرحمن خلیل
کشمیر
ترویج جهادبین المللی
ضد هندی
ضدآمریکایی
پیوند با جیش محمد، گروه عمرخالد
لشکر طیبه
اهل حدیث
1989م
حافظ محمد سعید
پنجاب و کشمیرآزاد
آزادسازی کشمیر از سلطهی هند
ضد هندی
ضد آمریکایی
پیوندباالقاعده وحمایت ازگروه مجاهدین هند
جنبش اجرای شریعت محمدی
وهابی
سلفی
1992م
مولاناصوفی محمد
دره سوات
اجرای شریعت طالبانی
ضد آمریکا و ناتو
ضد دولتی
همکاری با طالبان افغان و القاعده
شبکه حقانی
طالبانیسم
1990م
مولوی جلال الدین حقانی
وزیرستان شمالی
ولایت بکتیا
فرست
جنگ علیه نیروهای غربی
مخاالف دولت حامدکرزای و همسو با ارتش پاکستان
همسو با طالبان و القاعده
القاعده
وهابیت
1998
اسامه بن لادن
سراسر جهان
جهاد علیه مسیحیان و یهودیان
ضد آمریکایی

3-1
1-3- ردهبندی گروه تحریک طالبان پاکستان:
3-11-3-1- گروه محسود75:
این گروه هستهی تحریک طالبان پاکستان را تشکیل میدهد و از عناصر آن میتوان بیت الله محسود را نام برد. در سراسر نواحی قبیله نشین فدرال فعالیت دارند. جهاد علیه دولت پاکستان از اهداف آنان میباشد.

3-11-3-2- طالبان مقامی یا محلی:76
این گروه، از گروههای مولوی نذیر(در وزیرستان جنوبی) و گل بهادر (در وزیرستان شمالی) تشکیل گردیده و اهداف اصلی آنها، حمایت از جهاد در افغانستان میباشد.

3-11-3- 3-طالبان پنجابی77
این جناح از گروههای فرقهای متمرکز در داخل پاکستان بوده و اهداف آنان جهاد علیه هند با موضوع کشمیرمیباشد (ساناجمال وام احسن ،2015: 3 و 5 و 6 ).

3-11-4- ویژگیهای فکری و اندیشههای سیاسی طالبان پاکستان:
ویژگیهای فکری و اندیشههای سیاسی طالبان را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:

3-11-4-1- اجرای شریعت:
یکی از پیچیدگیهای اساسی در بینش طالبان به طور اخص و بنیادگرایی افراطی به طوراعم، روح تعبدگرایی و قداست بخشی نسبت به دستاوردهای کلامی و فقهی پیشینیان میباشد. بنیادگرایی افراطی، دوران صدراسلام و میانه را دورهی طلایی و مصون از هر نوع خطا تلقی نموده و راجع به تفاسیر و تأویلهای دینی این دوره، اعتقاد

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *