پایان نامه روانشناسی با موضوع : تحلیل عاملی اکتشافی

شخصیت تهیه کرد که مشهورترین آنها پرسشنامه 16 عاملی شخصیت، که بر اساس 16 عامل عمقی نظریه خود، است. کتل با بهره گرفتن از فهرست صفات شخصیت که توسط آلپورت تدوین شده بود، ساختن آزمون شخصیتی خود را آغاز کرد و سپس با کاهش تعداد آن صفات به 171 صفت، آنها را در قالب 36 بعد تحت عنوان صفات سطحی مطرح کرد. سرانجام پژوهشهای بعدی وی از طریق تحلیل عاملی، 16 عامل متمایز و عمقی که همه تغییرات 36 بعد شخصیت را تبیین میکنند، فراهم کرد. این آزمون که مخصوص افراد 16 سال به بالاست، 16 نمره برای 16 صفت شخصیتی به دست میدهد(کتل و همکاران، 1970). پرسشنامه، نمرات 16 عامل اصلی و 5 مقیاس کلی(برونگرایی، اضطراب، یکدندگی، استقلال، خویشتندار) را ارائه میدهد. هر عامل اصلی شامل 10 تا 15سوال دارد. کتل پنج فرم برای این این آزمون تهیه کرده است. پنجمین نسخه پرسشنامه 16 عاملی که در سال 1993 منتشر شده در مقایسه با نسخه های قبلی پرسشنامه ویژگیهای سادهتر، زبان به روزتر، نمرهدهی دستی راحتتر و هنجاریابی به روز رسانی شده را شامل میشود. این نسخه شامل 185 سوال سه گزینهای است که در 5 سطح خواندن طراحی شده است. مناسبترین فرم PF 16 برای افرادی که تحصیلات بالا دارند و کسانی که فارغالتحصیل موفق و پیشرفته دبیرستان هستند فرم A و B میباشد. به طور آشکار ترکیب این دو فرم نسبت به هر یک از فرمها به تنهایی، اندازه گیری بهتری انجام می دهد. برای افراد با سطح فرهنگی اجتماعی متوسط که قادر به خواندن روزنامه با درک متوسط می باشند، فرم های C و D با سطح پایه خواندن 5/6 مناسبتر است. فرم E برای افرادی که مهارتهای خواندن آنها زیر سطح پایه ششم است مناسب است. به طور خلاصه میتوان بیان کرد که PF 16 بعد از پرسشنامه چند وجهی شخصیتی مینهسوتا( MMPI) از سایر آزمونهای شخصیت مورد استفاده روان شناسان و روانپزشکان قرار گرفته است (گراهام و لیلی، 1984؛ عبادی و همکاران، 1384؛ ملیانی و همکاران، 1388). آزمون محدودیت زمانی ندارد. بیشتر افراد شکل مداد-کاغذی را در حدود 35 تا 50 دقیقه کامل می کنند و تحت یک شرایط معمولی نزدیک 80 درصد افراد نزدیک 40 دقیقه آن را انجام می دهند. شکل کامپیوتری آزمون زمان کمتری می گیرد، معمولاً نزدیک به 25 تا 35 دقیقه. قابل ذکر است که فرم کوتاهی از این مقیاس با عنوان پرسشنامه انتخابی شانزده عاملی(کتل و همکاران، 1999) در دسترس می باشد که برای شرایط گزینشی بکار میرود و حدود بیست دقیقه تکمیل آن طول میکشد. این مقیاس همچنین برای توصیف ویژگیهای شخصیتی که در عملکردهای شغلی خیلی مهم و تاثیرگذار هستند، بکار میرود. مقیاس کوتاهتری هم نسبت به تست اخیر تهیه شده است که برای هر عامل پنج یا شش آیتم دارد و حدود 15 دقیقه تکمیل آن طول میکشد(گورساچ، 2006). همچنین فرم نوجوانان(HSPQ ؛ کتل و همکاران، 1984) برای سنین 12 تا 18 سالگی تهیه شده است. پرسشنامه کودکی(CPQ ؛ پورتر و همکارن، 1992) برای سنین 8 تا12 سالگی و پرسشنامه شخصیت سالهای ابتدایی مدرسه برای سنین 6 تا 8 سالگی نیز تهیه شده است. در سال 2001 فرم نوجوانان دبیرستانی با نام پرسشنامه شخصیت شانزده عاملی نوجوانان به روزرسانی و تغییر نام پیدا کرده است، این مقیاس شامل بخشهایی در مورد علایق روزمره زندگی نوجوانان و سوالات مستقیمی از مشکلات آنها در زندگیشان میشود (کتل، 2003؛ کتل و مید 2008).

پرسشنامه شخصیت نئو
از جمله پرکاربردترین آزمونهای خود سنجی، آزمونهای خانواده نئو هستند که بر مبنای نظریه پنج عاملی شخصیت شکل گرفتهاند. NEO-PI اولین مقیاسی بود که توسط کاستا و مک کری در سال 1985 ساخته شد و شامل 181 آیتم برای وارسی پنج عامل بزرگ شخصیت بود، اما در مورد 2 عامل موافقت و مسئولیتپذیری فاقد رویه های مشخصی بود. در سال 1992 تست NEO-PI-R تهیه و منتشر شد و این نارساییها را با اضافه کردن آیتمهایی برای صفات فرعی دو عامل موافقت و مسئولیتپذیری که قبلاً فقط عوامل اصلی را ارزیابی می نمود و صفات فرعی به طور ضمنی در آن عوامل بودند، برطرف میکند. علاوه بر آن 10 سوال دیگر نیز از سوالات سه عامل برونگرایی، روانآزردهگرایی و پذیرندگی تغییر یافت تا صفات این عوامل وضوح بیشتری یابد. براین اساس مقیاس اخیر داری 240 ماده میباشد و اندازهگیری جامعی از پنج عامل عمده را ارائه میکند که هر عامل شامل 6 بعد است و هر بعد شامل 8 آیتم میباشد. همچنین این تست دارای دو فرم، S برای گزارشهای شخصی(خودگزارشی) و R برای ارزیابی توسط فرد دیگری است. فرم S توسط خود افراد درجهبندی میشود و مناسب مردان و زنان در تمام سنین میباشد. فرم R با ضمیر سوم شخص شروع میشود و برای درجهبندی افراد توسط همسر، همسالان و یا کارشناسان به کار میرود. این فرم را میتوان بهطور مستقل بکار برد و یا به عنوان مکملی برای گزارشهای شخصی یا اعتبار آن مورد استفاده قرار داد.
با توجه به پیچیدگی و طولانی بودن NEO-PI-R ، وجود ابعاد جزئی و متعدد در هریک از صفات مربوط به پنج عامل شخصیت و ضرورت سرند سریع در مواقع لازم، و مهمتر از همه عدم تمایل آزمودنیها در پاسخ دادن به ابزارهای طولانی در موقعیتهای بالینی و پژوهشی، نسخه کوتاهی از این پرسشنامه با عنوان پرسشنامه پنج عاملی(NEO-FFI) طراحی شد. این پرسشنامه شامل 60 ماده است که برا اساس تحلیل عاملی نمرات NEO-PI که در سال 1986 اجرا شده بود، به دست آمده است. در این پرسشنامه برای هر عامل 12 آیتم وجود دارد که این آیتمها با توجه به دارا بودن بیشترین بار عاملی در ارتباط با صفت مورد نظر، انتخاب شدهاند(کاستا و مک کری؛ 1992، ایگان و همکارن، 1999؛ هلدن و فکن؛ مانگا و همکاران،2004).
پرسشنامه شخصیت آیزنگ(EPQ )
آیزنگ بعد از مطرح کردن نظریه سلسله مراتبی شخصیت خود، ابزارهای مختلفی را برای سنجش صفات شخصیت همچون پرسشنامه پزشکی مادزلی (MMQ؛ آیزنگ، 1952)، مقیاس شخصیت مادزلی (MPI؛ آیزنگ، 1959)، مقیاس شخصیت آیزنگ ( EPI؛ آیزنگ و آیزنگ،1964) و پرسشنامه شخصیت آیزنگ ( EPQ؛ آیزنگ، 1975)ایجاد کرد. EPQ آخرین تجدید نظر در سری پرسشنامههای شخصیت آیزنگ میباشد. این پرسشنامه ابتدا دو بعد اصلی نظریه آِیزنگ، روانرنجورگرایی و برونگرایی، را ارزیابی میکرد. سپس، بُعد روانپریشگرایی و بعداً یک مقیاس دیگر بنام دروغسنج برای سنجش تمایلات مربوط به خوبنمایی حین تکمیل آزمون، در پرسشنامه گنجانده شود(کارنسی و همکاران(2007). مزیت عمده EPQ که نتیجه چندین سال پژوهش در عرصه شخصیت بود معرفی یک متغیر جدید بنام روانپریشخویی بود. اما ویژگیهای روانسنجی ضعیف مقیاس روانپریشخویی در مقایسه با مقیاسهای برونگرایی و روانرنجورخویی، انتقادهای بسیاری را برانگیخت(پیشاب، 1977؛ بلاک، 1997). به منظور اصلاح ویژگیهای روانسجی EPQ ، مخصوصاً با هدف کاهش پراکندگی نمرات و افزایش پایایی و میانگین نمرات مقیاس روانپریشخویی، آیزنگ، آیزنگ و بارت(1985) از طریق افزایش 10سوال به تعداد کل آزمون(از 90 به 100 سوال)، EPQ را مورد تجدید نظر قرار دادند. مقیاس دروغ سنج با 21 سوال، بدون تغییر باقی ماند. یک سوال به مقیاسهای برونگرایی و روانرنجورخویی افزوده شد. اما مقیاس با افزایش13 سوال جدید و حذف 6 سوال با تعداد کل 32 سوال دستخوش تغییرات اساسی گشت. اما یک از پیامد توسعه و اصلاح پیوسته مقیاسهای آیزنگ در سنجش شخصیت افزایش تدریجی طولشان بود. بدین صورت که اولین مقیاس آیزنگ(MMQ) دارای 40 سوال بود که این تعداد سوال در آخرین مقیاس وی به 100 سوال(EPQ) رسید. با اینکه این افزایش طول مقیاسها باعث دربرگرفتن بیشتر عاملهای نظریه آیزنگ، و همچنین افزایش ویژگیهای روانسنجی مقیاسهای قبلی شد لیکن سبب محدویت کاربرد این مقیاسها در بعضی موقعیتها پژوهشی و بالینی میشود. بنابراین، آیزنگ و همکاران(1985) نسخه کوتاه 48 سوالی، 12 سوال برای هر مقیاس، را ارائه نمودند. که نتایج بررسی نشان داد که این مقیاس با فرم 100 سوالی همبستگی بالایی دارد(کورالا، 1987؛ تورابایا و مانتنر، 1987؛ فرانسیس و همکاران، 1992؛کارنسی و همکارن، 2007).
پرسشنامه ده سوالی شخصیت(TIPI)
گاسلینگ و همکاران(2003) به منظور ازبین بردن مشکلات مقیاسهای بلند پنج عاملی همچون طولانی بودن و عدم کاربرد این مقیاس ها و حتی مقیاسهای کوتاه در برخی شرایط پژوهشی اقدام به طراحی و ایجاد یک پرسشنامهی خیلیکوتاه پنج عاملی به نام پرسشنامه ده سوالی شخصیت(TIPI) کردند. این محققان ابتدا پرسشنامه پنج سوالی شخصیت(FIPI) را تهیه کردند و بعد از بررسی این مقیاس با هدف رفع نواقص ساخت پرسشنامه و همچنین افزایش ویژگیهای روانسنجی آن، طراحی پرسشنامه TIPI آغاز کردند. رویکرد معمول برای ایجاد آزمونهای کوتاه انتخاب بهترین آیتمهای مقیاسهای طولانی براساس معیار های روانسنجی است اما روش به کار گرفته این محققان متفاوت بود و به جای معیارهای روانسنجی، با انتخاب چند توصیفگر برای هر آیتم با هدف دربرگیری وسیعتر ابعاد پنج عاملی، بر بهینهسازی اعتبار محتوای مقیاس متمرکز شدند. براین اساس، توصیفگرها را تا جای که امکان پذیر بود از ابزارهای پنج عاملی موجود بر اساس پنج معیار انتخاب کردند: در وهله نخست سعی شد توصیفگرهای انتخاب شود که به طور وسیعی ابعاد پنج عاملی را پوشش دهد، در گام بعدی توصیفگرهای که دو قطب بعد را نشان میداد شناسایی شد، دیگر اینکه توصیفگرهای انتخاب شدند که ارزیاب مفرط نبودند و همچنین از انتخاب توصیفگرها که خیلی خنثی بودند اجتناب کردند و در نهایت سعی کردند تا افزونگی بین توصیف گرها را به حداقل برسانند. برای اصلاح ساخت پرسشنامه که در FIPI دیده شده بود اندازه و پیچیدگی آیتمها را کاهش دادند تا فهم آنها آسانتر شود و بدون افزایش زمان صرف شده برای تکمیل آن، این امکان را فراهم آورد که تعداد از آیتم ها پرسشنامه را دو برابر کنند. در نتیجه پرسشنامه TIPI با 2 آیتم برای هر پنج عامل، که هر آیتم شامل دو توصیفگر میباشد و تکمیل آن حدوداً یک دقیقه طول میکشد، تهیه شد. این مقیاس بدلیل اینکه از لحاظ زمان و هزینه مقرون به صرفه میباشد درخواست فزایندهای داشته و توجه محققان زیادی را به سمت خودش جلب کرده و در رشته های مختلفی استفاده شده است.

ادبیات تحقیق
انواع مقیاس های عاملی در ارزیابی شخصیت
پرسشنامه پنجعاملی 44 سوالی(BFI)
این مقیاس توسط جان و سریواستاوا(1999) به منظور سنجش پنج عاملی شخصیت تهیه شده است. این مقیاس دارای 44 سوال است که در یک مقیاس 5 درجهای از کاملاً مخالف تا کاملاً موافق نمرهگزاری میشود. در نمونه آمریکایی و کانادایی، همسانی درونی زیر مقیاس پنجگانه BFI در دامنهای از 75/0 تا 90/0 بدست آمد. پایایی بازآزمایی سه ماه این مقیاس نیز در دامنهای از 80/0 تا 90/0 بدست آمد. همچنین همبستگی همگرای BFI با سایر ابزارهای سنجش پنج عاملی مانند TDA 81/0 و NEO-FFI 73/0 گزارش شده است(جان و سریواستاوا،1999). در پژوهشی دنیسن و همکاران(2008) اعتبار سازه این مقیاس در نمونه های هلندی مورد برسی قرار دادند و عاملهای مشابهی با پژوهش اصلی گزارش کردند که عاملهای مسئولیتپذیری و موافقت بیشترین بارعاملی و عامل روانآزوردهگرایی کمترین بارعاملی داشتند. در ایران نیز نصرتآبادی و همکاران(1385) همسانی درونی زیر مقیاسهای پنجگانه را از 61/0 برای عامل موافقت تا 80/0 برای عامل روانآزوردهگرایی متغیر گزارش کرده است. برای وارسی روای صوری از 6 کارشناس نظرخواهی شده که همگی توان سنجش ابعاد پنجعاملی را توسط این مقیاس تأیید کردهاند. همچنین برای برسی اعتبار سازه نیز از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده کردند که به استخراج پنج عامل انجامید و این پنج عامل مجموعاً 40 درصد از واریانس کل را تبیین میکنند. علاوه براین، تحلیل عاملی تأییدی نیز مدل پنج عاملی شخصیت را تأیید کرد.
خزانه بینالمللی آیتم شخصیت (IPIP)

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

مقیاس IPIP ابزاری دیگری است برای سنجش پنج عامل بزرگ شخصیت که از سنت پژوهش واژگانی توسط گلدبرگ (1999) مشتق شده است. این مقیاس 50 سوالی، برای هر پنج عامل 10 سوال، در یک مقیاس لیکرتی پنج درجهای از کاملاً نادرست تا کاملاً درست درجه بندی میشود. آلفای کرونباخ این مقیاس برای عاملهای برونگرایی، موافقت، مسئولیتپذیری، پایداری هیجانی و هوش بترتیب 90/0، 78/0، 80/0، 85/0 و 80/0 گزارش شده است (گلدبرگ، 1999؛ 2006). قو و همکاران(2005) به منظور بررسی همبستگی همگرایی PIPI ، ابعاد این مقیاس را با مقیاسهای NEO-PI-R مقایسه کردند. بر این اساس بین مقیاس های PIPI و NEO-PI-R (برونگرایی 69/0، موافقت 49/0، مسئولیتپذیری 69/0، پایداری هیجانی 83/0 و پذیرندگی 59/0) همبستگی قوی گزارش شده است. سوچا و همکاران(2010) نیز آلفای کرونباخ عاملهای این مقیاس را بترتیب 86/0، 75/0، 84/0، 86/0 و 77/0 گزارش کردند. علاوه براین، برای بررسی اعتبار سازه نیز از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده کردند که به استخراج پنج عامل انجامید و تحلیل عاملی تأییدی نیز با شاخصهای قابل قبولی مدل پنج عاملی شخصیت را تأیید کرد.
پرسشنامه 100 توصیفگر صفات (TDA)
مقیاس دیگری که برای سنجش پنج عامل شخصیت توسط گلدبرگ (1992) ساخته شده است پرسشنامه 100 توصیفگر صفات(TDA) نام دارد. این پرسشنامه با 100 توصیفگر تک قطبی، برای هر یک از عاملهای 20 توصیفگر، در یک مقیاس لیکرتی 9 درجهای از کاملاً مخالف تا کاملاً موافق پنج عامل مورد نظر را ارزیابی میکند. در پژوهش اصلی محققان در سه مرحله بررسی که به منظور اصلاح هرچه بیشتر مقیاس انجام دادند همسانی درونی را بین 82/0 تا 97/0 گزارش دادند. همچنین همبستگی همگرایی مقیاسهای TDA و NEO-PI را برای برونگرایی 68/0، موافقت 54/0، مسئولیتپدیری 51/0، روانآزردهگرایی 65/0 و پذیرندگی 48/0 بدست آوردند. سامر و گلدبرگ(1999) در ترکیه ساختار عاملی این مقیاس را به وسیله تحلیل عاملی اکتشافی در دو گروه نمونه همگن و ناهمگن بررسی کردند و با تأیید ساختار پنج عاملی، عاملهای مسئولیتپذیری و موافقت را قویترین عامل گزارش نمودند.
فرم کوتاه پرسشنامه 100 توصیفگر صفات

سوسیر(1994) در پژوهشی تعداد توصیفگرهای مقیاس TDA را به 40 توصیفگر کاهش داد و فرم کوتاه این آزمون را به نام نشانگرهای کوتاه شدهی سوسیر طراحی و بررسی کرد. این پژوهشگر همسانی درونی این فرم را برای مقیاسهای برونگرایی، موافقت، مسئولیتپذیری، پایداری هیجانی و پذیرندگی بترتیب 83/0، 81/0، 83/0، 78/0 و 78/0 گزارش کرد. همچنین ساختار پنج عاملی مقیاس اخیر را از طریق تحلیل عاملی اکتشافی تأیید کرد. مرادیان و نزلک(1996) آلفای کرونباخ این فرم را مشابه پژوهش اصلی بترتیب عاملها 86/0، 82/0، 84/0، 78/0 و 78/0 گزارش کردند. علاوه براین، تحلیل عاملی تأییدی انجام شده نیز مدل پنج عاملی شخصیت را تأیید کرد. در پژوهش دیگری تامپسون(2008)

                                                    .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *