پایان نامه روانشناسی با موضوع : ساختار سازمانی

دانلود پایان نامه

تفاوتهای ادراکی بین افراد در سطوح مختلف سلسله مراتبی : افرادی که از یک سطح به سطح بالاتر می روند ، سطح ادراک شان نیز تغییر می کند که این در بعضی مواقع منجر به تضاد می شود .
تضاد وظیفه ای : بین واحد ها و افرادی که دارای وظایف وابسته بهم بوده و در عین حال نقشهای ناسازگار با یکردیگر دارند ، تعارض وظیفه ای بوجود می آید .
تفاوت در ارزشها و اهداف : واحد های فروش و تولید با یکدیگر تعارض دارند ، چرا که واحد فروش بر تولید بیشتر تاکید دارد تا ارزش فروش محصولات افزایش یابد . در حالیکه واحد تولید به تولید کمتر تاکید دارد تا کیفیت محصولات مورد توجه قرار گیرد .
نقص در سیستم اطلاعاتی سازمانها : یک پیام مهم ممکن است دریافت نشود دستورات یک سرپرست بد تفسیر گردد یا ممکن است بعلت تنوع و تعدد پایگاه های اطلاعاتی ، تصمیم گیرندگان سازمان به نتایج متفاوتی برسند که این باعث ایجاد تعارض در سازمان می شود

تنش بین استراتژیست ها و متخصصین : استراتژیست ها همواره دارای دیدگاهی کل گرایانه هستند ، ولی متخصصین به جزئیات توجه دارند . نگرشهای مختلف از جانب این دو گروه ممکن است منجر به تضاد در سازمان شود .
تضاد نقش : تضاد در نقش زمانی رخ میدهد که ادراک افراد و ارائه نقش با انتظارات دیگران همگونی نداشته باشد تضاد نقش بر چند دسته است

الف ) تضاد درون نقشی : تضاد درون نقشی زمانی اتفاق می افتد که نقش فرد در معرض استرس قرار گیرد و شخص از اینکه چگونه نقش را ایفا نماید دارای انتظارات متعدد و در عین حال متضاد می باشد . فرضا شخصی که مدیریت از او می خواهد تا بعنوان نماینده وی در مذاکره مدیریت – اتحادیه شرکت کند و از طرف دیگر کارگران نیز از او می خواهند که بعنوان نماینده آنها در مذاکره دفاع نماید ، دچار تعارض درون نقش می گردد.
ب) هر کارمند همچنین یک همسر ، دوست ، یک پدر و یک عضو از جامعه بزرگتر است . کارمند برای انجام موثرتر شغل خود ناچار است نقش پدر و همسر را در خانواده بخوبی ایفا نکند که این منجر به تعارض بین نقشها میشود .
ج) تعارض نقش متقابل شخصی : وقتی دو یا تعدادی از افراد یک نقش یا موقعیت ویژه ای را خواهانند که منجر به روی هم افتادگی نقش ها می شود ، تضاد نقش بین فردی پدید می آید . بعنوان مثال ممکن است پدر و مادر شیوه های مختلفی برا ی تنبیه فرزند خود انتخاب کنند که این تضاد نقش متقابل شخصی را بوجود می آورد

تعارض موقعیت : در حالیکه نقشهای سازمانی از اهمیت زیادی برخوردارند ، رتبه بندی این نقشها مطابق اهمیت و ارزش آنها نیز ممکن است منجر به تعارض موقعیت گردد . افراد سازمان اغلب خواهان ترقی موقعیت هستند ،تا حقوق بیشتر ،دفتر کار بزرگتر و عناوین مهمتری را بخود اختصاص می دهند .
اختلافها و ناسازگاریهای شخصی :عدم شباهت افراد با یکردیگر ممکن است عامل دیگری برای ایجاد تعرض در افراد باشد
استرسهای محیطی : محیط استرس آور باعث ایجاد تنش و تعارض در سازمان می شود . ( مقیمی ، 1386 ،479 )

برخی از عوامل بروز تعارض
رقابت بین گروه ها
افزایش بار کاری
تقاضاهای چند گانه نقش
تهدیدات قلمرو و هویت حرفه ای
تهدیدات امنیت و ایمنی
منبع کم یاب
اختلالات فرهنگی
تهاجم به فضای پرسنلی ( دیان ، 2007 ،99 )

2-9-1-2 منابع تعارض سازمانی

وابستگی متقابل وظیفه
وابستگی یک جانبه
تفکیک بیش از حد وظیفه
رسمیت کم
وابستگی به منافع مشترک کم یاب
تفاوت در معیارهای ارزشیابی و سیستم های پرداخت
تصمیم گیری مشارکتی
عدم تجانس اعضاء
عدم تناسب پست سازمانی با مقام و موقعیت افراد
نارضایتی از نقش
تحریک ارتباطات
( رابینز ،1381 ،363-670 )

نمودار 2-2 : منابع ایجاد کننده تعارض ( دیان ، 2007 ، 100 )

10-1-2 انواع تعارض

از دیدگاه های مختلف می توان تعارض را به انواع گوناگون طبقه بندی کرد . از بعد نیروی انسانی تعارض را به سه دسته کلی 1- تعارض فردی 2- تعارض گروهی 3- تعارض سازمانی طبقه بندی میکینم

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

تعارض فردی : معمولا به وضعیتی اطلاق میشود که فرد در درون خود دچار یک نوع کشمکش و تعارض میگردد که میتواند به هر دلیلی باشد . یکی از مثالهای آن تعارض نقش میباشد که حالتی است که فرد با مواجهه با دستورات متناقض و متعارض می شود همچون موقعیتی که پذیرش آن منجر به خدشه دار شدن روابط با دیگران می شود .

تعارض گروهی : تعارض گروهی را معمولا میتوان به دو شکل عمده طبقه بندی کرد . الف ) تعارض بین اشخاص : عامل اصلی این نوع تعارض را میتوان بی توجهی به عقاید و مقررات دیگران دانست بطوری که شخص در این موقعیت تنها به عقاید خود صرفنظر از صحت یا سقم آن توجه داشته است که البته میتوان با ایجاد تعادلات منطقی در صدد رفع تعارض و ایجاد تعادل و همچنین تفاهم کامل بر آمد .

ب) تعارض بین اشخاص و گروه : عامل اصلی این نوع تعارض را میتوان همسو نبودن اهداف در بین شخص و گروه نامید بطوری که توقعات فرد از گروه در مقابل اعمالی که انجام میدهد با توقعاتی گروه در برابر فرد در انجام اعمال وی همخوانی
نداشته است . این نوع تعارض ممکن است منشاء قانونی داشته باشد و گاهی نیز غیر قانونی و ناشی از نداشتن بینش صحیح در افراد گروه باشد .

تعارض سازمانی : تعارض سازمانی به سه دسته تقسیم شده است الف ) تعارض بین اشخاص : این نوع تعارض همانند تعارض بین اشخاص در تعارض گروهی است با این تفاوت که تعارض در سطح وسیعتری در گروه ها صورت پذیرفته و سازمان را تحت الشعاع قرار می دهد که متعاقب آن تعارض بین اشخاص در سطح کل سازمان را منجر میشود . ب)تعارض بین گروه ها : این نوع تعارض به دلیل عدم وضوح بین خط و مشی ها و اهداف هر گروه ، به تعاون و همکاری بین آنان مربوط می باشد که البته این نوع تعارض نیز میتواند دارای جنبه های مشروع و قانونی و جنبه های غیر منطقی و شخصی باشد . ج) تعارض بین گروه ها و سازمان : این نوع تعارض معمولا در موقعیت های بحرانی و حساس در سازمان بوجود می آید که معمولا علت اصلی این نوع تعارض را تعصبات یک جانبه و بی توجهی مدیران سیاست گذار در سازمان به نیازهای رده های پایین تر دانسته اند .

تعارضات را میتوان از جنبه های دیگری نیز طبقه بندی کرد بطوریکه از بعد سلسله مراتب سازمانی تعارضات را میتوان به تعارضات افقی و عمودی و اجتماعی و در بعد عملکرد میتوان تعارضات عملکردی و غیر عملکردی طبقه بندی کرد

الف ) تعارض افقی : بیشتر تعارضات سازمانی ، از نوع افقی است . تعارض افقی بین گروه ها یا واحدهایی که اغلب در سلسله مراتب سازمانی در یک سطح قرار دارند ، روی می دهد . مثلا بین صف و ستاد امکان دارد بین واحد کنترل و کیفیت با واحد تولید مشاجره بوجود آید . زیرا الزامات کیفیتی راندمان تولید را پایین می آورد .

ب) تعارض عمودی : تعارض عمودی بین واحدهایی روی میدهد که در سطوح مختلف سلسله مراتب سازمانی قرار دارند . تعارض عمودی هنگامی به وجود می آید که مسائلی چون کنترل ، قدرت ، دستمزد و مزایا مطرح باشند . شایع تر ین شکل تعارض عمودی بین مدیریت و کارکنان بوجود می آید .

ج ) تعارض اجتماعی :عضویت در گروه و خصومت میان گروهی که بیرون از سازمان وجود دارند بر روابط سازمانی اثر می گذارد . تفاوت ها ی اعتقادی ، نژادی و سیاسی ممکن است سبب افزایش تعارض درون سازمان شود . ( عباس زادگان ، 1379 ، 90 )

شکل زیریکی از طبقه بندی های تعارض در سازمان را نشان میدهد .

نمودار3-2 : طبقه بندی انواع تعارض

11-1-2 مراحل چهار گانه تعارض از دیدگاه رابینز
مرحله اول :
این مرحله به عنوان علل و منابع تعارض نیز نامیده می شود که میتوان به سه دسته کلی ارتباط ، ساختار و متغیرهای شخصی طبقه بندی کرد
الف ) ارتباط : یکی از عوامل اساسی تعارض ایجاد ارتباط ضعیف بین افراد است اما این تنها ارتباط ضعیف نیست که سبب تمامی تعارضات میشود . طبق تحقیقات انجام شده مشکلات بیانی ، مبادله ناکافی اطلاعات و بگو مگو های موجود در کانال ارتباط هر یک به تنهایی سدی در برابر ارتباط بوده و شرایط بالقوه بودن ماراجع را برای تعارض تشکیل میدهند . هرگاه ارتباط بیش از حد زیاد و کم باشد امکان بالقوه بودن تعارض بالا میکیرد .
ب) ساختار : بافت و ساختار سازمانی نقش مهمی در ایجاد تعارض بین افراد داشته است بطوریکه معتقدند که هر قدر گروه بزرگتر بوده و در فعالیتها یش تخصصی تر شده باشد ، احتمال تعارض در آن بیشتر است و از سوی دیگر نیز رابطه بین مقام و تعارض را با هم در ارتباط معکوس دانسته اند و هرجا که اعضای گروه جوانتر بوده و استعفا نسبت به استخدام بالا باشد امکان بالقوه بودن تعارض در بالاترین سطح خود قرار دارد .

طبق تحقیقات به عمل آمده معلوم شده است که شیوه رهبری دقیق ، مراقبت مستمر و نظارت محدود کننده بر رفتار دیگران ، امکان بالقوه تعارض را افزایش می دهد
ج) متغییر های شخصی :ویژگیها و صفات شخصی افراد در سازمان عامل دیگری در جهت تعارضات می باشد . شواهد نشان میدهد که انواع شخصیت ، مثلا کسانی که بیش از حد اقتدار طلب هستند و آنها که از اعتبار چندانی برخوردار نیستند کارشان به تعارض کشیده میشود .

مرحله دوم ( التفات و جنبه های شخصی دادن ) :
لازمه تعارض درک آن است ، به همین جهت طرفین متعارض معمولا بایستی از شرایط مرجع به عنوان مبنای مقایسه مطلع باشند ولی در هر حال اطلاع از تعارض بدین معنا نیست که به آن جنبه شخصی داده باشیم .

مرحله سوم : ( رفتار ):
مرحله سوم تعارض زمانی است که فرد اول مانع به رسیدن هدف فرد دوم میگردد . البته این عمل بایستی از روی آگاهی توسط فرد اول صورت پذیرد ، یعنی باید اقدامی خواسته در جهت ناکامی فرد دیگر باشد . در این مرحله تعارض نمایان شده است .
تعارض آشکار سلسله اعمالی را شامل میشود که از دخالت های غیر مستقیم بسیاری ماهرانه شروع و به اشکال مستقیم تهاجمی خشونت بار و مبارزه مهار نشدنی ختم می شود در این مرحله است که طرفین معارض روشهایی برای مقابله با تعارض بوجود می آورند .
مرحله چهارم ( ماحصل ) :
در مرحله آخر تعارض ، تاثیر متقابل رفتار تعارض آمیز علنی و رفتار مخصوص مقابله با تعارض پیامدها از این نظر که به پیشرفت عملکرد گروهی شوند که در آن صورت آن را ستانده غیر کارکردی می نامیم در زیر نمودار تعارض و عملکرد واحد ها مشاهده میشود .

جدول 3-2 : تعارض و عملکرد
نتیجه عملکرد واحد خصوصیات داخلی واحد نوع تعارض سطح تعارض موقعیت
حداقل بی تفاوت ، ایستا ، بی اعتنا در مقابل متغییر
خالی از نظرهای تازه غیر کارکردی پایین یا هیچ A

حد اکثر مناسب رشد و ترقی ، انتقاد کننده از خود . کارکردی مطلوبترین B
حداقل اخلالگر ، بی نظم و ترتیب ، ناهمکار غیر کارکردی حداکثر C

نمودار4-2 :مراحل چهار گانه تعارض از دیدگاه رابینز

12-1-2 نقش ارتباطات در تعارض :

سه دیدگاه کاملا متمایز راجع به نقش ارتباطات در بروز تعارض وجود دارد .
دیدگاه مکانیکی : این دیدگاه تاکید زایدی بر شبکه ها و مجاری ارتباطی که پیامها از طریق آنها ارسال می شوند دارد ، تا معنای خود پیامها ، چنانچه از طریق موانع ارتباطی مشکلاتی در روند انتقال پیامها پدید آید تعارض رخ میدهد ، به طوری که دلیل عمده تعارض عدم تحریک پیام یا نقص و شکست ارتباطات محسوب می شود .

دیدگاه سنتی بر فرا گرد تعیین اطلاعات : تمرکز توجه در این دیدگاه اطلاعات و معنی و مفهوم آن میباشد چنانچه در اطلاعات دخل و تصرف شود به ویژه از آن به عنوان ابزاری برای امتناع سلطه جویی و اعمال قدرت بر دیگران استفاده گردد ممکن است سوء تفاهم و رفتار رقابت آمیز توام با نابرابری را بر انگیزد .

دیدگاه کنش متقابل : برا اساس این دیدگاه ارتباطات فرا گردی است پویا که در طول زمان و رفتارهای متقابل و در هم تنیده بین طرفین ارتباط پدید می آید طبق این دیدگاه تعارض نه مبتنی بر برخورد است و نه لذت بخش و حتی برای طرفین جنبه تعمدی ندارد . بلکه شرایط پیوسته سازمان است و برای رشد آن لازم است از آنجا که ارتباطات و تعارض اجتناب ناپذیر و امری مداوم است . ستیز نتیجه اطلاعات نارسا ، شکست کنش متقابل و اشکالات پیام نارسا نیست بلکه ارتباطات و ستیز فرایندی گسترش یابنده است . که از رفتارهای در هم پیچیده و مرتبط افراد ناشی میشود . رفتارهایی که از فرط بستگی همه چیز را به شکل ستیز در می آورد ( فرهنگی ، 1369 ، 17-20 )

13-1-2 توسعه مهارت های حل تعارض

اگر تعارض مخرب و غیر مثمر باشد و یک مدیر چه کاری را میتواند انجام دهد ؟ چه شیوه ای را برای برخورد با آن باید به کار گیرد ؟ یک مدیر لزوما نیاز دارد شیوه های اساسی اداره تعارض را بشناسد و در مواقع لزوم از آنها استفاده کند . بنابران بایستی از انتخاب سبک و شیوه خویش آگاهی داشته باشد . شیوه های برخورد با تعارض به مدیران و رهبران گروه ها می گوید که چگونه به نحو مطلوبی می توانند با تعارض رفتار کنند و چگونه میتوانند روشی را انتخاب کنند و آن را به کار گیرند .
در انتخاب شیوه برخورد با تعارض عاقلانه رفتار کنند . تصدیق هر تعارض صحیح نیست . بعضی از تلاشها برای فروکش کردن تعارضها میان افراد و گروه ها ممکن است بی ارزش باشند و برخی غیر قابل کنترل باشند . نباید برای هر تعارضی که ارزش ندارد وقتتان را برای حل آن به هدر دهید شاید در چنین وضعیتی بهتر باشد که از آن اجتناب و دوری جودید . بعضی اوقات اجتناب از تعارض پاسخ مناسبی میتواند باشد . اگر مدیر بخواهد اثر بخشی مدیریتش را به طور کامل بهبود بخشد یا مهارت خود را در مدیریت تعارض افزایش دهد باید از تعارضهای ناچیز و بی ارزش دوری جوید و سعی کند به طور عاقلانه شیوه برخورد با تعارض را انتخاب کند .
واقعیت این است که برخی از تعارضها غیر قابل کنترل هستند و ما قادر به مهار آنها هستیم در چنین وضعیتی که اختلافات عمیقا ریشه دوا نده و تعارضها بین طرفین درگیر طولانی شده است ، عواطف و احساسات طرفین جریحه دار گردیده است ، نمی توان تعارض یا تعارضها را برطرف ساخت و نمی توان با موفقیت زیاد آن را کنترل کرد .
مدیر یا رهبر یک گروه غیر رسمی نباید گول و فریب چنین حرفهایی را بخورد که مدیر یا رهبر میتواند هر تعارضی را به طور اثر بخش حل کند . این تلاشها بی حاصل و بی ارزشند . حتی ممکن است برخی از آنها خارج از حیطه نظارت مدیر باشند در چنین وضعیتی ترک آن موقعیت بهترین تصمیم است .
کسانی که تعارض را ایجاد کرده اند ارزشیابی کنید برای شناختن کسانی که تعارض را ایجاد میکنند وقت بگذارید . چه کسی در تعارض درگیر شده است ؟ هر یک از طرفین درگیر چه علایقی دارند ؟ ارزشها ، شخصیت احساسات و

دیدگاهتان را بنویسید