پایان نامه علامه طباطبائی، مرگ و زندگی

دانلود پایان نامه

2-6-2-2-2-1. امور طبیعی
یکی از عوامل و ابزار ابتلاء، پیش آمدن صحنه‌های ترسناک و مهیب است که در زندگی برای انسان رخ می‌دهد: ترس از مرگ، طوفان‌ها، سیل‌های مخرب، بلایا و سختی‌ها و حوادث وحشت بار طبیعی و دیگر عوامل خوف و ترس می‌تواند از مصداق‌های این عنوان باشند که اگر انسان از ایمان و قدرت روحی و از عقل و تدبیر مناسبی برخوردار نباشد در این مواقع حساس دچار رعب و وحشت می‌گردد و خود را می‌بازد.
2-6-2-2-2-2. از حاکم ستمگر
رسول الله (صلی الله علیه و آله) فرمود «اِنَّ المومنَ اِذا قارَفَ الذُّنوبَ ابتَلی بِالخَوف مِن السُلطانِ یطلُبُه…» اگر مومن گناهانی را انجام دهد به تراز حاکمی که در جستجوی اوست دچار می‌شود.
امام رضا (علیه السلام) نیز فرمودند: «انَّ الانبیاء و اولادِ الانبیاء وَ اَتّباع الانبیاء خَصّوا بثلاثِ خصال السُّقم فی البَدَنِ وَ خَوف السُلطانِ و الفقرِ» به راستی که پیامبران و فرزندان و پیروان آن‌ها سه ویژگی دارند: بیماری، ترس از پادشاهان و حاکمان و فقر.
2-6-2-2-2-3. دشمنی‌ها
«وَ لَو یشاءَ اللهُ لانتَصَر مِنهُم ولکِنَ لِیبلو بَعضُکُم بِبَعضٍ» اگر خدا می‌خواست به تاکید مجازاتشان می‌کرد ولی این دشمنی‌ها برای آزمودن بعضی از شما به واسطه گروهی دیگر است. امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «انّ الله جَعَل المومنینَ فی دار الدُّنیا غَرَضاً لَعَدوِّ هم.» واقعا که خداوند مومنان را در دنیا مورد دشمنی قرار داده است.
2-6-2-2-3 . بیماری
خداوند گاهی انسان‌ها را با سختی‌ها، بیماری‌ها می‌آزماید و بعضی از افراد در این آزمایش راه کفر و گناه را می‌روند و برخی از این فرصت استفاده کرده و راه بندگی و عبودیت را می‌پیمایند. حضرت ایوب (علیه السلام) و بیماری سخت او که در سوره «ص» به آن اشاره شده، نمونه‌ای از آزمایش انسان‌ها به بیماری است و فردای قیامت برای ما حجت خواهد بود. در حدیثی از امام صادق (علیه السلام) درباره بلای حضرت ایوب آمده است: «وَ یُجَاهُ بِصَاحِبِ البَلَاءِ الّذِی قَد أصَابَتهُ الفِتنَهُ فیِ بَلَائِهِ فَیَقُولُ یَا رَبِّ شَدَّدتَ عَلَیَّ البَلَاءَ حَتَّی افتُتِنتُ فَیُؤتَی بِأیُّوبَ فَیُقَالُ أ بَلِیَّتُکَ أشَدُّ أو بَلِیَّهُ هَذَا فَقَدِ ابتُلِیَ فَلَم یُفتَتَن، (فردای قیامت) شخص بلا دیده‌ای را می‌آورند که به خاطر بلا در فتنه افتاده و گناه کرده است می‌گوید: ای خد بلاء بر من سنگین شد به گونه‌ای که در فتنه و گناه افتادم. سپس حضرت ایوب(علیه السلام) را حاضر کرده و به آن شخص می‌گویند: آیا بلای تو سنگین‌تر بود یا بلای حضرت ایوب (علیه السلام) ؟ او بیشتر از تو بلا دید، ولی در فتنه و گناه نیفتاد.»
امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «انَّ فی الجَنَّه مَنزِلَهً لا یبلُغُها عَبدٌ الاّ بِإبتلاءِ فی جَسَدِه»
بدرستی که در بهشت منازلی است که بنده‌ای به آن نمی‌رسد مگر با بیماری.
در کافی از آن امام بزرگوار نقل شده است: «ان المومن من الله عزوجل لبأفضل مکان ثلاثا انه لیبتلیه بالبلاء ثم ینزع نفسه عضوا عضوا من جسده و هو یحمد الله علی ذلک».
امام صادق علیه السلام:«قَالَ رَسُولُ اللهِ مَثَلُ المَؤمِن کَمَثَل خَامَهِ الزَّرع تُکفِئُها الرِّیاحُ کَذَا وَ کَذَا و َکَذَلِکَ المُومِنُ تکــفِئُهُ الأوجاعُ وَ الأمراضُ وَ مَثَلُ المُنافِق کَمَثَل الإرزَبَّهِ المُستَقیمَهِ الَّتی لا یُصِیبُها شَیءٌ حَتّی یَأتِیَهُ المَوتُ فَیَقصِفَهُ قَصفاً.»
رسول خدا فرمودند: حکایت مومن حکایت ساقه گیاه است که بادها آن را به این سو و آن سو کج و راست می‌کنند. مومن هم به واسطه‌ی بیماریها و دردها کج و راست می‌شود. اما حکایت منافق، حکایت عصای آهنین بی‌انعطافی است که هیچ آسیبی به آن نمی‌رسد، تا این‌که مرگش به سراغش می‌آید و کمرش را در هم می‌شکند.
2-6-2-2-4 . ناکامی و مشقت‌ها
خداوند درباره‌ی ماجرای جنگ احد می‌فرماید خداوند وعده‌ی خود را عملی نمود تا این‌که سست شدید و عده‌ای از شما به غنایم دنیایی روی آوردند و گروهی دیگر خواهان آخرت بودند، سپس شما را مغلوب آن‌ها نمود تا آزمایشتان کند «ثُمَّ صَرَفکُم عَنهُم لِیبتَلیکُم».
ممکن است کسی دچار شکست مالی شود یا زیان عمده‌ای به دارایی‌اش برسد اما فقیر نشود. در قرآن آمده است: «وَ نَبلُوکُم بِشَیءٍ مِن الجوعِ وَ الخَوفِ وَ نَقصٍ مِن اَموالِ وَ الاَنفُسِ وَ الثَّمراتِ…» با گرسنگی، هراس و کاستی در دارایی‌ها و جان‌ها و نتایج کارها شما را می‌آزماییم…
2-6-2-2-5 . مرگ
«الذَّی خَلَقَ الموتَ وَ الحیاهَ لِیبلُوَکُم…» کسی که مرگ و زندگی را آفرید تا شما را بیازماید مرگ به معنای انتقال از یک عالم به عالم دیگر است. بنابراین می‌تواند موضوع آفرینش قرارگیرد. و دراین‌جا که پیش از حیات ذکر شده و ظهور آن در حیات این دنیاست. به معنای انتقال از عالم نورانی ارواح پیش از جهان به دنیای تاریک مادی است. هم از این رو آن را از موارد شر آزمون‌های الهی به شمار آوردیم.
2-6-2-2-6. القائات و وسوسه‌های شیاطین
حکمت الهی اقتضاء کرده که شیطان وسوسه گر خلق شود تا انسان در کشاکش وسوسه‌های او و دعوت‌ها و فرامین خداوند، راه سعادت و یا شقاوت را بپیماید. شیطان نیز تمام توان و قدرت خویش را به کار می‌گیرد تا انسان را به گمراهی بکشاند و در این راه لحظه‌ای غفلت نخواهد کرد زیرا بر آن سوگند یاد کرده است. «قَالَ فَبِعِزَّتِکَ لَأغوِیَنَّهُم أجمَعِین * إِلَّا عِبَادَکَ مِنهُمُ المُخلَصِین» ، شیطان گفت: به عزّت و جلال تو قسم که خلق را تمام گمراه خواهم کرد مگر خاصان از بندگانت را که دل از غیر بریدند و برای تو خالص شدند. خداوند شیطان و القائات شیطانی را به عنوان وسیله آزمایش انسان معرفی می‌کند و می‌فرماید: «لِّیَجعَلَ مَا یُلقِی الشَّیطَانُ فِتنَهً لِّلَّذِینَ فیِ قُلُوبِهم مَّرَضٌ وَ القَاسِیَهِ قُلُوبُهُم وَ إِنَّ الظَّلِمِینَ لَفیِ شِقَاقِ بَعِید» ، این القائات شیطان کسانی را که دل‌هایشان مبتلا به مرض(نفاق و شک یا کفر) و قساوت است بیازماید( و باطن آن‌ها را پدیدار سازد) و همانا ( کافران و) ستمکاران عالم سخت در ستیزه و دشمنی دور (از حق) می‌باشند. علامه طباطبائی در تفسیر این آیه می‌نویسند: «الإلقاءات الشیطانیه مصلحه و هی أنها محنه یمتحن بها الناس عامه و الامتحان من النوامیس الإلهیه العامه الجاریه فی العالم الإنسانی و یتوقف علیه تلبس السعید بسعادته و الشقی بشقائه و فتنه یفتتن بها الذین فی قلوبهم مرض و القاسیه قلوبهم خاصه…» ، این القائات شیطانی خود مصلحتی دارد و آن این است که مردم عموماً به وسیله آن آزمایش می‌شوند و آزمایش از سنّت‌های الهی است که در عالم انسانی جریان داد و چون برای رسیدن سعادتمندان به سعادت و اشقیاء به شقاوت به این سنّت نیاز است باید هر دو دسته به میدان امتحان آیند و دسته سوم هم که منافقان بیمار دل هستند به طور خاص باید مورد آزمون قرار گیرند. در آیه‌ای دیگر خداوند، شیطان را عامل تمییز و جدائی مؤمنان از غیر آنان می‌داند؛ و می‌فرماید: «وَ مَا کَانَ لَهُ عَلَیهِم مِّن سُلطَانٍ إِلَّا لِنَعلَمَ مَن یُؤمِنُ بِالأخِرَهِ مِمَّن هُوَ مِنهَا فیِ شَکٍ وَ رَبُّکَ عَلَی کلُ شَیءٍ حَفِیظ» ، و ابلیس را بر آنان [در اینکه فرمان بردارشان کند] هیچ تسلطی نبود[ جز وسوسه کردن باز بودن راه وسوسه بر او هیچ سببی نداشت] مگر اینکه می‌خواستیم کسانی را که به آخرت ایمان دارند از آنان که درباره آن در تردیدند مشخص کنیم و پروردگارت بر هر چیزی نگهبان است .