کنوانسیون حقوق کودک، تجارت بین‌المللی

دانلود پایان نامه

جدید‌ترین شکل سوءاستفاده از کودکان در فعالیت‌های مجرمانه جنسی به‌کارگیری فناوری مدرن در انتشار تصاویر مستهجن و زشت از کودکان می‌باشد. تصاویر مربوط به عکس‌های معصومانه‌ی کودکان در اینترنت در حالت‌های وحشتناکی وجود دارد که در سال 1996 اعضای گروه گربه در ایالت متحده‌ی آمریکا از‌ یک دختر بچه‌ی در حالت‌های جنسی عکس گرفتند و به مخاطبان اینترنت ارسال کردند. در آوریل 1999‌یونسکو نیروهای خود را تحت عنوان معصومیت در خطر بسیج کرد تا افکار عمومی را به مخاطب مبتذل و شبکه‌های کامپیوتری حساس سازد. پارلمان اروپا در سال 1999 قانونی را تصویب کرد که طی آن، از دولت‌ها خواسته شده است که گروه‌های ویژه را تشکیل دهند تا 24 ساعته کار کنند و مطالب غیر قانونی را کنترل کنند. هرزه‌نگاری کودکان در منحرف نمودن جوانان به دلیل آسیب‌پذیری بودن آنها مؤثر است و روابط جنسی نامشروع را باز می‌کند. (گوتین، 1377، ص 19).
بر اساس بند ج ماده 2 پروتکل الحاقی کنوانسیون حقوق کودک در خصوص فروش، روسپیگری و هرزه نگاری کودکان(2000)، هرزه‌نگاری کودکان به معنی نمایش از هر طریق می‌باشد که درآن کودکان یا به صورت واقعی و یا مجازی مشغول فعالیت‌های بارز جنسی باشند و یا آلات تناسلی کودک برای مقاصد جنسی به نمایش گذارده شوند. اما در مورد حمایت‌های صورت گرفته در اسناد و نهادها‌ی بین‌المللی از کودکان در این رابطه می‌توان به اعلامیه ژنو 1924 اشاره نمود که مقرر می‌دارد: «کودک باید در موقعیتی قرار داده شود که زندگی شادابی داشته و از هر نوع سوءاستفاده‌ ایمن باشد» همچنین ماده 19 اعلامیه جهانی حقوق کودک 1959 بیان می‌دارد که از کودکان در برابر بی‌توجهی، ستم، استثمار و کار که موجب اختلال در امر آموزش سلامت و رشد آنان می‌گردد باید حمایت شود» رهنمودهای سازمان ملل متحد برای پیشگیری از بزه نوجوانان(رهنمودهای ریاض)در مواد 43 و 53، منع هرگونه سوءاستفاده جنسی از کودکان و وضع و اجرا قوانین برای پیشگیری از بزه‌دیده شدن کودکان در اعمال پورنوگرافیک را توصیه می‌کند. ماده 19 کنوانسیون حقوق کودک مقرر می‌دارد: «کشورهای طرف کنوانسیون تمام اقدامات قانونی، اجرایی، اجتماعی وآموزشی را در جهت حمایت از کودک در برابر تمام اشکال خشونت‌های جسمی، روحی، آسیب رسانی بی‌توجهی یا سهل‌انگاری، بدرفتاری یا استثمار از جمله سوءاستفاده‌ی جنسی در حینی که کودک تحت مراقبت والدین یا قیم قانونی یا هر شخص دیگری قراردارد، به عمل خواهند آورد و همچنین در ماده 34 این کنوانسیون دولت‌های طرف کنوانسیون متقبل می‌شوند که از کودکان در برابر تمام اشکال سوءاستفاده و استثمار‌های جنسی حمایت کنند. بدین منظور، کشور‌های فوق خصوصاً اقدامات ملی دو یا چند جانبه را در جهت جلوگیری از موارد زیر به عمل می آورند (عبادی، پیشین، ص 197).
الف- تشویق یا وادار نمودن کودکان برای درگیری در هرگونه فعالیت‌های جنسی به استفاده استثماری از کودکان در فحشا یا فاحشه گری یا سایر اعمال غیر قانونی جنسی و در اعمال و مطالب پورنوگرافیک. در سال 1999 در وین به موجب کنفرانس بین‌المللیcombatiting child pornography to the internet، تهیه، توزیع، بهره بری، انتقال واردات وآگهی پیرامون پورنوگرافی کودک جرم اعلام گردید و بر، اهمیت همکاری نزدیک تر بین دولت‌ها در مبارزه با این اعمال تأکید گردید. باید اشاره کرد که در خصوص سوءاستفاده از کودک برای هرزه نگاری در مقررات داخلی ایران مستند قانونی به خصوصی وجود ندارد و سرانجام ماده 36 کنوانسیون حقوق کودک بیان می‌دارد که کشورهای طرف کنوانسیون، ازکودکان در برابر تمام اشکال استثمار که هر‌یک از جنبه‌های رفاه کودکان را به مخاطره اندازد حمایت خواهند کرد. این اطلاق موارد بهره‌کشی که در کنوانسیون به صراحت منع نشده را نیز در بر می‌گیرد و با این دور اندیشی اشکال نوین و پیش‌بینی نشده بهره‌کشی مانند سوءاستفاده از کودکان در اینترنت را تحت شمول قرار می‌دهد. دقت در موارد فوق نشان می‌دهد که سوءاستفاده و استثمار از کودکان در شکل‌های مختلف تا به این حد مورد توجه تدوین کنندگان کنوانسیون بوده است که مواد متعددی را بدان اختصاص داده‌اند( زحمتکش، پیشین، ص168).
واقعیت این است که استثمار کودکان از دو جنبه صورت می‌گیرد:
1. ارضاء غرایز جنسی و کسب در آمد.
2. استفاده از نیروی کار کودک برای کسب در آمد خواه به طریق مشروع یا خواه از طریق نامشروع و غیر قانونی.
این استثمار هم در چارچوب خانواده ممکن است اعمال شود و هم توسط سایر اشخاص. در جهت مقابله با این سوءاستفاده‌ها، دولت‌ها با اتخاذ تدابیری قانونی و اجرایی باید از حقوق کودکان حمایت کرده و به حداقل برسانند (نگهی، پیشین، ص 158).
در سال 1993 کمیته در گزارش خود اعلام کردکه فحشاء علیه کودکان باید به عنوان جرمی سنگین شناخته شود و واسطه‌ها و شرکاء باید مجازات شوند. پورنوگرافی هم باید ممنوع شود و مرتکبین به اشد مجازات محکوم شوند. کمیته توجه زیادی را معطوف به استثمار جنسی در خلال گزارش‌های دولت‌ها کرده است و معتقد است که اطلاعات ناقص است و از دولت‌ها خواسته که مکانسیم جامعی برای جمع‌آوری اطلاعات ابداع کنند. کمیته پیشنهاد کرده است که برای شناختن علت‌های اصلی باید از خود کودکان استفاده شود. کمیته دولت‌ها و سازمان‌های دولتی و غیر دولتی را به همکاری در این خصوص تشویق می‌کند.
گروه‌های آسیب‌پذیری در برابر استثمار جنسی از دیدگاه کمیته حقوق کودک شامل اطفال، دختر بچه‌ها و بچه‌هایی که در فقر و در وضع نامناسبی می‌باشند. کمیته نگرانی خود را در خصوص افزایش اطفالی که زندگی آنها به وسیله‌ی دست فروشی و گدایی کردن در خیابان‌ها مورد تهدید است اعلام می‌کند. همچنین، کمیته نگران فحشاء علیه کودکان در طبقه فقیر جامعه است که به دلیل فقدان اقدامات مناسب، مبارزه به خوبی انجام نمی‌گیرد. (زحمتکش، پیشین، ص 170).
الف – دختران: در بند 123 چهارمین کنفرانس جهانی زن که در 1995 در پکن تشکیل شد، جلوگیری کردن از داد و ستد زنان و دختران و تجارت بین‌المللی سکس عمده نگرانی بین‌المللی است. شبکه بین‌المللی فحشاء و خرید و فروش دختران‌یک کانون عمده جنایات سازمان‌یافته ‌بین‌المللی است. دخترانی که قربانی این تجارت هستند در معرض خطر خشونت‌های بیشتری بوده از جمله در معرض ابتلاء به ‌ایدز هستند. ضرورت دارد که اجرای کنوانسیون 1949 راجع به سرکوب خرید و فروش اشخاص و استثمار روسپی‌گری دیگران تقویت شود. (اشتری، 1380، ص 135).
ب – کودکان ناتوان: مشکلات برقرار کردن ارتباط و جمع‌آوری کودکان ناتوان، آنها را در معرض استثمار و سوءاستفاده جنسی قرار داده است. این اطفال و خانواده‌های آنان احتیاج به داشتن اطلاعات کامل درباره اتخاذ احتیاط‌هایی علیه شکل‌های مختلف سوءاستفاده را دارند. اطفال ناتوان نسبت به سوءاستفاده در خانواده و دیگر مراکز آسیب‌پذیری هستند و این‌ها نیاز به آموزش برای جلوگیری از سوءاستفاده را دارند وکوچک‌ترین خشونتی که علیه این کودکان واقع می‌شود، باید گزارش شود.
ج- کودکان آسیب دیده از جنگ: تجاوز‌یک عنصر غیر قابل کنترل در جنگ است. زمانی که اجازه رسمی به سرباز‌ها و نیرو‌های شبه نظامی‌داده می‌شود، ممکن است تجاوزات فراوانی اتفاق بیافتد. کشورهایی که برروی استثمار جنسی علیه کودکان در زمان جنگ مطالعه کرده‌اند، به این نتیجه رسیدند که زنان و دختران در طول جنگ همواره در خطر هستند و فقر و گرسنگی و درماندگی می‌تواند بر زنان و دختران فشار وارد کند وآنها را مجبور به فحشاءکند. اطفال، مورد خرید و فروش در زمان جنگ واقع می‌شوند و در فاحشه خانه‌های سایر کشورها مورد استفاده قرار می‌گیرند. گزارش‌های کمیته‌ی حقوق بشر حاکی از افزایش ویروس ایدز در جنگ‌ها بوده و خطر جدی برای حمایت کودکان محسوب می‌شود. بحث درباره‌ی اقدام جهانی علیه سوءاستفاده جنسی تجاری کودکان از سال 1994 آغاز شده بود. برای دستیابی به راه حل پایدار برای مقابله با این عمل ناروا به ابتکار سازمان بین‌المللی پایان سوءاستفاده از کودکان در توریسم، درآسیا و با همکاری‌یونیسف در سال 1996 کنگره جهانی مقابله با سوءاستفاده جنسی تجاری در سوئد برگزار شد. دراین اجلاس مواردی از قبیل فروش کودکان، جلو گیری از استثمار جنسی کودکان به‌ویژه در جنوب شرق آسیا و ممانعت از تولید و فروش فیلم‌های پورنو گرافی مورد بحث قرارگرفت و مقرر شد اقدامات لازم برای پیشگیری از این پدیده اتخاذ گردد. فرصت باز پروری روانی – اجتماعی کودکان و ارتقاء بهداشت و آموزش آنان و نقش رسانه‌ها وآموزش در این خصوص مورد تأکید قرار گرفت و از دولت‌ها و سازمان‌های مرتبط خواسته شد که قوانین و راهکار مناسب ارائه نمایند. دستاورد این نشست تصویب ‌یک اعلامیه و برنامه‌ای جهت اقدام بود که سیاست‌هایی را برای مقابله با این سوءاستفاده جنسی – تجاری از کودکان ارائه می‌دهد . کنگره بعدی در 2001 در ژاپن برگزار شد. پیش‌ نویس پروتکل اختیاری منضم به کنوانسیون حقوق کودکان در مورد خرید و فروش، فحشاء و پرنوگرافی کودکان (2000)‌ از مهم‌ترین اسنادی است که در زمینه مقابله با استثمار جنسی تدوین شده است. در سال 1993 نماینده دائم کوبا در سازمان ملل متحد، نظر مجمع عمومی را به وضعیت نامطلوب کودکانی که مورد سوءاستفاده جنسی – تجاری قرار گرفته و به فحشاء کشیده می‌شوند جلب نمود. بنا به پیشنهاد این دولت و براساس قطعنامه کمیسون حقوق بشر‌یک گروه کاری تخصصی تشکیل شد و ماحصل این گروه، پیش نویس پروتکلی بود.
که در اجلاس 48 مجمع عمومی طی قطعنامه‌ای تحت عنوان «ضرورت اتخاذ اقدامات مؤثر بین‌المللی برای پیشگیری از فروش، فحشاء و پرنوگرافی»به تصویب رسید. در این پروتکل بر ضرورت همکاری همه‌جانبه دولت‌ها جهت جلوگیری از تجارت جنسی و فحشاء تأکید شد و اعلام شد که کودکان قربانی جنسی نبایستی مجرم تلقی شوند. این پروتکل در سال 2000 طی قطعنامه‌ای به تصویب مجمع عمومی‌سازمان‌ملل متحد رسید و در 2002 لازم‌الاجرا شد. لازم به ذکر است که ‌ایران به این پروتکل نپیوسته است. این پروتکل شامل‌یک مقدمه در 11 پاراگراف و 17 ماده می‌باشد. در این پروتکل اهم نکاتی که ذکر شده است به شرح زیر است (نوری، 1386، ص 115- 110).
1. یادآوری موادی از کنوانسیون حقوق کودک که اهداف حمایتی آن پیمان‌نامه را در خصوص مراقبت از کودکان در برابر فروش، فحشاء هرزه‌نگاری را بیان کرده است. در بند 1 ماده 19 مقرر شده است که کشورهای عضو کلیه اقدامات قانونی – اجرائی را در حمایت از کودکان در برابر خشونت جسمی یا روانی، صدمه یا آزار، سوء رفتار و بهره‌کشی به عمل آورند.
2. اعلام نگرانی از روند فزاینده قاچاق بین‌المللی کودکان به منظور فروش و فحشاء و هرزه نگاری کودکان.
3. اعلام نگرانی از افزایش دسترسی به پورنوگرافی در اینترنت و سایر فناوری‌های جدید.
4. اظهار ناخرسندی ازگسترش و تداوم گردشگری جنسی و آثار زیان‌بارتر آن برای کودکان کشورهای مقصد.
5. طرح این موضوع که جهت مقابله به فروش، فحشاء و هرزه‌نگاری کودکان باید به مبارزه فراگیر علیه عوامل مؤثر در آن پرداخت. نظیر فقر، عقب ماندگی و غیره.
لازم به ذکر است که پاره از نکات مذکور در پروتکل در قوانین ایران آورده شده است از جمله: